Marathi e-Batmya
Related Articles
शनिवारी फ्रान्समध्ये वाढत्या महागाई आणि खालावलेल्या सार्वजनिक सेवांविरुद्ध सुरू असलेली निदर्शने हिंसक वळणावर पोहोचली. पॅरिसमध्ये अश्रूधुराच्या नळकांड्यांचा धूर पसरला होता, अनेक फ्रेंच शहरांमधील इमारती आगीच्या ज्वाळांत वेढल्या गेल्या होत्या आणि दुकानांची तोडफोड करण्यात आली होती.
फ्रान्सचे गृहमंत्री लॉरेंट नुनेझ यांच्या माहितीनुसार, संपूर्ण फ्रान्समध्ये सुमारे ५,५०,००० लोकांनी रस्त्यावर उतरून निदर्शने केली, ज्यामध्ये पॅरिसमधील १,१०,००० लोकांचा समावेश होता; मात्र, निदर्शनांचे आयोजन करणाऱ्यांच्या मते ही संख्या अधिक होती.
निदर्शने हिंसक झाल्यामुळे १,२०० हून अधिक लोकांना अटक करण्यात आली, तर पंतप्रधान सेबॅस्टियन लेकोर्नू यांनी सांगितले की, या संघर्षात १५० पोलीस अधिकारी जखमी झाले आहेत.
शाळांमधील खालावलेल्या परिस्थितीबाबत विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू झालेली ही आंदोलने आता एका व्यापक चळवळीत रूपांतरित झाली आहेत. यात कामगार संघटना आणि सरकारी धोरणांमुळे आर्थिक अडचणींचा सामना करणारे तसेच सार्वजनिक सेवांच्या घसरणीमुळे त्रस्त असलेले विविध गट सामील झाले आहेत.
पॅरिसमधील मुख्य मोर्चा दुपारच्या वेळी बऱ्यापैकी शांत होता, परंतु संध्याकाळ होताच परिस्थिती बिघडली. निदर्शकांच्या गटांनी रस्त्यावर आगी लावल्या, ‘प्लेस डी ला रिपब्लिक’ (Place de la Republique) सारख्या महत्त्वाच्या ठिकाणांजवळ वाहने जाळली आणि दंगलविरोधी पोलिसांशी संघर्ष केला.
पोलिसांनी अश्रूधूर आणि पाण्याचे फवारे (वॉटर कॅनन) वापरले. काही दृश्यांमध्ये पोलीस जमावाच्या दिशेने धावताना आणि काहींना लाठीने मारताना दिसत होते.
दुकानांची लूटमार करण्यात आली, मालमत्तेची तोडफोड झाली आणि किमान एका रेस्टॉरंटला आग लावण्यात आली. बोर्डो (Bordeaux) शहरात निदर्शकांनी ‘लुई व्हिटॉन’ (Louis Vuitton) स्टोअर लुटले, तर लिले (Lille) शहरात ‘ॲपल’ (Apple) स्टोअरची तोडफोड करण्यात आली.
पॅरिसमध्ये कपड्यांची आणि खाद्यपदार्थांची दुकानेही लक्ष्य करण्यात आली, तर लिले आणि मार्सेई (Marseille) शहरांमधील सरकारी इमारतींमध्ये घुसखोरी केल्याच्या बातम्या समोर आल्या आहेत.
फोटो आणि व्हिडिओमध्ये निदर्शक ऐतिहासिक पुतळ्यांवर चढलेले दिसत आहेत, तर त्यांच्या मागे आगीच्या ज्वाळा धगधगत आहेत. हे दृश्य निदर्शनांच्या दरम्यान निर्माण झालेल्या अराजकतेची तीव्रता दर्शवते.
ही विध्वंसक कृत्ये केवळ राजधानीपुरती मर्यादित नव्हती. लिऑन (Lyon) शहरात पर्यटनाशी संबंधित कार्यालयाला आग लागली, ज्याला महापौर ग्रेगरी डौसेट यांनी एक ‘शोकांतिका’ असे संबोधले.
स्थानिक प्रसारमाध्यमांशी बोलताना महापौर डौसेट म्हणाले, “हे पाहून आमचे हृदय तुटले आहे, कारण ही एक अत्यंत प्रतिष्ठित आणि सुप्रसिद्ध ऐतिहासिक इमारत आहे.” स्थानिक पोलिसांनी सांगितले की, काही “आक्रमक व्यक्तींनी” अग्निशमन दलाच्या जवानांना आग विझवण्यापासून रोखले होते. लिमोजमधील टाऊन हॉलला लागलेल्या मोठ्या आगीमुळे इमारतीच्या छताचा काही भाग कोसळला, असे स्थानिक प्रशासनाने सांगितले. ग्रेनोबल, अव्हिग्नॉन, पाऊ, मॉन्टपेलियर आणि व्हॅलेन्स येथेही इमारतींचे नुकसान झाल्याचे वृत्त आहे.
बीबीसीच्या वृत्तानुसार, ग्रेनोबलमधील एका फुटेजमध्ये, मुखवटा घातलेले पुरुष शहराच्या मध्यवर्ती भागातील एका अरुंद रस्त्यावरून पर्यटकांसाठी असलेली ट्रेन किमान तीन दंगल नियंत्रण पोलिसांच्या दिशेने नेत असल्याचे दिसत आहे.
या अशांततेत आंदोलक गंभीर जखमीही झाले. सेंट-एटिएनचे महापौर रेजिस जुआनिको म्हणाले की, एका तरुणाचा हात ग्रेनेडमुळे उडून गेला आहे.
“अशी दुर्घटना कधीही घडायला नको होती,” असे महापौर जुआनिको यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले आहे.
गृह मंत्रालयाने सांगितले की, पॅरिसच्या काही भागांमध्ये आणि मार्सेल, रेन, तुलूझ आणि अँजर्स यांसारख्या शहरांमध्ये “मुखवटा घातलेल्या व्यक्तींकडून” “लक्ष्यित हिंसक कृत्ये” करण्यात आली आहेत.
फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी जाळपोळ, लूटमार आणि सार्वजनिक इमारतींवरील हल्ल्यांमध्ये सामील असलेल्यांचा निषेध केला असून, त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाई करण्याचे आश्वासन दिले आहे. “ज्यांनी प्रांतांची तोडफोड केली, तसेच व्यवसायांवर हल्ले केले, आमच्या टाऊन हॉलचीही लूट केली, त्यांच्यावर खटला चालवला जाईल आणि त्यांना शिक्षा दिली जाईल,” असे मॅक्रॉन यांनी शनिवारी रात्री उशिरा प्रसिद्ध केलेल्या एका निवेदनात म्हटले आहे. शांततापूर्ण निदर्शनांमध्ये व्यत्यय आणणाऱ्यांवर त्यांनी “अराजकता पसरवणाऱ्यांवर” टीकाही केली.
Aucune place pour la violence dans notre République.
Ceux qui ont cassé, attaqué les préfectures comme les commerces, pillé jusqu’à nos mairies, seront poursuivis et punis.
Aux forces de l’ordre, garantes du droit à manifester, je dis le soutien de la Nation.
Nous ferons tous bloc face aux semeurs de chaos, qui ne cherchent qu’à abattre nos institutions et empêchent ceux qui expriment pacifiquement leurs revendications de le faire.
— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) October 17, 2026
फ्रान्सचे पंतप्रधान लेकोर्नू म्हणाले की, पोलिसांना “अत्यंत तीव्र हिंसेचा” सामना करावा लागला आणि त्यांनी काही गटांवर अध्यक्षीय निवडणुकीसाठी “सराव” म्हणून या आंदोलनांचा वापर करत असल्याचा आरोप केला. “हिंसेच्या माध्यमातून कोणीही आपला राजकीय अजेंडा लादू शकणार नाही,” असे ते म्हणाले.
या हिंसाचारामुळे पोलिसांच्या कार्यपद्धतीवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असून, पोलीस दक्षता समिती पोलिसांच्या हिंसेच्या किमान दोन डझन आरोपांची चौकशी करत आहे. जखमींमध्ये एका किशोरवयीन मुलाचा समावेश आहे, ज्याने स्टन ग्रेनेड उचलल्यानंतर आपला एक हात गमावल्याचे वृत्त आहे.
युनियन नॅशनल डेस सिंडिकॅट्स ऑटोनोम्स (UNSA) या पोलीस संघटनेने इशारा दिला आहे की, अधिकारी आता सहनशक्तीच्या पलीकडे जात आहेत. त्यांनी एक्स (X) वर एक व्हिडिओ पोस्ट केला असून, त्यात अनेक ठिकाणी जमाव पोलिसांच्या व्हॅनवर काठ्या आणि विटांनी हल्ला करत असल्याचे दिसत आहे.
“आज पुन्हा, फ्रान्सच्या कानाकोपऱ्यात आमच्या सहकाऱ्यांचा मारहाणीसाठी वापर केला जात आहे. त्यांच्यावर दगडफेक केली जात आहे, ते जखमी होत आहेत, आणि खऱ्याखुऱ्या सापळ्यांमध्ये अडकत आहेत,” असे युनियनने म्हटले.
“प्रत्येकाने जबाबदारी स्वीकारली पाहिजे: हे अनिश्चित काळापर्यंत चालू राहू शकत नाही. परिस्थिती आता टोकाला पोहोचली आहे,” असे त्यात म्हटले आहे.
पोलिसांच्या कारवाईचे समर्थन करताना, पॅरिस पोलीस मुख्यालयाने सांगितले की, हिंसाचारासमोर पोलीस अधिकारी माघार घेणार नाहीत.
“आम्ही दंगलखोरांसमोर किंवा कायदा अंमलबजावणी करणाऱ्या यंत्रणेवर हल्ला करण्यासाठी आलेल्या लोकांसमोर माघार घेत नाही,” असे त्यांनी म्हटले. तसेच, पोलीस कर्मचाऱ्यांनी “धैर्य आणि व्यावसायिकतेने” आपली भूमिका ठामपणे मांडली असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
फ्रान्समधील १५ ते १८ वयोगटातील विद्यार्थ्यांसाठी असलेल्या माध्यमिक शाळांच्या (ज्यांना ‘लिसी’ (lycées) म्हटले जाते) व्यवस्थेबद्दलच्या असंतोषातून हे आंदोलन सुरू झाले आहे. गेल्या काही आठवड्यांत लाखो विद्यार्थ्यांनी कर्मचारी कमतरता आणि खालावलेल्या सुविधांविरुद्ध निदर्शने केली आहेत. विद्यार्थ्यांचा आरोप आहे की, सरकार त्यांच्या समस्यांकडे लक्ष देण्यात अपयशी ठरले आहे.
या आंदोलनाला आता कामगार संघटनांचे सदस्य आणि वाढत्या महागाईला विरोध करणाऱ्या इतर गटांचाही पाठिंबा मिळत आहे. यामध्ये ‘जिले ज्युन’ (gilets jaunes) किंवा ‘येलो वेस्ट’ (Yellow Vest) चळवळीतील सदस्यांचाही समावेश आहे, जी २०१८ मध्ये वाढता खर्च आणि इंधनाच्या किमतींमधील वाढीच्या विरोधात सुरू झाली होती.
या ताज्या निदर्शनांमध्ये अशा लोकांचा समावेश आहे ज्यांच्या समस्या वेगवेगळ्या आहेत, परंतु सरकार सामाजिक आणि राजकीय बदल घडवून आणण्यात अपयशी ठरले आहे, याबद्दल सर्वांमध्ये समान निराशा दिसून येते.
सरकारने काही समस्यांचे निराकरण करण्याचा प्रयत्न केला आहे. ८ ऑक्टोबर रोजी एका दूरदर्शन मुलाखतीत शिक्षण मंत्री एडुआर्ड गेफ्रे यांनी ३,००० अतिरिक्त शिक्षकांची नियुक्ती करण्याचे आश्वासन दिले. मात्र, तरीही आंदोलनाची तीव्रता वाढतच चालली आहे.
पुढील वर्षी एप्रिलमध्ये होणाऱ्या अध्यक्षीय निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर, या अशांततेमुळे राजकीय मतभेद अधिक तीव्र झाले आहेत. मॅक्रॉन यांचा कार्यकाळ पुढील वर्षी संपणार आहे. या राजकीय स्पर्धेत ‘नॅशनल रॅली’च्या नेत्या मरिन ले पेन आणि कट्टर डाव्या विचारसरणीच्या ‘ला फ्रान्स इन्सोमिस’ (La France Insoumise) पक्षाचे जीन-लुक मेलनचॉन हे प्रमुख चेहरे आहेत.
ले पेन यांनी कट्टर डाव्या गटांवर या आंदोलनाचा गैरफायदा घेतल्याचा आरोप केला. त्यांनी म्हटले की, आंदोलकांच्या “वाजवी मागण्यांना” कट्टर डाव्या गटांनी “ओलीस” ठेवले आहे. त्यांनी मेलनचॉन यांच्यावर हिंसाचाराला खतपाणी घातल्याचाही आरोप केला.
आंदोलनात सहभागी झालेले मेलनचॉन यांनी पोलिसांवर आंदोलकांवर “अत्याचार” केल्याचा आरोप केला, तर दुसरीकडे त्यांनी लूटमार आणि जाळपोळीच्या घटनांचाही निषेध केला. लेकोर्नू यांनी त्यांच्या या विधानांना “धोकादायक आणि कपटी” असे संबोधले.
