ओपेकने नुकत्याच झालेल्या १८ व्या लोकसभा निवडणूकीचा अहवाल जारी केला आहे. ओपेक OPEC ने आपल्या अहवालात यावर भर दिला आहे की नरेंद्र मोदी सरकार महागाई आणि बेरोजगारीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी उत्पादनाला पाठिंबा देत राहण्याची शक्यता आहे, या दोन घटकांनी नुकत्याच झालेल्या १८ व्या लोकसभेच्या निवडणुकांवर प्रभाव टाकला.
भारतातील आर्थिक धोरणांमध्ये सातत्य अपेक्षित असतानाही, जगातील सर्वात मोठ्या कच्च्या तेल निर्यात करणाऱ्या गटाने जून २०२४ च्या नवीनतम मासिक तेल बाजार अहवालात असे मत मांडले आहे की युती सरकारे “अनिश्चितता” आणतात.
“आर्थिक धोरणांची सातत्य अपेक्षित असताना, युती सरकारे स्वाभाविकपणे अतिरिक्त अनिश्चितता आणतात. निवडणूक निकालावर परिणाम करणारे घटक, बेरोजगारी आणि महागाई यावर लक्ष केंद्रित करून, उत्पादन आणि औद्योगिक उत्पादनाला पाठिंबा देण्यावर सरकार टिकून राहण्याची शक्यता आहे.
या महिन्यात संपलेल्या १८ व्या लोकसभेच्या निवडणुकीत राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीने (NDA) २९३ जागा मिळवून भारतीय जनता पक्ष (भाजपा) २४० लोकसभा मतदारसंघात विजय मिळवून एकच सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास आला, परंतु बहुमताच्या २७२ची संख्या पार करण्यात तो कमी पडला.
ओपेकच्या अहवालात असे निदर्शनास आणले आहे की बाजारातील गोंधळ आणि त्यानंतरच्या पुनर्प्राप्तीनंतर भारतीय शेअर बाजार निवडणुकांनंतर स्थिर झाला आहे.
उत्पादन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजनांद्वारे चालना मिळालेली औद्योगिक क्रियाकलाप टिकून राहण्याचा अंदाज आहे. वाढत्या मध्यमवर्गामुळे आणि कमी होत असलेल्या बेरोजगारीमुळे वाढलेल्या सेवा क्षेत्राला वाढीचा वेग कायम ठेवण्याची अपेक्षा आहे.
“निवडणूक-संबंधित खर्चामुळे या वर्षी आर्थिक चालना मिळण्याची शक्यता आहे, दीर्घ मतदान कालावधीमुळे राजकीय मोहिमा आणि निवडणूकपूर्व उपक्रमांवर, विशेषत: ग्रामीण भागात लक्षणीय खर्च होत आहे,” OPEC ने म्हटले आहे.
चलनवाढ ही भारतातील चिंतेची बाब आहे, विशेषतः अन्नधान्य महागाई. २०२३ च्या उत्तरार्धात कमकुवत मान्सूनचा हंगाम प्रामुख्याने पुरवठ्याची कमतरता आणि त्यानंतरच्या किंमती वाढवण्यास कारणीभूत ठरल्याचे मतही या अहवालात मांडण्यात आले.
“मान्सूनचा हंगाम या महिन्यात सुरू होत असताना आणि सप्टेंबरपर्यंत विस्तारत असताना, भारतीय हवामानशास्त्र विभाग (IMD) च्या प्राथमिक अंदाजानुसार, अनिश्चितता कायम राहिल्या तरी, सरासरीपेक्षा मजबूत वर्ष सूचित केले आहे. एकूणच, कृषी उत्पादनात पुन्हा वाढ होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे वर्षाच्या अखेरीस अन्नधान्य चलनवाढ मंदावण्याची शक्यता आहे,” तेल निर्यात करणाऱ्या ओपेकने म्हटले आहे.
उत्पादन क्रियाकलाप आणि गुंतवणुकीच्या सकारात्मक दृष्टीकोनातून सध्याच्या मजबूत आर्थिक वाढीमुळे OPEC चा प्रकल्प २०२४ कॅलेंडर वर्षाच्या दुसऱ्या सहामाहीत तेलाची मागणी वाढून सरासरी ०.२ दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन (mb/d) Y-o-Y ने वाढेल अशी अपेक्षा आहे.
15 मार्चपासून किरकोळ पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये कपात केल्यामुळे तेलाच्या मागणीला १५ मार्चपासून सुमारे २ रुपये प्रति लिटर ($३.८० प्रति बॅरल) वाढ मिळण्याची शक्यता आहे. या वर्षी भारतातही सामान्य मान्सून अपेक्षित आहे, ज्यामुळे चांगल्या कृषी कापणीसाठी मदत होईल.
एकूणच, या घटकांमुळे भारताची तेल मागणी वाढेल अशी अपेक्षा आहे. याव्यतिरिक्त, देशातील वार्षिक पारंपारिक उत्सव वाहतूक क्रियाकलापांना समर्थन देण्यासाठी आणि पेट्रोलच्या मागणीला चालना देण्यासाठी सेट केले जातात. शेवटी, जेट/केरोसीनच्या मागणीला समर्थन देण्यासाठी चालू असलेल्या हवाई प्रवासाची पुनर्प्राप्ती अपेक्षित आहे.
“२०२४ मध्ये, भारताला तेलाच्या मागणीत सरासरी ५.५८ mb/d या दराने २३३,००० b/d, Y-o-Y वाढ होण्याची अपेक्षा आहे,” OPEC ने म्हटले आहे.
Marathi e-Batmya