एनएसईचे अर्थात नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजचे अनलिस्टेड शेअर्स मंगळवारी ४७ टक्क्यांनी वाढून २,२०० रुपयांवर पोहोचले, जे केवळ चार दिवसांत १,५०० रुपयांच्या पातळीवरून आले होते, ज्यामुळे स्टॉक एक्सचेंजचे बाजारमूल्य ५.३० लाख कोटी रुपयांच्या पुढे गेले.
गेल्या काही वर्षांमध्ये सर्वाधिक अपेक्षित असलेला इनिशियल पब्लिक ऑफर (आयपीओ) शेअर बाजार नियामकांकडून मंजुरी मिळण्याच्या जवळ येत असल्याचे सेबीचे अध्यक्ष तुहिन कांता पांडे यांनी २२ मे रोजी सांगितले तेव्हापासून अनलिस्टेड शेअर्स चर्चेत आहेत.
अनलिस्टेड मार्केटचा मागोवा घेणाऱ्या मार्केटर्सनी सांगितले की, एनएसई काउंटरवरील ही तीक्ष्ण हालचाल अल्पकालीन घसरणीचा परिणाम होती, कारण पुरवठ्याच्या तुलनेत मागणीत मोठी वाढ झाली, ज्यामुळे शॉर्ट सेलर्सना शेअर्स खरेदी करावे लागले आणि त्यांचे पोझिशन्स बंद करावे लागले.
“काही संस्थांनी ब्रोकर्ससोबत १० ते २० दिवसांच्या डिलिव्हरी डेटसह काही डील केल्या होत्या, परंतु ६ मे २०२५ रोजी एनएसईने निकाल आणि लाभांश जाहीर केल्यानंतर अचानक अनलिस्टेड स्टॉक वाढला आणि संस्थांनी पैसे परत केले. ज्या सर्व ब्रोकर्सनी त्यांच्या क्लायंटना ते विकले होते त्यांनी शॉर्ट पोझिशन्स कव्हर करण्यासाठी धाव घेतली. यामुळे अनलिस्टेड किंमत वाढली आहे,” मुंबईस्थित अनलिस्टेड स्टॉकमध्ये व्यवहार करणाऱ्या धारवत सिक्युरिटीजचे मालक हितेश धारवत पुढे म्हणाले: “आता समांतरपणे आयपीओ बातम्या, एक्सपायरी डेट बदल बातम्या आणि १ लाख शेअरहोल्डर्स आहेत… गती वाढत आहे. लोक आता खरेदी करत आहेत, विशेषतः किरकोळ गुंतवणूकदार.”
गेल्या गुरुवारी सेबीचे पांडे म्हणाले की, एनएसईच्या सर्व थकबाकी असलेल्या समस्या सोडवल्या जातील आणि बाजार नियामक पुढे जाईल. त्यांनी वेळेची माहिती दिली नाही पण “ते लवकरच पूर्ण होईल” असे सांगितले. पांडे यांनी पुढे सांगितले की एनएसई आणि सेबी यांच्यात चर्चा सुरू आहे आणि लवकरच समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
बाजार निरीक्षकांनी सांगितले की सेबीच्या मंजुरीनंतर हा मुद्दा बाजारात येण्यासाठी सुमारे सहा महिने लागू शकतात.
निश्चितच, एनएसई हा व्यवहारांच्या संख्येच्या बाबतीत (२०२४ मध्ये १७.५ टक्के बाजार हिस्सा) जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा स्टॉक एक्सचेंज आहे आणि करारांच्या बाबतीत ८१.७ टक्के व्यवहार झालेल्या सर्वात मोठ्या डेरिव्हेटिव्ह एक्सचेंज आहे.
३१ मार्च २०२५ पर्यंत प्रीमियम टर्नओव्हरच्या आधारावर, ३१ मार्च २०२५ पर्यंत एनएसईचा इक्विटी कॅश सेगमेंटमध्ये ९३.६ बाजार हिस्सा, इक्विटी फ्युचर्समध्ये ९९.९ टक्के वाटा, इक्विटी ऑप्शन्समध्ये ८७.४ टक्के वाटा, फॉरेक्स फ्युचर्समध्ये ९३.६ टक्के वाटा आणि फॉरेक्स ऑप्शन्समध्ये ९९.७ टक्के वाटा होता.
अलीकडेच, एनएसईच्या शेअरहोल्डर्सची संख्या १,००,००० च्या पुढे गेली. आर्थिक वर्ष २०२५ मध्ये, स्टॉक एक्स्चेंजने महसुलात १६ टक्के वार्षिक वाढ नोंदवली आहे, ती १७,१४१ कोटी रुपये आहे आणि निव्वळ नफ्यात ४७ टक्क्यांनी वाढ होऊन तो १२,१८८ कोटी रुपये झाला आहे.
“एनएसई हे नेहमीच अनलिस्टेड क्षेत्रात एक लोकप्रिय नाव राहिले आहे, त्याचे स्पष्ट नेतृत्व, मजबूत व्यवसाय मॉडेल आणि भारताच्या आर्थिक पायाभूत सुविधांमध्ये त्याची महत्त्वाची भूमिका यामुळे. परंतु आर्थिक वर्ष २०२५ च्या अशा निरोगी कामगिरीमुळे, गुंतवणूकदारांकडून मागणी वाढली आहे – ज्यामुळे १००,००० भागधारकांचा टप्पा ओलांडण्याचा हा टप्पा गाठला आहे,” असे इनक्रेड मनीने १५ मे रोजी सांगितले.
अलीकडेच, मान्सून पबराईच्या ड्रू इन्व्हेस्टमेंट मॅनेजमेंटने एका नोटमध्ये म्हटले आहे की ते एनएसईवर उत्साही आहेत. पबराई ही भारतीय-अमेरिकन व्यापारी आणि गुंतवणूकदार मोहनीश पबराई यांची मुलगी आहे.
“आम्ही एक अनोखी संधी ओळखली आहे आणि भारतातील फक्त एकाच कंपनीत गुंतवणूक करण्यासाठी ड्रू एक्सचेंज एलपी नावाची डेलावेअर लिमिटेड पार्टनरशिप स्थापन केली आहे. ही गुंतवणूक नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज ऑफ इंडिया (एनएसई) मध्ये आहे, जी भारतातील प्रमुख स्टॉक एक्सचेंज आहे ज्याचे बाजार भांडवल अंदाजे $५० अब्ज आहे आणि ज्याचा मागील पी/ई रेशो ३० आहे. कंपनी ६० टक्क्यांपेक्षा जास्त अपवादात्मक ऑपरेटिंग मार्जिन राखते आणि जवळजवळ कोणतेही कर्ज घेत नाही,” ड्रू इन्व्हेस्टमेंट मॅनेजमेंटने एका नोटमध्ये म्हटले आहे.
नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (एनएसई) ने डिसेंबर २०१६ मध्ये त्यांचे आयपीओ प्रॉस्पेक्टस दाखल केले. सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध नसले तरी, त्यांचे शेअर्स अनलिस्टेड मार्केटमध्ये सक्रियपणे व्यवहार करत आहेत. या वर्षी मार्चमध्ये, एनएसईने स्टॉक एक्सचेंजवर सूचीबद्ध करण्याच्या त्यांच्या योजना पुढे नेण्यासाठी सेबीकडून ना हरकत प्रमाणपत्र (एनओसी) मागितले.
Marathi e-Batmya