Marathi e-Batmya
Related Articles
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) प्रदूषणमुक्त दिवाळी साजरी करण्याबाबत जनजागृती करण्यासाठी अभिनेत्री दिया मिर्झाची निवड केली होती. मात्र, मुंबई भाजपचे प्रमुख अमित सातम यांनी आक्षेप घेतल्यावर पालिकेला तिचा प्रचार व्हिडिओ हटवावा लागला.
या निर्णयामुळे राजकीय वाद निर्माण झाला आहे. मुंबईच्या महापौर रितू तावडे यांनी हा व्हिडिओ हटवण्याच्या निर्णयाचे समर्थन केले असून, दिया मिर्झा हिंदुत्वाच्या विरोधात असल्याचा आरोप केला आहे. विशेष म्हणजे, पालिकेच्या मूळ मोहिमेत सार्वजनिक आरोग्याच्या हितासाठी नागरिकांना फटाके न फोडण्याचे आवाहन करण्यात आले होते.
या प्रकारामुळे, इतर सेलिब्रिटींचे व्हिडिओ कायम ठेवून केवळ दिया मिर्झाचा व्हिडिओ का हटवण्यात आला, असा प्रश्नही उपस्थित होत आहे.
मुंबईतील वाढते वायू प्रदूषण लक्षात घेता, मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्देशानुसार, बीएमसीने नागरिकांना फटाके न फोडता पर्यावरणपूरक दिवाळी साजरी करण्याचे आवाहन केले होते. या मोहिमेचा भाग म्हणून, बीएमसीने दिया मिर्झासह माधुरी दीक्षित, निशिगंधा वाड आणि क्रिकेटपटू अजिंक्य रहाणे यांसारख्या अनेक सेलिब्रिटींकडून ध्वनी आणि वायू प्रदूषण टाळण्याचे आवाहन करणारे व्हिडिओ संदेश रेकॉर्ड करून घेतले होते.
वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, रविवारी दिया मिर्झाचा व्हिडिओ हटवण्यात आला, तर माधुरी दीक्षित, निशिगंधा वाड आणि अजिंक्य रहाणे यांचे व्हिडिओ बीएमसीच्या ‘एक्स’ (X) आणि इंस्टाग्राम पेजवर अजूनही उपलब्ध आहेत.
बीएमसीच्या निर्णयाचे समर्थन करताना, मुंबईच्या महापौर रितू तावडे यांनी सोमवारी म्हटले की, हिंदूंना दिवाळी कशी साजरी करावी, हे शिकवण्यासाठी कोणत्याही अभिनेत्रीची गरज नाही. बीएमसी मुख्यालयात आयोजित पत्रकार परिषदेत बोलताना तावडे यांनी दिया मिर्झावर हिंदुत्वाला सातत्याने विरोध केल्याचा आरोप केला. तसेच, नर्मदा प्रकल्प, समान नागरी संहिता (UCC) आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याबाबतच्या तिच्या भूमिकेवरही टीका केली.
वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, रितू तावडे म्हणाल्या, “हिंदूंनी दिवाळी कशी साजरी करावी, हे शिकवण्यासाठी आम्हाला दिया मिर्झाची गरज नाही. आम्हाला आमची दिवाळी कशी साजरी करायची हे चांगले ठाऊक आहे. तुम्ही (दिया मिर्झा) तुमचा स्वतःचा अजेंडा, एक निवडक अजेंडा राबवत आहात आणि तुमची एकूण भूमिका स्पष्ट होत आहे. यावरून असे दिसून येते की तुम्ही हिंदुत्वाच्या विरोधात आहात. म्हणूनच आम्ही या व्हिडिओला तीव्र विरोध केला आहे.” “जर आपण दिया मिर्झाच्या संपूर्ण प्रोफाइलवर नजर टाकली, तर असे दिसून येते की तिने नर्मदा प्रकल्पाला आणि समान नागरी कायद्याला (Uniform Civil Code) विरोध केला आहे. आम्ही ज्या पर्यावरणीय मुद्द्यांवर काम करत होतो, त्या विरोधातही तिने भूमिका घेतली आहे आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केलेल्या विधानांनाही विरोध दर्शवला आहे. तिने सातत्याने हिंदुत्वाच्या आणि हिंदुत्वासाठी काम करणाऱ्यांच्या विरोधात भूमिका घेतल्याचे आपण पाहिले आहे,” असा दावा महापौरांनी केला.
रितु तावडे यांनी पुन्हा एकदा स्पष्ट केले की, महापौरांच्या कार्यालयाची मंजुरी घेतल्याशिवाय बीएमसीने (BMC) आपल्या मोहिमांमध्ये कोणालाही सहभागी करून घेऊ नये. त्यांनी असेही जोडले की, दिया मिर्झा आपल्या वैयक्तिक सोशल मीडिया अकाउंटवरून आपली मते मांडण्यास स्वतंत्र आहे.
वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार,रितु तावडे यांनी असेही म्हटले की, दिया मिर्झा नेहमीच ‘विभाजनकारी शक्तींच्या’ बाजूने राहिली आहे. त्यांनी मिर्झावर ‘नीट’ (NEET) परीक्षेच्या मुद्द्यावरून पंतप्रधान मोदींना ट्रोल केल्याचा आरोपही केला. “ती नेहमीच हिंदूविरोधी राहिली आहे. आम्ही तिला ब्लॅकलिस्ट केले आहे,” असे महापौरांनी सांगितले.
या वादावर प्रतिक्रिया देताना, दिया मिर्झाने मोहिमेतील आपल्या सहभागाचे समर्थन केले. तिने प्रश्न उपस्थित केला की, न्यायालयाच्या निर्देशानुसार आणि जनहितार्थ तयार केलेल्या व्हिडिओवर कोणाला आक्षेप का असावा?
” मुंबई उच्च न्यायालय आणि बीएमसीच्या सांगण्यावरून, जनहितार्थ मी जो व्हिडिओ रेकॉर्ड केला, त्यावर कोणी टीका का करावी? वायू प्रदूषण ही चिंतेची बाब आहे आणि प्रदूषण कमी करण्यासाठी केल्या जाणाऱ्या सर्व प्रयत्नांचे स्वागतच व्हायला हवे, कारण हा सार्वजनिक आरोग्याचा प्रश्न आहे,” असे अभिनेत्रीने वृत्तसंस्थेला सांगितले.
अभिनेत्रीने सोशल मीडिया पोस्टद्वारे हा व्हिडिओ हटवल्याबद्दल आपली नाराजी व्यक्त केली. तिने हेही स्पष्ट केले की, या जनजागृती मोहिमेत सहभागी झाल्याबद्दल तिने बीएमसीकडून कोणतेही मानधन घेतलेले नाही.
“मी कोणतेही पैसे घेतलेले नाहीत. आता चांगुलपणाला काही अर्थच उरलेला नाही,” असे तिने लिहिले.
बीएमसीच्या मूळ पोस्टमध्ये, मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्देशानुसार सार्वजनिक रस्ते, गल्ल्या आणि पदपथांवर फटाके फोडण्यास सक्त मनाई असल्याचे नमूद करण्यात आले होते.
केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले आणि महाराष्ट्रातील मंत्री नितेश राणे यांनी दिया मिर्झावर टीका केली. त्यांनी असा आरोप केला की, पर्यावरण संरक्षणाच्या नावाखाली हिंदू सणांनाच मुद्दाम लक्ष्य केले जात आहे. पत्रकारांशी बोलताना राणे यांनी असा प्रश्न उपस्थित केला की, केवळ दिवाळी आणि होळीसारखे हिंदू सण साजरे केल्यानेच पर्यावरणाचे नुकसान होते का? त्यांनी असा दावा केला की, इतर धर्मीय प्रसंगांच्या वेळी अशा प्रकारची चिंता व्यक्त केली जात नाही.
“मुहर्रम किंवा ईदच्या वेळी जेव्हा प्राण्यांना इजा पोहोचवली जाते, तेव्हा कोणतीही चिंता व्यक्त केली जात नाही. रमजानच्या काळात सर्वत्र घाण पसरवली जाते, पण त्याबद्दल कोणीही काहीही बोलत नाही. त्यांना केवळ हिंदू सणांच्या वेळीच पर्यावरणाच्या संरक्षणाबाबत उपदेश द्यावासा वाटतो,” असे ते म्हणाले.
भाजप मंत्र्यांनी असेही सांगितले की, जर बीएमसी (BMC) मिर्झासारख्या व्यक्तींना अशा प्रकारच्या सूचना देण्यास प्रोत्साहन देत असेल, तर ते हा मुद्दा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यासमोर मांडतील.
याआधी नितेश राणे यांनी म्हटले होते की, मिर्झा यांनी दिवाळीबद्दल ट्विट केले, परंतु ईद, मोहरम किंवा बकरी ईदच्या वेळी असा सल्ला दिला नाही. त्यांनी आरोप केला की, मिर्झा यांच्यासारखे लोक सनातन हिंदू धर्माच्या विरोधात आहेत आणि आपण या विषयावर फडणवीस यांच्याशी चर्चा करू, असेही त्यांनी सांगितले.
दुसरीकडे, रामदास आठवले यांनी म्हटले की, जर लोकांनी फटाके फोडले नाहीत, तर दिवाळीचे महत्त्वच उरणार नाही; मात्र, त्यांनी प्रदूषण टाळण्याची गरजही अधोरेखित केली.
पत्रकारांशी बोलताना ते म्हणाले, “जर लोकांनी फटाके फोडले नाहीत, तर दिवाळीला काहीच अर्थ उरणार नाही. अर्थात, प्रदूषण होऊ नये. दिया मिर्झा यांनी अशी विधाने करून हिंदूंच्या भावना दुखावणे अयोग्य होते.”
याआधी रामदास आठवले यांनी असेही म्हटले होते की, या विषयाला कोणत्याही विशिष्ट समुदायाशी जोडू नये, कारण राज्यघटना प्रत्येक धर्माला त्यांचे सण साजरे करण्याचा अधिकार देते. त्यांनी हेही नमूद केले की, लोकांनी अतिप्रदूषणाबाबत जागरूक असले पाहिजे.
विरोधी पक्षाच्या नेत्यांनी मिर्झा यांचा व्हिडिओ हटवल्याबद्दल महानगरपालिकेवर टीका केली आणि बीएमसीने राजकीय दबावापुढे मान झुकवली का, असा प्रश्न उपस्थित केला.
शिवसेना (उबाठा) च्या प्रवक्त्या आणि मुंबईच्या माजी महापौर किशोरी पेडणेकर यांनी प्रश्न उपस्थित केला की, महानगरपालिका प्रशासन “भाजप किंवा त्यांच्या मुंबई अध्यक्षांचे गुलाम बनले आहे का?”
वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, त्यांनी आरोप केला की महानगरपालिकेच्या दैनंदिन कामकाजात सतम (भाजप नेते) यांचा हस्तक्षेप वाढत आहे. त्यांनी म्हटले की, प्रशासनाने भाजप नेत्याच्या या ‘सांप्रदायिक अजेंड्या’पुढे झुकू नये.
मनसेचे नगरसेवक यशवंत किल्लेदार यांनीही सतम यांच्यावर टीका केली. ते म्हणाले की, जर भाजपच्या मुंबई अध्यक्षांना फटाके फोडण्याची इतकीच आवड असेल, तर त्यांच्या पक्षाच्या पदाधिकाऱ्यांनी त्यांच्या (सतम यांच्या) घराबाहेर हवे तितके फटाके फोडावेत.
त्यांनी विचारले, “आम्ही एक दिवा आणि एक कंदील लावूनही दिवाळी साजरी करू शकतो. धर्माच्या नावाखाली फटाके फोडण्याचे समर्थन करणारा सतम यांचा हा ‘ढोंगी हिंदुत्वाचा’ प्रकार भाजपला मान्य आहे का?”
या घटनेमुळे प्रदूषणाबाबतच्या जनजागृती संदेशांवर भाजपची नेमकी भूमिका काय आहे, हा प्रश्नही चर्चेत आला आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्देशांनुसार, हवेचे आणि ध्वनीचे प्रदूषण कमी करण्यासाठी नागरिकांना प्रोत्साहित करण्याच्या उद्देशाने बीएमसीने (BMC) एक मोहीम राबवली होती. मात्र, मिर्झाच्या सहभागावर मुंबई भाजप नेतृत्वाने आक्षेप घेतल्यामुळे आणि त्यानंतर तिचा व्हिडिओ हटवण्यात आल्यामुळे, या मोहिमेचा मूळ पर्यावरणीय संदेश मागे पडून, आता चर्चा पूर्णपणे त्या अभिनेत्रीच्या राजकीय आणि वैचारिक दृष्टिकोनावर केंद्रित झाली आहे.
माधुरी दीक्षित, निशिगंधा वाड आणि अजिंक्य रहाणे यांचे व्हिडिओ अजूनही बीएमसीच्या सोशल मीडिया पेजवर उपलब्ध आहेत, तर मिर्झाचा व्हिडिओ काढून टाकण्यात आला आहे; या गोष्टीमुळे बीएमसीच्या या निर्णयावर अधिक प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
दिया मिर्झाचा व्हिडिओच का हटवण्यात आला, याचे कोणतेही सार्वजनिक स्पष्टीकरण बीएमसीने दिलेले नाही. तसेच, जनजागृती मोहिमांसाठी सेलिब्रिटींची निवड नेमकी कोणत्या प्रक्रियेद्वारे केली जाते, याबाबतही त्यांनी कोणतीही स्पष्टता दिलेली नाही.
