इंग्लंडमधील केंब्रिज शहरात एका छोट्या ग्रीक रेस्टॉरंटमध्ये झालेली एक योगायोगाची भेट अशा नात्याची सुरुवात ठरली, ज्याने सोनिया गांधींचे संपूर्ण आयुष्य घडवले.
अनेक दशकांनंतर, काँग्रेस नेत्या सोनिया गांधी यांनी माजी पंतप्रधान राजीव गांधी यांच्यासोबतच्या त्या पहिल्या भेटीची आठवण सांगितली आहे. यात त्यांनी एकमेकांकडे लगेच आकर्षित होणे, त्यानंतरची मैत्री आणि त्यांच्या प्रेमकथेच्या सुरुवातीच्या दिवसांबद्दल भाष्य केले आहे.
या आठवणी त्यांच्या आगामी ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ (Belonging: A Journey of Love) या आत्मचरित्राच्या झलक (sneak-peek) मध्ये पाहायला मिळतात. हे पुस्तक १० नोव्हेंबर २०२६ रोजी प्रकाशित होणार आहे.
व्हिडिओसोबत ‘एक्स’ (X) वर पोस्ट करताना सोनिया गांधी लिहितात, “राजीव आणि मी प्रेम, हास्य आणि आठवणींनी भरलेले एक जग निर्माण केले होते. १० नोव्हेंबर रोजी, मी ते जग तुमच्यासोबत शेअर करणार आहे.”
व्हिडिओमध्ये सोनिया गांधी ‘व्हर्सिटी रेस्टॉरंट’ (Varsity Restaurant) मधील त्या भेटीची आठवण सांगतात. हे एक ग्रीक रेस्टॉरंट होते, जे भारत आणि युरोपच्या इतर भागांतून आलेल्या विद्यार्थ्यांमध्ये खूप लोकप्रिय होते. एका सामायिक मित्राने त्यांची ओळख करून दिली होती. दोन तरुण विद्यार्थ्यांची ही पहिली भेट पुढे लग्नापर्यंत पोहोचली.
त्या काळात, सोनिया गांधी इंग्लंडमध्ये अशा ठिकाणांच्या शोधात होत्या जिथे त्यांना त्यांच्या आवडीचे, विशेषतः इटालियन पद्धतीचे जेवण मिळू शकेल. हे रेस्टॉरंट विविध देशांतून आलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी एक हक्काचे ठिकाण बनले होते.
सोनिया गांधी म्हणतात, “इंग्लंडमधील जेवण खूपच खराब होते. त्या दिवसांत तिथे फारसे रेस्टॉरंट्सही नव्हते.”
परंतु, त्या भेटीने त्यांना अशी एक आठवण दिली, जी केवळ जेवणाच्या शोधापुरती मर्यादित राहिली नाही.
सोनिया गांधी आठवणींना उजाळा देत म्हणतात, “जेव्हा मी त्याला पहिल्यांदा भेटले, तेव्हा मला लगेचच जाणवले की, हा असा माणूस आहे ज्याच्यासोबत मला नक्कीच राहायला आवडेल. आणि अर्थातच, मला नंतर समजले की, त्याच्या मनातही अगदी तसाच विचार होता.”
त्या राजीव गांधींना केवळ त्यांच्या देखण्या रूपासाठीच नाही, तर त्यांच्या स्वभावातील त्या सौम्यतेसाठीही लक्षात ठेवतात, जी सुरुवातीपासूनच उठून दिसत होती.
त्या म्हणतात, “तो दिसायला अतिशय सौम्य होता. अर्थात, तो खूप देखणाही होता, पण त्याच्या स्वभावातील ती सौम्यता प्रकर्षाने जाणवत होती. ही गोष्ट मला मनापासून भावली आणि तिने माझे लक्ष वेधून घेतले.”
त्यांच्या नात्याची सुरुवात मैत्रीतून झाली. सोनिया आठवणींना उजाळा देताना सांगतात की, केंब्रिजमधील विद्यार्थी जीवनात त्यांनी एकत्र वेळ घालवला—पार्टींमध्ये जाणे असो किंवा फिरणे-फिरणे; त्यांनी दैनंदिन जीवनातील अनेक अनुभव एकमेकांसोबत शेअर केले. त्यांना व्हॅलेंटाईन डेच्या दिवशी इतर विद्यार्थ्यांसोबत एका पार्टीला उपस्थित राहिल्याचेही आठवते.
हा व्हिडिओ सोनियांच्या आठवणी आणि जुन्या छायाचित्रांच्या माध्यमातून त्या सुरुवातीच्या काळावर प्रकाश टाकतो. यात अशा एका नात्याची झलक पाहायला मिळते, ज्याची सुरुवात त्या राजकीय झगमगाटापासून खूप दूर झाली होती, जो पुढे त्यांच्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग बनला.
सोनिया आणि राजीव १९६८ मध्ये विवाहबंधनात अडकले. अनेक वर्षांनंतर, राजीव गांधी भारताचे पंतप्रधान झाले (१९८४ ते १९८९). मे १९९१ मध्ये तामिळनाडूमध्ये निवडणूक प्रचारादरम्यान त्यांची हत्या करण्यात आली.
‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ (Belonging: A Journey of Love) असे शीर्षक असलेले हे संस्मरणात्मक पुस्तक (memoir), वाचकांना सोनियांच्या आयुष्याचा आणि राजीव गांधींसोबतच्या त्यांच्या नात्याचा अधिक वैयक्तिक पैलू जाणून घेण्याची संधी देईल.
काही दिवसांपूर्वीच या ज्येष्ठ नेत्याने इंस्टाग्रामवरही पदार्पण केले आहे, जिथे त्यांनी आपल्या पुस्तकाबद्दल अधिक माहिती दिली होती.
या पुस्तकाची एक छोटी झलक त्यांच्या पहिल्या भेटीवर आणि सुरुवातीच्या प्रेमप्रकरणावर केंद्रित आहे. यात सोबती, प्रेम आणि त्यांनी एकत्र उभारलेल्या आयुष्याच्या आठवणींतून ही कथा मांडण्यात आली आहे.
इटलीमध्ये जन्मलेल्या सोनिया पुढे काँग्रेस पक्षाच्या अत्यंत प्रमुख नेत्यांपैकी एक बनल्या.
जरी त्यांचे सार्वजनिक जीवन प्रामुख्याने राजकारणाशी संबंधित राहिले असले, तरी या पुस्तकाचे शीर्षक आणि अलीकडे समोर आलेली झलक एका अधिक खाजगी आणि जिव्हाळ्याच्या कथेकडे निर्देश करते—एक अशी कथा, जी सोनिया आणि राजीव यांच्या प्रवासाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावर, केंब्रिजमधील एका छोट्या रेस्टॉरंटमध्ये परत घेऊन जाते.
Marathi e-Batmya