Marathi e-Batmya
Related Articles
निकाल पोर्टलवरील क्लाउड स्टोरेज कॉन्फिगरेशनच्या समस्येमुळे जेईई (ॲडव्हान्स्ड) २०२६ च्या उमेदवारांचा डेटा उघड झाल्याच्या वृत्तावरून देशाची शिक्षण व्यवस्था आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा किती ‘अक्षम’ लोक चालवत आहेत हे दिसून येते अशी टीका कॉकरोच जनता पार्टी अर्थात सीजेपी ने केला.
सोशल मीडियावर सुरू झालेल्या आणि नंतर स्वतःचेच स्वरूप धारण केलेल्या या मोहिमेच्या नेत्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांना तात्काळ पदावरून दूर करण्याची मागणी केली. शिक्षण क्षेत्रात उत्तरदायित्व सुनिश्चित करण्यात ते अपयशी ठरले आहेत, असेही त्यांचे म्हणणे आहे.
नवी दिल्लीत आयोजित पत्रकार परिषदेत कॉकरोच जनता पार्टीच्या नेत्यांनी सांगितले की, या घटनेमुळे विद्यार्थ्यांच्या डेटा-माहितीच्या सुरक्षेबद्दल आणि सरकारच्या परीक्षा पद्धती हाताळण्याच्या पद्धतीबद्दल नवीन चिंता निर्माण झाली.
आयआयटी कानपूर आणि लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्सचे माजी विद्यार्थी असलेले आणि बुधवारी (३ जून, २०२६) प्रचार मोहिमेचे प्रवक्ते म्हणून नियुक्त झालेले सीजेपीचे प्रवक्ते आशुतोष रांका म्हणाले की, उमेदवारांची माहिती उघड होणे हे सायबर सुरक्षेच्या उपायांची दयनीय अवस्था दर्शवते.
“जवळपास दोन लाख विद्यार्थ्यांची नावे, फोन नंबर आणि छायाचित्रे उघड झाली आहेत. जगभरातील अग्रगण्य तंत्रज्ञान कंपन्यांचे नेतृत्व करणारे तंत्रज्ञ घडवणाऱ्या देशात, शिक्षणमंत्री आणि सरकार इतके अक्षम आहेत की ते मूलभूत प्रणाली सुरक्षितपणे चालवू शकत नाहीत,” असे आशुतोष रांका यांनी यावेळी सांगितले.
पुढे बोलताना कॉकरोच जनता पार्टीचे प्रवक्ते आशुतोष रांका पुढे म्हणाले की, “शिक्षणमंत्री पूर्णपणे अक्षम आहेत. त्यांनी शिक्षण व्यवस्थेची पार वाट लावली आहे. आम्ही पंतप्रधानांना आवाहन करतो की त्यांनी धर्मेंद्र प्रधान यांना तात्काळ पदावरून दूर करावे. हा आपल्या विद्यार्थ्यांच्या भविष्याचा प्रश्न आहे आणि बरेच काही पणाला लागले आहे,” अशीही आठवण यावेळी करून दिली.
कॉकरोच जनता पार्टीचे आशुतोश रांका पुढे म्हणाले की, सार्वजनिक संस्थांना वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि तांत्रिक क्षमता असलेल्या व्यक्तींची आवश्यकता आहे. यावर्षी नोडल संस्था म्हणून परीक्षा आयोजित करणाऱ्या आयआयटी रुरकीच्या प्रतिसादावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आशुतोष रांका म्हणाले की, उघड झालेला डेटा ‘केवळ वाचण्यायोग्य’ (read-only) स्वरूपात होता, या संस्थेच्या दाव्यामुळे या समस्येचे गांभीर्य कमी होत नाही असेही यावेळी सांगितले.
“आयआयटी रुरकीने सांगितले की, डेटा केवळ वाचण्यायोग्य होता. ही काय थट्टा आहे का? तुम्ही म्हणत आहात की तो वाचता येतो पण संपादित करता येत नाही. एक सामान्य आयआयटी पोर्टल सुरक्षितपणे चालवता येत नाही. सोळा, सतरा आणि अठरा वर्षांचे तरुण त्रुटी शोधून काढत आहेत आणि सीईआरटी CERT ला सतर्क करत आहेत. यावरून ही प्रणाली चालवणाऱ्या लोकांच्या क्षमतेची पातळी दिसून येते,” असेही सांगितले.
मंगळवारी (२ जून, २०२६), एका किशोरवयीन सायबर सुरक्षा संशोधकाने उमेदवारांची माहिती आणि प्रवेशपत्रे प्रमाणीकरणाशिवाय उपलब्ध होत असल्याचा अहवाल दिल्यानंतर, आयआयटी रुरकीने JEE (Advanced) २०२६ निकाल पोर्टलशी संबंधित क्लाउड स्टोरेज कॉन्फिगरेशनमधील एक समस्या मान्य केली.
संस्थेने सांगितले की, प्राधान्याने सुधारणात्मक कारवाई केली जात आहे आणि उघड झालेला डेटा केवळ वाचण्याच्या (रीड-ओन्ली) स्थितीत असल्याने नोंदींमध्ये फेरफार होण्याची शक्यता नाही, असल्याचे स्पष्ट केले.
आषुतोष रांका यांनी यांनी मागणी केली की, सरकारने त्यांच्या देखरेखीखालील डेटा उघड होण्याच्या सर्व घटना आणि सायबरसुरक्षेतील त्रुटींचा तपशील जाहीर करावा.
“या देशाचा डेटा कुठे पोहोचला आहे आणि त्यावर कोणाकोणाचा प्रवेश आहे, हे आम्हाला जाणून घ्यायचे आहे. अशा सर्व उल्लंघनांचा तपशील, विशेषतः ज्यांचा राष्ट्रीय सुरक्षेवर परिणाम होऊ शकतो, तो सार्वजनिक केला पाहिजे,” अशी मागणीही यावेळी केली.
आशुतोष रांका यांनी सरन्यायाधीशांच्या ६ जूनच्या प्रस्तावित आंदोलनाला हिंसक वळण लागू शकते, या अटकळींचे खंडन करण्याचा प्रयत्न केला आणि शांततापूर्ण आंदोलनासाठीच्या आपल्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला.
“हिंसेबद्दल अफवा पसरवल्या जात आहेत. कॉकरोच जनता पार्टी कायदा आणि सुव्यवस्थेच्या चौकटीत शांततापूर्ण आणि लोकशाही आंदोलनाचे आवाहन करते. आम्ही लोकांना हिंसाचार टाळण्याचे आवाहन करतो,” असे आवाहनही यावेळी केले.
संघटनेने कॉन्स्टिट्यूशन क्लब ऑफ इंडिया येथे आपला पहिला माध्यम संवाद आयोजित केल्यानंतर दुसऱ्या दिवशी ही पत्रकार परिषद झाली. या संवादात संघटनेने म्हटले की, ते आपल्या मागण्यांवर सरकार आणि विरोधी पक्ष या दोघांशीही संवादासाठी तयार आहेत, तसेच धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणीही करत आहेत.
अमेरिकेत उच्च शिक्षण घेत असलेले सीजेपीचे संस्थापक अभिजीत दीपके ६ जून रोजी दिल्लीत दाखल होण्याची शक्यता असून, ते जंतर मंतर येथे आंदोलनासाठी परवानगी मागतील. पक्षाने म्हटले आहे की, पर्यावरणीय कार्यकर्ते सोनम वांगचुक हे देखील या प्रस्तावित आंदोलनात सहभागी होतील.
गेल्या महिन्यात भारताचे सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी न्यायालयाच्या सुनावणीदरम्यान काही व्यक्तींना ‘झुरळे’ आणि ‘परजीवी’ असे संबोधल्यामुळे निर्माण झालेल्या वादातून सीजेपीचा उगम झाला.
या वक्तव्यांमुळे सोशल मीडियावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटली. सीजेपीचे संस्थापक दीपके आणि त्यांच्या समर्थकांनी ‘झुरळ’ हा शब्द राजकीय चिन्ह म्हणून वापरण्यास सुरुवात केली आणि एका ऑनलाइन युवा चळवळीला संघटित मोहिमेत रूपांतरित केले.
