Marathi e-Batmya
Related Articles
सौदी अरेबियाने मदिना येथे युरेनियम आणि इतर दुर्मिळ खनिजांचे (rare earths) साठे असलेली ११० दशलक्ष टन कच्ची खनिजे शोधून काढली आहेत, असे वृत्त सोमवारी तेथील ऊर्जा मंत्री प्रिन्स अब्दुलअझीझ बिन सलमान यांच्या हवाल्याने देण्यात आले.
“मदिना येथील ‘जबल सय्यद’ प्रकल्पातील शोध आणि भूगर्भीय अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की, तिथे सुमारे ११० दशलक्ष टन खनिजांचे साठे आहेत. यामध्ये युरेनियमच्या आशादायक प्रमाणासोबतच दुर्मिळ खनिजे – विशेषतः जड मूलद्रव्ये (heavy elements) – मोठ्या प्रमाणात आढळली आहेत,” असे बिन सलमान यांनी सांगितल्याचे ‘अरब न्यूज’ने वृत्त दिले आहे.
युरेनियमच्या या शोधाची घोषणा अशा वेळी करण्यात आली आहे जी या अरब राष्ट्रासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे; कारण येथे इस्लामची दोन अत्यंत पवित्र स्थळे – मक्का आणि मदिना – आहेत. पैगंबर मोहम्मद यांनी इसवी सन ६२२ मध्ये मक्केहून मदिनेला स्थलांतर केले होते आणि मदिना हे इस्लामचे मूळ केंद्र बनले.
अमेरिकन लष्करी तळ आपल्या भूमीवर असल्यामुळे इराणने सौदी अरेबियाला लक्ष्य केले आहे, तसेच येमेनमधील पुन्हा सक्रिय झालेल्या हुथी बंडखोरांनी लाल समुद्राकडे जाणारा सौदीचा सागरी मार्ग रोखून धरला आहे.
मध्य पूर्वेतील संघर्षाची सुरुवात अमेरिकेने आणि इस्रायलने इराणचा अणुऊर्जा कार्यक्रम रोखण्याच्या उद्देशाने केली होती; कारण त्यांच्या मते हा कार्यक्रम सामूहिक विनाशकारी शस्त्रे (weapons of mass destruction) बनवण्यासाठी होता. दुसरीकडे, तेहरानचा दावा आहे की त्यांचा अणुऊर्जा कार्यक्रम शांततापूर्ण नागरी उद्देशांसाठी आहे.
सुन्नी वर्चस्व असलेल्या सौदी अरेबियाने शिया-बहुल इराणच्या प्रभावाला संतुलित करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
अरब जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था असलेल्या सौदी अरेबियाने आपल्या ऊर्जा आणि खनिज संसाधनांमध्ये विविधता आणण्यासाठी गुंतवणूक सुरू ठेवली आहे. ‘व्हिजन २०३०’ या ऊर्जा-विविधता मोहिमेचा एक भाग म्हणून देशांतर्गत युरेनियम उत्खनन आणि नागरी अणुऊर्जा कार्यक्रमालाही त्यांनी चालना दिली आहे.
युरेनियमचे प्रमाण असलेली नैसर्गिक खनिजे सापडणे ही एक महत्त्वपूर्ण घटना आहे, कारण त्याआधीच सौदी अरेबियामध्ये नागरी अणुऊर्जा कार्यक्रम विकसित करण्यासाठी अमेरिका आणि सौदी अरेबिया यांच्यात करार झाला आहे. जुलै महिन्यात या देशांनी या करारावर आणि त्यासोबतच द्विपक्षीय संरक्षण करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या. यातून “दशकानुदशके चालणाऱ्या आणि अब्जावधी डॉलर्सच्या भागीदारीचा” पाया रचला गेला आहे.
या करारानुसार, अमेरिकन कंपन्या सौदी अरेबियाचा नागरी अणुऊर्जा कार्यक्रम विकसित करण्यास मदत करतील. तसेच, या करारामुळे रियाधला अमेरिकेच्या देखरेखीशिवाय स्वतःच्या भूमीवर युरेनियम समृद्ध (enrich) करण्याचा पर्यायही उपलब्ध झाला आहे.
