Marathi e-Batmya
Related Articles
अमेरिका संयुक्त राष्ट्रांच्या सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक संस्थे, युनेस्कोमधून बाहेर पडण्याच्या तयारीत आहे, कारण राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दीर्घकाळ टीका केलेल्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांपासून देशाला दूर ठेवण्याचा त्यांचा प्रयत्न सुरूच आहे, असे दोन युरोपीय राजदूतांनी म्हटले आहे. अमेरिकेने संघटनेतील सतत “इस्रायलविरोधी पक्षपात” म्हणून वर्णन केल्यामुळे हा निर्णय घेतला जाऊ शकतो.
सिनेटर मार्को रुबियो यांनी सोमवारी घोषणा केली, एजन्सीचा “जागतिक” अजेंडा आणि पॅलेस्टाईनला मान्यता देणे हे बाहेर पडण्याचे कारण असल्याचे नमूद केले. रुबियो म्हणाले की अमेरिकेचा सततचा सहभाग “राष्ट्रीय हिताचा नाही” आणि “अमेरिका फर्स्ट” परराष्ट्र धोरणाशी संघर्ष करतो, असे वृत्त दिले आहे.
“युनेस्को फूट पाडणाऱ्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक कारणांना पुढे नेण्यासाठी काम करते आणि आंतरराष्ट्रीय विकासासाठी जागतिकीकरणवादी, वैचारिक अजेंडा असलेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकास ध्येयांवर व्यापक लक्ष केंद्रित करते, जो आमच्या अमेरिका प्रथम परराष्ट्र धोरणाच्या विरोधात आहे,” असे परराष्ट्र विभागाच्या प्रवक्त्या टॅमी ब्रूस यांनी एका निवेदनात म्हटले आहे.
शिक्षण, विज्ञान आणि संस्कृतीमध्ये सहकार्याद्वारे जागतिक शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी दुसऱ्या महायुद्धानंतर स्थापन झालेल्या पॅरिस-आधारित एजन्सीसाठी हे पाऊल आणखी एक धक्का आहे. ट्रम्प यांनी त्यांच्या पहिल्या कार्यकाळात यापूर्वी जागतिक आरोग्य संघटना (WHO), संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषद, पॅरिस हवामान करार आणि इराण अणु करारासह अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्थांमधून अमेरिकेला बाहेर काढले होते.
युनेस्कोच्या प्रमुख ऑड्रे अझौले यांनी मंगळवारी सांगितले की अमेरिकेची घोषणा आश्चर्यकारक नव्हती. “राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा युनेस्कोमधून अमेरिकेला बाहेर काढण्याच्या निर्णयाबद्दल मला मनापासून वाईट वाटते,” अझौले म्हणाले. “हे खेदजनक असले तरी, ही घोषणा अपेक्षित होती आणि युनेस्कोने त्यासाठी तयारी केली आहे”.
२०२१ मध्ये अध्यक्षपद स्वीकारल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेन यांनी त्यातील अनेक निर्णय मागे घेतले आणि युनेस्को, डब्ल्यूएचओ आणि जागतिक हवामान करारात पुन्हा सामील झाले. परंतु ट्रम्प आता पुन्हा सत्तेत आल्यानंतर, अमेरिका पुन्हा एकदा या आंतरराष्ट्रीय वचनबद्धतेपासून दूर जात आहे. त्यांनी आधीच डब्ल्यूएचओमधून माघार घेण्याचे आदेश दिले आहेत आणि पॅलेस्टिनी मदत एजन्सी UNRWA ला निधी देणे थांबवले आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या एजन्सींमध्ये अमेरिकेच्या सहभागाचा व्यापक आढावा ऑगस्टमध्ये पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे.
युनेस्को कदाचित अमेरिकेतील ग्रँड कॅन्यन आणि सीरियातील पाल्मीराचे प्राचीन अवशेष यासारख्या जागतिक वारसा स्थळांना नियुक्त करण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.
अमेरिका १९४५ मध्ये युनेस्कोचा संस्थापक सदस्य होता परंतु आर्थिक गैरव्यवस्थापन आणि अमेरिकेविरोधी पक्षपातीपणाबद्दलच्या चिंतेमुळे १९८४ मध्ये पहिल्यांदा माघार घेतली. सुधारणा केल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू. बुश यांच्या नेतृत्वाखाली २००३ मध्ये हा देश पुन्हा सामील झाला.
सध्या, युनेस्कोच्या एकूण बजेटच्या सुमारे ८% वाटा अमेरिका देते, जो ट्रम्पच्या आधीच्या माघारीपूर्वी देण्यात आलेल्या अंदाजे २०% वाट्यापेक्षा कमी आहे. युनेस्को म्हणजे संयुक्त राष्ट्र शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटना.
