अयोध्येतील राम मंदिरातील देणगी चोरीच्या प्रकरणापासून ते महाभारतातील संदर्भापर्यंत आणि एका लोकप्रिय बालगीताच्या बदललेल्या रूपापर्यंत, रविवारी दिल्लीच्या रामलीला मैदानावर झालेल्या ‘इंडिया’ (INDIA) आघाडीच्या रॅलीत अनेक संदर्भ पाहायला मिळाले. याद्वारे विरोधी पक्षांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्यावर एकत्रित हल्ला चढवला.
‘इंडिया’ आघाडीने मिंटो रोड-कनॉट प्लेस जंक्शनपासून रामलीला मैदानापर्यंत मोर्चा काढला. या रॅलीत त्यांनी मतदार याद्यांच्या ‘विशेष सखोल पुनरीक्षण’ (Special Intensive Revision – SIR) प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेवर भर देत, मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. ‘द इंडियन एक्सप्रेस’च्या एका वृत्तानंतर, विरोधी पक्षांनी केलेल्या “मत चोरी”च्या आरोपांच्या पार्श्वभूमीवर काँग्रेसच्या नेतृत्वाखाली ही रॅली आयोजित करण्यात आली होती.
या रॅलीला ‘इंडिया’ आघाडीतील अनेक नेत्यांनी संबोधित केले; ज्यामध्ये लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, समाजवादी पक्षाचे प्रमुख अखिलेश यादव, तृणमूल काँग्रेसच्या नेत्या ममता बॅनर्जी आणि पीडीपी प्रमुख मेहबूबा मुफ्ती यांचा समावेश होता.
रॅलीच्या ठिकाणी ‘इंडिया’ आघाडीतील विविध पक्षांचे समर्थक, कार्यकर्ते, तसेच त्यांच्या युवा आणि विद्यार्थी संघटनांचे सदस्य मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. त्यांनी हातात फलक घेऊन आणि घोषणा देत ‘विशेष सखोल पुनरीक्षण’ (SIR) प्रक्रियेचा निषेध केला आणि ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली.
काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी आरोप केला की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह हे महिला, तरुण आणि दलितांची मते “चोरण्याचा” प्रयत्न करत आहेत.
खर्गे यांनी या मेळाव्याला “ऐतिहासिक” असे संबोधले आणि सांगितले की, “शाह आणि मोदी महिला, तरुण आणि दलितांची मते चोरण्याचा प्रयत्न करत आहेत, त्याविरुद्ध आम्ही येथे एकत्र आलो आहोत.”
खर्गे यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्तांविरुद्ध केलेल्या आरोपांवर ठाम राहण्याचा निर्धार व्यक्त केला. ते म्हणाले, “जोपर्यंत ज्ञानेश कुमार जात नाहीत, तोपर्यंत आमचा लढा सुरूच राहील… ते जरी भूमिगत झाले, तरी आम्ही त्यांना शोधून बाहेर काढू. ही आमच्या जनतेची, महिलांची आणि तरुणांची ताकद आहे.”
त्यांनी असाही आरोप केला की, मोदी “लोकांमध्ये फूट पाडण्याचा” आणि “मते चोरण्याचा” प्रयत्न करत आहेत. सध्या तिसऱ्यांदा पंतप्रधानपदावर असलेल्या मोदींचा उल्लेख करत खर्गे म्हणाले, “ते स्वतःहून मतदारांची निवड करतात, जनता त्यांना निवडत नाही.” समाजवादी पक्षाचे प्रमुख अखिलेश यादव यांनी अयोध्येतील राम मंदिरात देणगी चोरीचा मुद्दा पुन्हा उपस्थित केला. ते म्हणाले, “ज्यांनी मतांची चोरी केली, देणगीची चोरी केली आणि अर्पण केलेल्या रकमेची चोरी केली, त्यांचा खात्मा होईल.”
उत्तर प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री म्हणाले की, भाजपला आता जाणीव होत आहे की, मतदार यादीतून नावे वगळल्यामुळे त्यांचे स्वतःचे समर्थकही बाधित होऊ शकतात.
सपा प्रमुख म्हणाले, “मी रामलीला मैदानावर उठणारा आवाज पाहत आहे. जेव्हा आम्ही येथे एकत्र येणार असल्याची घोषणा केली, तेव्हापासून मला समजले की इतर लोकही आमच्यासोबत सामील होऊ इच्छितात. आज उत्तर प्रदेशात जेव्हा ही रॅली सुरू होती, तेव्हा भाजपच्याच काही लोकांनी सांगितले की, १.२७ कोटी हिंदूंची मते मतदार यादीतून वगळण्यात आली आहेत. ‘इंडिया’ (INDIA) आघाडीच्या आवाजामुळेच भाजपला आता जाणीव होत आहे की, त्यांचीही मते कापली जात आहेत.”
यादव पुढे म्हणाले, “जे लोक ‘डबल इंजिन’ सरकार असल्याचा दावा करत होते, त्यांना काशीच्या जनतेने ‘डबल झिरो’ (दोन शून्य) दिले आहेत, याचा मला आनंद आहे.”
यादव म्हणाले, “भाजपला असे वाटते की केवळ त्यांचे सदस्यच भारताचे मतदार आणि नागरिक असावेत.”
टीएमसी प्रमुख ममता बॅनर्जी यांनी एका बालगीताचा वापर करून भाजपवर निशाणा साधला.
मतांच्या कथित चोरीचा बदला “राजकारणाच्या माध्यमातून” घेण्याचे आश्वासन देत, टीएमसी प्रमुख ममता बॅनर्जी यांनी एका लोकप्रिय बालगीतामध्ये बदल करून भाजपवर टीका केली.
मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) कुमार यांना लक्ष्य करत बॅनर्जी म्हणाल्या, “व्हॅनिश कुमार जी (गायब होणारे कुमार जी), तुम्ही कधी गायब होणार आहात? आम्ही वाट पाहत आहोत.” एका लोकप्रिय बालगीतामध्ये बदल करत त्या म्हणाल्या: “मत चोरी, हो बाबा; लोकशाही चोरी, हो बाबा; भाजपने लूट केली, हो बाबा; पडद्यामागे कोण आहे? भाजप बाबा.”
त्यांनी आरोप केला की, बंगाल ‘एसआयआर’ (SIR) चा बळी ठरला आहे आणि त्यांचा पक्ष या प्रक्रियेला विरोध करेल.
ममता म्हणाल्या, “बंगाल ‘एसआयआर’चा बळी ठरला आहे. आम्ही असे घडू देणार नाही. त्यांनी बंगालला लुटले; आम्ही दिल्लीतून लोकशाही परत आणू… त्यांनी लोकशाही, अधिकार आणि निवडणुका लुटल्या आहेत. ज्ञानेश कुमार जी, तुम्ही केवळ मते गायब केली नाहीत, तर तुम्ही मतमोजणीवरही केंद्रातून ताबा मिळवला (हायजॅक केली).”
ममता यांनी न्यायपालिका आणि माध्यमांनाही लोकशाही वाचवण्यासाठी सक्रिय भूमिका घेण्याचे आवाहन केले. रामलीला मैदानावरून तेजस्वी यादव यांचा ‘शकुनी’चा उल्लेख
रामलीला मैदानावरून आरजेडी (RJD) नेते तेजस्वी यादव यांनी महाभारताचा संदर्भ दिला.
ते म्हणाले, “सामान्यतः हे मैदान रामायणाशी संबंधित आहे, पण आज आपण येथे महाभारत घडवत आहोत. जर आज ‘शकुनी’ आपला डाव खेळत असेल, तर आपल्याला या मैदानाचे रूपांतर ‘कुरुक्षेत्रा’त करावे लागेल.” यासोबतच, त्यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार हे “मोदींचे बाहुले” असल्याचा आरोपही केला.
जेकेएनसी (JKNC) प्रमुख फारुख अब्दुल्ला
जेकेएनसी प्रमुख फारुख अब्दुल्ला म्हणाले की, मुस्लिमांनी देशाच्या उभारणीत योगदान दिले आहे आणि ते पुढेही देत राहतील.
अब्दुल्ला म्हणाले, “हे लोक मुस्लिमांकडे बोट दाखवून त्यांना ‘पाकिस्तानी’ म्हणतात. मी भाजप आणि आरएसएसला सांगू इच्छितो की, आम्ही या देशासाठी आपले रक्त दिले आहे आणि भविष्यातही देत राहू.”
पीडीपी (PDP) नेत्या मेहबूबा मुफ्ती
पीडीपी प्रमुख मेहबूबा मुफ्ती यांनी उपस्थितांना लोकशाहीसमोरील धोक्यांविरुद्ध कृती करण्याचे आवाहन केले.
मुफ्ती म्हणाल्या, “येथे उपस्थित असलेल्या सर्वांना देशातील समस्या बदलायच्या आहेत. जर तुम्ही आता बदल घडवून आणला नाही, तर खूप उशीर होईल… या सरकारने देशाची मालमत्ता एका उद्योगपतीला विकून टाकली आहे… ज्यांनी प्रभू रामाच्या नावे मिळालेली देणगीच चोरली आहे, ते लोक हिंदुत्वाच्या गप्पा कशा मारू शकतात?”
Marathi e-Batmya