Marathi e-Batmya
Related Articles
दिवाळीनिमित्त आयोजित विशेष ‘मुहूर्त ट्रेडिंग’ सत्रात भारतीय शेअर बाजार किंचित घसरणीसह बंद झाला. गेल्या आठवड्यातील जोरदार तेजीनंतर गुंतवणूकदारांनी नफावसुली केल्यामुळे बाजाराची सलग सात सत्रांची तेजीची मालिका खंडित झाली. गेल्या आठवड्यात प्रमुख निर्देशांकांमध्ये ८-९ टक्क्यांची वाढ दिसून आली होती.
रविवारी सेन्सेक्स २८.६२ अंकांच्या घसरणीसह ८०,९९९.४० अंकांवर, तर निफ्टी ०.२ टक्क्यांच्या घसरणीसह २४,९८६.४० अंकांवर बंद झाला. गेल्या नऊ वर्षांत पहिल्यांदाच दिवाळीच्या दिवशी प्रमुख निर्देशांक घसरणीसह बंद झाले आहेत. साधारणपणे, एका तासापेक्षा थोडा जास्त काळ चालणाऱ्या या विशेष सत्रांमध्ये निर्देशांकांमध्ये १ टक्क्याच्या आसपास चढ-उतार पाहायला मिळतात.
भारतीय बाजाराच्या भविष्याबाबत गुंतवणूकदार अजूनही सकारात्मक आहेत.
‘बंधन लाईफ’चे वरिष्ठ उपाध्यक्ष (SVP) आणि इक्विटी प्रमुख अविनाश अग्रवाल म्हणाले, “बाजाराच्या दृष्टिकोनातून विचार करता, आगामी संवत् (हिंदू नवव्यावसायिक वर्ष) साठीचा दृष्टिकोन सकारात्मक आहे, मात्र परतावा मध्यम स्वरूपाचा आणि निवडक शेअर्सपुरता मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे.” त्यांनी पुढे सांगितले की, भविष्यात बाजाराची कामगिरी ही प्रामुख्याने कंपन्यांच्या नफ्यातील वाढीवर (earnings growth) अवलंबून असेल, केवळ मूल्यांकनातील (valuation) वाढीवर नाही.
रविवारी विविध क्षेत्रांचे निर्देशांक संमिश्र राहिले; फार्मास्युटिकल्स आणि हेल्थकेअर क्षेत्रात २ टक्क्यांपर्यंत वाढ दिसून आली. दुसरीकडे, आयटी (IT) आणि वित्तीय सेवा क्षेत्रांवर दबाव होता, ज्यामध्ये आयसीआयसीआय बँक (ICICI Bank) आणि एचडीएफसी बँक (HDFC Bank) सारख्या मोठ्या कंपन्यांचे शेअर्स घसरणीसह बंद झाले. शुक्रवारी तेजीपासून दूर राहिलेल्या व्यापक बाजारातील (broader market) निर्देशांकांमध्ये मात्र चांगली वाढ दिसून आली.
‘मोतीलाल ओसवाल फायनान्शिअल सर्व्हिसेस’चे अध्यक्ष आणि सह-संस्थापक रामदेव अग्रवाल म्हणाले: “दोन वर्षांच्या स्थिरतेनंतर, आता बाजारात पुढील दिवाळीपर्यंत गुंतवणूकदारांना भरघोस परतावा देण्याची क्षमता आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे कमी मूल्यांकन (low valuation) आणि नफ्यातील उच्च वाढ (high earnings growth) यांचा झालेला संगम.” २०२६ मध्ये १५ टक्क्यांपर्यंत घसरण अनुभवल्यानंतर, भारतीय बाजारपेठांना अलीकडच्या काही दिवसांत मोठी चालना मिळाली आहे. अमेरिका, तैवान आणि दक्षिण कोरियासारख्या देशांमधील कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित बाजारपेठांमध्ये मोठी घसरण (तैवान आणि दक्षिण कोरियामध्ये तर त्यांच्या उच्चांकी पातळीवरून ४५ टक्क्यांपर्यंत घसरण) झाल्यामुळे, परदेशी गुंतवणूकदार पुन्हा मोठ्या संख्येने भारतीय बाजाराकडे वळले आहेत. या आठवड्यात शुक्रवारपर्यंत परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी ४.६ अब्ज डॉलर्स किमतीचे शेअर्स खरेदी केले आहेत. गेल्या तीन वर्षांतील कल पाहता, हे एक मोठे स्थित्यंतर आहे; कारण जानेवारी २०२४ ते ऑक्टोबर २०२४ या काळात परदेशी गुंतवणूकदारांनी ५० अब्ज डॉलर्स किमतीचे भारतीय शेअर्स विकून बाहेर काढले होते.
अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅट्सच्या दणदणीत विजयामुळे ‘एआय’ (AI) क्षेत्रातील गुंतवणुकीबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. नवीन कायदेकर्ते डेटा सेंटर्सच्या उभारणीला खीळ घालतील का, अशी भीती गुंतवणूकदारांना वाटत आहे. मात्र, गुरुवारी ५.५ टक्क्यांची घसरण झाल्यानंतर, तंत्रज्ञान क्षेत्रावर आधारित ‘नॅस्डॅक कंपोझिट’ (Nasdaq Composite) निर्देशांकात शुक्रवारी १.१ टक्क्यांची वाढ दिसून आली.
गेल्या वर्षी ‘एआय’ गुंतवणुकीच्या लाटेत भारताचा सहभाग नगण्य होता, कारण येथे या नवीन तंत्रज्ञानाचा प्रभाव कमी होता. आता मात्र, भारत एक ‘अँटी-एआय’ (AI-विरोधी किंवा AI-मुक्त) पर्याय म्हणून समोर आला आहे. भारतीय आयटी कंपन्या, ज्यांना नवीन ‘एआय’ मॉडेल्समुळे सेवांच्या स्वयंचलीकरणामुळे (automation) मोठा फटका बसला होता, त्यांना आता पुन्हा गुंतवणूकदारांचा काही प्रमाणात पाठिंबा मिळू लागला आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने १० ऑक्टोबर रोजी काही उपाययोजना केल्या, ज्यामुळे रुपयाच्या घसरणीपासून संरक्षण मिळवणे (hedging) महाग झाले आणि तेल विपणन कंपन्यांची खुल्या बाजारातून डॉलर्स खरेदी करण्याची मागणी कमी झाली. यामुळे रुपया स्थिरावला आहे. तसेच, कंपन्यांनी दुसऱ्या तिमाहीत दमदार कामगिरी नोंदवल्यामुळे, परदेशी गुंतवणूकदारांना भारतीय शेअर्समध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी पोषक वातावरण मिळाले आहे.
डेमोक्रॅट्सच्या विजयाचा फटका ‘एआय’ कंपन्यांना बसला असला, तरी यामुळे पश्चिम आशियातील युद्ध संपण्याची आशाही निर्माण झाली आहे. युद्ध थांबल्यास जागतिक ऊर्जा किमतींमध्ये घट होण्याची शक्यता आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या किमती हा भारतीय बाजाराची पुढील दिशा ठरवणारा सर्वात महत्त्वाचा घटक आहे. सध्या बाजारात दिसून येत असलेली तेजी, कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल ९० डॉलर्सच्या जवळ येण्याशी संबंधित आहे. दरम्यान, इस्रायलमध्ये, पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांचे सर्वात प्रबळ प्रतिस्पर्धी गादी आयसेनकोट यांची, नवीन सरकार स्थापन करण्यासाठी राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्झोग यांनी शनिवारी निवड केली. गेल्या महिन्याच्या अखेरीस झालेल्या संसदीय निवडणुकीत आयसेनकोट किंवा नेतन्याहू यांपैकी कोणालाही बहुमत मिळवता आले नव्हते.
इस्रायल डिफेन्स फोर्सेसचे माजी प्रमुख असलेले आयसेनकोट यांना आता नवीन सरकार स्थापन करण्यासाठी सहा आठवड्यांपर्यंतचा वेळ मिळणार आहे. नेतन्याहू सध्या इस्रायलमध्ये काळजीवाहू पंतप्रधान म्हणून काम पाहत आहेत.
अनिश्चितता अजूनही कायम असल्याचे दर्शवणारी एक गोष्ट म्हणजे, रविवारी ‘इंडिया VIX’ (बाजारातील तणावाचे मोजमाप करणारा निर्देशांक) सलग तिसऱ्या सत्रात वाढून ५ टक्क्यांच्या तेजीसह बंद झाला. यावरून असे दिसून येते की, गेल्या काही सत्रांमधील जोरदार तेजीनंतरही भारतीय बाजारपेठेत अस्वस्थता कायम आहे.
