Marathi e-Batmya
Related Articles
रियाधमध्ये गुरुवारी जोरदार स्फोटांचे आवाज ऐकू आले; येमेनमधील इराण-समर्थित हुथी बंडखोरांनी दावा केला की त्यांनी रियाधमधील किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र डागले आहे. त्यानंतर तिथे उभ्या असलेल्या एका विमानाधून धूर निघताना दिसला. या हल्ल्यामुळे विमानसेवेवर परिणाम झाला.
‘रॉयटर्स’ या वृत्तसंस्थेने एका प्रत्यक्षदर्शीच्या आणि या प्रकरणाची माहिती असलेल्या तीन व्यक्तींच्या हवाल्याने वृत्त दिले की, रियाध विमानतळावर उभ्या असलेल्या एका विमानाधून धूर निघताना दिसला; हे विमान रिकामे असल्याचे मानले जात होते. ‘फ्लाईटरडार२४’ (Flightradar24) या विमान-ट्रॅकिंग सेवेने ‘एक्स’ (X) वर माहिती दिली की, रियाध विमानतळ पुन्हा बंद करण्यात आले आहे; तिथे शेवटचे लँडिंग ८० मिनिटांपूर्वी आणि शेवटचे टेक-ऑफ ९० मिनिटांपूर्वी झाले होते.
सौदी अरेबियाविरुद्ध हुथी बंडखोरांनी चालवलेल्या मोहिमेतील ही एक मोठी वाढ (escalation) ठरली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील व्यापक संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, अनेक वर्षांपासून थंडावलेले येमेनचे गृहयुद्ध पुन्हा भडकले आहे.
हुथी बंडखोरांनी एका निवेदनाद्वारे या हल्ल्याला दुजोरा दिला. त्यांनी सांगितले की, त्यांनी रियाधमधील किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र डागले आहे आणि सौदी अरेबियाची हवाई हद्द बंद करण्यास भाग पाडू शकतो, हा इशारा त्यांनी पुन्हा एकदा दिला. हुथी बंडखोरांचे लष्करी प्रवक्ते याह्या सारी यांनी सांगितले की, “आमच्या सशस्त्र दलांनी आज रियाधमधील किंग खालिद विमानतळाला बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राने लक्ष्य करण्यात यश मिळवले आहे. या क्षेपणास्त्राने आपल्या लक्ष्यावर अचूक मारा केला, ज्यामुळे विमानतळाचे नुकसान झाले आणि तेथील विमान वाहतूक विस्कळीत झाली.”
यमनच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त सरकारला हुथींविरुद्धच्या नव्याने सुरू झालेल्या लढाईत रियाधने पाठिंबा दिल्यानंतर, या गटाने सौदी शहरे आणि पायाभूत सुविधांवरील हल्ले तीव्र केले आहेत.
या कथित हल्ल्याबाबत किंवा विमानतळावरील व्यत्ययाबाबत सौदी सरकारने त्वरित कोणतीही प्रतिक्रिया दिली नाही. सौदीच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने ‘एक्स’ (X) वरील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, त्यांच्या दलांनी रियाधच्या दिशेने डागलेली दोन बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे नष्ट केली आहेत. सौदीच्या राजधानीला लक्ष्य करणाऱ्या हुथी क्षेपणास्त्रांना हवेतच नष्ट केल्याचे या आघाडीने यापूर्वीही सांगितले आहे.
हुथींनी या क्षेत्रातील विमान कंपन्या आणि विमानतळांनाही इशारा दिला आहे. हा संघर्ष यमनच्या सीमांच्या पलीकडे पसरत असल्याने व्यावसायिक विमान वाहतुकीच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता निर्माण झाली आहे.
ही अलीकडील घटना अशा वेळी घडली आहे जेव्हा सौदी अधिकाऱ्यांनी बुधवारी सांगितले होते की, या आठवड्यात रियाध विमानतळ आणि देशाच्या नैऋत्येकडील आभा विमानतळावर झालेल्या हल्ल्यांमध्ये तीन जण ठार झाले आहेत.
या कथित हल्ल्यामुळे रियाधच्या व्यावसायिक क्षेत्रात खळबळ उडाली.
रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, गुरुवारी सकाळी मोठ्या स्फोटांचे आवाज ऐकू आल्यानंतर, शहरातील ‘किंग अब्दुल्ला फायनान्शियल डिस्ट्रिक्ट’ (KAFD) मध्ये कार्यरत असलेल्या अनेक बहुराष्ट्रीय कंपन्यांनी कर्मचाऱ्यांना ‘वर्क फ्रॉम होम’ (घरून काम) करण्याच्या सूचना दिल्या.
काही मुत्सद्द्यांनीही सांगितले की त्यांना सुरक्षेबाबत इशारे मिळाले आहेत, तर रियाधमधील अनेक शाळांनी पालकांना कळवले की विद्यार्थ्यांनी आहे त्या ठिकाणीच (शाळेतच) सुरक्षित आश्रय घ्यावा.
यमनमधील यादवी युद्ध २०२२ मध्ये झालेल्या युद्धविरामामुळे बऱ्याच अंशी थंडावले होते. ती नाजूक शांतता आता भंग पावली आहे.
यमनची राजधानी सना आणि देशातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या अनेक भागांवर हुथींचे नियंत्रण आहे. त्यांनी लाल समुद्राच्या किनारपट्टीवर, विशेषतः मोक्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या ‘बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनी’जवळील भागांमध्ये नव्याने ताबा मिळवला आहे.
या गटाचे म्हणणे आहे की, त्यांची ही अलीकडील आक्रमक कारवाई म्हणजे यमनच्या आंतरराष्ट्रीय मान्यताप्राप्त सरकारला पाठिंबा देणाऱ्या सौदी-समर्थित दलांच्या हल्ल्यांना दिलेले प्रत्युत्तर आहे. हुथींनी वर्णन केल्याप्रमाणे आपणच हा संघर्ष नव्याने भडकवला, याचा सरकारने इन्कार केला आहे.
याला प्रत्युत्तर म्हणून, सौदी-समर्थित दलांनी या आठवड्यात प्रति-आक्रमण सुरू केले आणि ‘बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनी’च्या आसपासचे भाग पुन्हा ताब्यात घेतले. परंतु हुथींनीही आपला विस्तार केला आहे. इतर आघाड्यांवरही संघर्ष सुरू आहे. येमेनचे तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर असलेल्या ‘ताइझ’कडे जाणाऱ्या मुख्य डोंगराळ मार्गावरील प्रदेशाचा ताबा घेतल्यानंतर, त्यांनी या शहराला वेढा घातला आहे.
पुन्हा सुरू झालेल्या या संघर्षामुळे आधीच मोठ्या प्रमाणावर नागरिक बळी पडले आहेत. मिळालेल्या माहितीनुसार, संघर्ष पुन्हा सुरू झाल्यापासून सुमारे २,००,००० लोकांना विस्थापित व्हावे लागले आहे; यामुळे अरब जगतातील सर्वात गरीब देश असलेल्या येमेनमधील मानवी संकट अधिकच गडद झाले आहे.
