Marathi e-Batmya
Related Articles
ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS) ही विशेषतः भारतात राहणाऱ्या वृद्ध व्यक्तींसाठी तयार करण्यात आली आहे. ही योजना उच्च दर्जाची सुरक्षा आणि कर लाभांसह उत्पन्नाचा विश्वासार्ह स्रोत प्रदान करते. भारतात राहणाऱ्या पात्र ज्येष्ठ नागरिकांना नियमित उत्पन्न तसेच कर लाभ मिळविण्यासाठी वैयक्तिकरित्या किंवा संयुक्तपणे योजनेत एकरकमी रक्कम गुंतवण्याचा पर्याय आहे.
पोस्ट ऑफिसद्वारे ऑफर केलेली ही योजना जुन्या कर व्यवस्थेअंतर्गत ज्येष्ठ नागरिकांना कर लाभ देते. ही योजना नवीन कर व्यवस्थेत कोणतेही कर लाभ देत नाही.
ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS) खात्यांमध्ये केलेल्या ठेवी नवीन कर व्यवस्थेअंतर्गत कर कपातीसाठी पात्र नाहीत हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.
वित्त विधेयक २०२५ मध्ये २०२५-२६ या आर्थिक वर्षापासून सुरू होणारी एक नवीन कर व्यवस्था सुरू करण्यात आली आहे, ज्यामुळे व्यक्तींसाठी १२ लाख रुपयांपर्यंतचे उत्पन्न करमुक्त झाले आहे. या बदलाचा अर्थ असा आहे की १२ लाख रुपयांपेक्षा कमी एकूण उत्पन्न असलेल्या ज्येष्ठ नागरिकांना, ज्यामध्ये एससीएसएस SCSS मधील व्यक्तींचा समावेश आहे, कोणताही कर भरावा लागणार नाही.
याव्यतिरिक्त, ज्येष्ठ नागरिक आता नवीन कर प्रणालीमध्ये कलम ८०TTB अंतर्गत दरवर्षी ५०,००० रुपयांपर्यंतच्या वजावटीचा दावा करू शकणार नाहीत.
तथापि, जुन्या प्रणाली अंतर्गत कर भरणारे ज्येष्ठ नागरिक वजावटीचा दावा करण्यास पात्र आहेत. त्यांना आयकर कायदा, १९६१ च्या कलम ८०C अंतर्गत १.५ लाख रुपयांपर्यंतची वजावट मिळू शकते.
जरी एक ज्येष्ठ नागरिक एससीएसएस SCSS खात्यात एकाच वेळी जास्तीत जास्त ३० लाख रुपये गुंतवू शकतो, परंतु कलम ८०C अंतर्गत दावा करता येणारी कमाल वजावट एका आर्थिक वर्षात १.५ लाख रुपयांपर्यंत मर्यादित आहे.
उदाहरणार्थ, जर एखाद्या ज्येष्ठ नागरिकाने एप्रिल २०२४ मध्ये त्यांच्या एससीएसएस SCSS खात्यात ५ लाख रुपये गुंतवले, तर ते त्या वर्षाच्या जुलैमध्ये कर निर्धारण वर्ष २०२५-२६ साठी आयकर विवरणपत्र (ITR) भरताना १.५ लाख रुपयांची वजावटीचा दावा करू शकतात. तथापि, ते चालू वर्षात किंवा पुढील वर्षी उर्वरित रकमेसाठी वजावटीचा दावा करू शकणार नाहीत.
शिवाय, खातेधारकाने इतर कर-बचत योजनांमध्ये गुंतवणूक करून कलम ८०C वजावट मर्यादेचा वापर केला नसेल तरच १.५ लाख रुपयांची वजावट दिली जाईल.
एससीएसएस SCSS खाते त्रैमासिक व्याज देयक देते, जे सहसा प्रत्येक तिमाहीच्या सुरुवातीला दिले जाते. हे व्याज वैयक्तिक खातेधारकांसाठी लागू असलेल्या स्लॅब दरांवर कर आकारले जाते.
जुन्या कर व्यवस्थेअंतर्गत, खातेधारक त्यांच्या व्याज उत्पन्नावर ५०,००० रुपयांपर्यंत वजावटीचा दावा करू शकतात. ही वजावट आयकर कायद्याच्या कलम ८०TTB नुसार ज्येष्ठ नागरिकांना उपलब्ध आहे आणि एससीएसएस SCSS खात्यांसह बँक आणि पोस्ट ऑफिस ठेवींमधून मिळणाऱ्या उत्पन्नाचा समावेश करते.
उदाहरणार्थ, आपण अशा परिस्थितीचा विचार करूया जिथे एका ज्येष्ठ नागरिकाने त्यांच्या एससीएसएस SCSS खात्यात ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी १० लाख रुपये गुंतवले आहेत. सध्याच्या ८.२% व्याजदराने, ५ वर्षांच्या कालावधीत जमा झालेले एकूण व्याज उत्पन्न ४.१ लाख रुपये असेल आणि वार्षिक व्याज ८२,००० रुपये असेल. यापैकी, खातेधारक जुन्या पद्धतीत कलम 80TTB अंतर्गत ५०,००० रुपयांची वजावट मागू शकतो, तर उर्वरित रक्कम करपात्र असेल.
