भगवान मुरुगन यात्रेत अरोगाडा घोषणा मुख्यमंत्री विजय यांच्यासाठी, भाजपा आणि डिमके घोषणा वापरावर टीका उत्सवाचा वापर राजकारणासाठी केल्यावरून भाजपा आणि डिमकेने केली टीका

अरोगाडा ही घोषणा भगवान मुरुगन यांच्याशी संबंधित आहे. रविवारी तिरुचेंदूर येथील समुद्रकिनारी असलेल्या मंदिरात, पार्श्वगायक वेलमुरुगन यांनी ही घोषणा तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री सी जोसेफ विजय आणि त्यांच्या मंदिरविषयक मंत्र्यांच्या संदर्भात वापरली. एका राक्षसाच्या पराभवाचा उत्सव साजरा करणारा हा कार्यक्रम, राजकीय नेत्यांच्या प्रचारावरून वादाच्या भोवऱ्यात सापडला.

‘सुरसमहारम’ (असुराचा वध) विधीच्या थेट प्रक्षेपणादरम्यान, पिढ्यानपिढ्या भक्तांकडून उच्चारली जाणारी ‘अरोगाडा’ (Arogara) ही भक्तीपूर्ण घोषणा मुख्यमंत्री सी. जोसेफ विजय आणि हिंदू धार्मिक व धर्मादाय बंदोबस्त (HR&CE) मंत्री एस. रमेश यांच्या स्तुतीसाठी वापरण्यात आली.

मंगळवारपर्यंत, डीएमके (DMK) आणि भाजप (BJP) या दोन्ही पक्षांनी एका मुद्द्यावर सहमती दर्शवली: सत्ताधारी टीव्हीके (TVK) पक्षाने मर्यादा ओलांडली आहे.

या घटनेचे ठिकाण महत्त्वाचे आहे. ‘कंडा षष्ठी’ उत्सवाचा मुख्य भाग असलेल्या ‘सुरसमहारम’मध्ये भगवान मुरुगन यांनी सुरापद्मन या राक्षसाचा वध केल्याचे दृश्य पुन्हा साकारले जाते. उपवास करून हा सोहळा पाहण्यासाठी जमलेल्या भक्तांसाठी, ही घोषणा त्यांच्या उपासनेचा एक भाग आहे. ही एक परिचित घोषणा आहे, जी अनेक भक्तांसोबत मिळून दिली जाते आणि तिचा अर्थ कोणत्याही व्यक्तीच्या (जो माईक धरून असतो) पलीकडे जाऊन देवाशी जोडलेला असतो.

डीएमकेच्या माजी मंत्री पी. गीता जीवन यांनी, एका व्यक्तीला देवाच्या पातळीवर नेण्याच्या प्रकाराचा निषेध केला. डीएमकेचे नेते आणि एचआर अँड सीई (HR&CE) मंत्रालयाचे माजी मंत्री पी. के. शेखर बाबू यांनी आरोप केला की, सरकारने एका भक्तीपूर्ण प्रसंगाचे रूपांतर राजकीय व्यासपीठात केले आहे. भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष नैनार नागेंद्रन यांनी जाहीर माफीची मागणी केली, तर ‘हिंदू मुन्ननी’च्या सदस्यांनी पोलिसांत तक्रार नोंदवून मंदिराबाहेर निदर्शने केली.

भाजपचे माजी प्रदेशाध्यक्ष आणि ‘वी द लीडर्स’ (We The Leaders) चे संस्थापक के. अण्णामलाई यांनी म्हटले की, केवळ माफी मागून चालणार नाही. त्यांनी मुख्यमंत्री विजय यांना या घटनेचा निषेध करण्याचे आणि मंत्री रमेश यांना कारवाई करण्याचे आवाहन केले. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, अधिकृत थेट प्रक्षेपणाचे काम करणाऱ्या प्रसारकांना यात हस्तक्षेप करण्याची फारशी संधी नव्हती. जर अशी घटना पुन्हा घडली, तर त्याला मुख्यमंत्रीच जबाबदार असतील, असेही त्यांनी ठणकावून सांगितले.

मंगळवारी मंत्री रमेश यांनी उत्तर दिले की, मुख्यमंत्री विजय किंवा सरकारने अशा प्रकारच्या स्तुतीला प्रोत्साहन दिलेले नाही. प्रशासनाने याप्रकरणी स्पष्टीकरण मागितले होते, ज्यावर संबंधित कलाकारांनी खेद व्यक्त केला असून भविष्यात अधिक काळजी घेण्याचे आश्वासन दिले आहे, असे रमेश यांनी सांगितले.

हा वाद एका अशा देवतेशी संबंधित आहे, जी तामिळ अस्मिता आणि हिंदू भक्ती या दोन्ही गोष्टींशी घट्ट जोडलेली आहे; त्यामुळे या देवतेच्या नावावरून सुरू झालेली ही राजकीय स्पर्धा अधिक व्यापक स्वरूपाची ठरली आहे. तामिळ भूमीशी मुरुगनचा संबंध अभिजात साहित्यापासून दिसून येतो. व्याकरणावर आणि काव्यशास्त्रावर आधारित ‘तोलकाप्पियम’ या प्राचीन तमिळ ग्रंथामध्ये ‘सेयोन’चा (ज्याला पारंपरिकरीत्या भगवान मुरुगन मानले जाते) संबंध ‘कुरिंजी’ (पर्वतीय प्रदेश) या भौगोलिक क्षेत्राशी जोडला गेला आहे.

मुरुगनची सहा प्रमुख तीर्थक्षेत्रे या संबंधाला एक भौगोलिक स्वरूप देतात. तीर्थयात्रा आणि ‘कावडी’ (धार्मिक विधीचा भाग म्हणून खांद्यावर वाहून नेले जाणारे ओझे) वाहण्यासारख्या प्रथांमुळे, भक्ती ही केवळ मनाची गोष्ट न राहता ती शारीरिक श्रम, अंतर पार करणे आणि नवस पूर्ण करणे अशा कृतींतून साकार होते. अशा प्रकारे, भक्तांच्या दैनंदिन धार्मिक जीवनात राजकीय आवाहनही मिसळले जाते.

हे समीकरण मुरुगनच्या राजकीय आकर्षणाचे कारण स्पष्ट करते. भारतीय जनता पक्षासाठी (भाजप), भगवान मुरुगन हिंदू एकत्रीकरणासाठी एक खास ‘तामिळ शब्दकोश’ किंवा सांस्कृतिक संदर्भ उपलब्ध करून देतात. दुसरीकडे, द्रविड मुन्नेत्र कळघम (डीएमके) पक्षासाठी, मुरुगनचा उत्सव साजरा करणे म्हणजे आपल्या तर्कनिष्ठ (rationalist) वारशाचा जतन करतानाच, तामिळ संस्कृतीचा गौरव करणे आणि श्रद्धावानांचा आदर करणे होय. २०२४ मध्ये पलानी येथे झालेल्या परिषदेच्या वृत्तांतानुसार, भाजपद्वारे डीएमकेला ‘हिंदू धर्माच्या विरोधात’ असल्याचे दर्शवले जात होते, त्याला उत्तर म्हणून डीएमकेने या कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते, असे पक्षांतर्गत सूत्रांचे मत होते.

गेल्या दशकात या राज्यात एका विशिष्ट हिंदू देवतेच्या समर्थनासाठी अनेक कार्यक्रम आयोजित केले गेले आहेत. नोव्हेंबर २०२० मध्ये, भाजपचे तत्कालीन प्रदेशाध्यक्ष एल. मुरुगन यांनी ‘वेल यात्रा’ काढण्याचा प्रयत्न केला होता, परंतु कोविड महामारीच्या पार्श्वभूमीवर एआयएडीएमके (AIADMK) सरकारने त्यासाठी परवानगी नाकारली होती. त्यानंतर पोलिसांनी त्यांना आणि इतर नेत्यांना ताब्यात घेतले होते.

ऑगस्ट २०२४ मध्ये, डीएमके सरकारने पलानी येथे आंतरराष्ट्रीय मुरुगन परिषदेचे आयोजन केले होते; मुख्यमंत्री स्टॅलिन यांनी दूरदृश्य प्रणालीद्वारे (remote mode) याचे उद्घाटन केले. भाजप नेत्या तमिळिसाई सौंदरराजन यांनी स्टॅलिन स्वतः उपस्थित न राहिल्याबद्दल प्रश्न उपस्थित केला.

About Editor

Check Also

प्रिन्स विल्यम आणि प्रिन्सेस केट मिडलटन यांनी मुंबई जीवनाचा घेतला आनंद राजेशाही कपल्सचा तीन दिवसीय भारत दौरा सुरुवात मुंबईपासून

गल्ली क्रिकेटचा खेळ, मातीच्या कुल्हड मध्ये (मातीच्या भांड्यात) दिला जाणारा मुंबईचा सर्वांचा आवडता कटिंग चहाचा …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *