सेबी सर्व सेबी-नोंदणीकृत गुंतवणूकदार-फेसिंग मध्यस्थांसाठी एक विशेष “@valid” हँडल असलेली एक संरचित आणि प्रमाणित युपीआय UPI पत्ता यंत्रणा सादर करेल, असे बाजार नियामकाने पत्रकार बैठकीत सांगितले. याव्यतिरिक्त, सेबी गुंतवणूकदारांसाठी कोणताही व्यवहार करण्यापूर्वी मध्यस्थांची सत्यता पडताळण्यासाठी “सेबी चेक” नावाचे एक अॅप देखील विकसित करत आहे.
बाजार नियामकाने असे आदेश दिले आहेत की गुंतवणूकदार निधी गोळा करणारे सर्व मध्यस्थ – जसे की ब्रोकर्स, गुंतवणूक सल्लागार आणि संशोधन विश्लेषक – १ ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत या प्रणालीमध्ये संक्रमण करावे. नवीन रचनेत जवळजवळ ९,००० नोंदणीकृत मध्यस्थांचा समावेश असण्याची अपेक्षा आहे.
सेबीने म्हटले आहे की या उपक्रमाचा उद्देश गुंतवणूकदारांचे संरक्षण करणे आहे, कारण अलिकडच्या काळात नोंदणीकृत नसलेल्या संस्थांनी परवानगीशिवाय निधी गोळा करून गुंतवणूकदारांची दिशाभूल करणे वाढत्या प्रमाणात वाढले आहे, अनेकदा वैयक्तिक फायद्यासाठी पैसे चोरले आहेत.
“सायबर फसवणुकीबद्दल जनतेमध्ये खूप चिंता आहे. त्यावर आपल्याला पद्धतशीर उपाय शोधावे लागतील. आपल्याकडे सध्या १३० दशलक्ष अद्वितीय गुंतवणूकदार आहेत आणि आपल्याला सिक्युरिटीज मार्केटमध्ये अशा यंत्रणेची आवश्यकता आहे जिथे ते अशा यंत्रणेद्वारे गुंतवणूक करतात जी त्यांना खात्री देते की ते योग्य ठिकाणी गुंतवणूक करत आहेत,” सेबीचे अध्यक्ष तुहिन कांता पांडे यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले.
नवीन युपीआय UPI हँडलमध्ये स्व-प्रमाणित सिंडिकेट बँकेच्या नावासह एक अद्वितीय आणि विशेष ओळखकर्ता ‘@valid’ असेल. हे ‘प्रमाणित’ हँडल केवळ नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) द्वारे फक्त सेबी SEBI-नोंदणीकृत मध्यस्थांकडून पेमेंट संकलनासाठी वाटप केले जातील. कायदेशीर व्यवहारांची ओळख सुनिश्चित करण्यासाठी, गुंतवणूकदारांना या नवीन हँडलद्वारे नोंदणीकृत मध्यस्थांना पेमेंट करताना एक स्पष्ट दृश्य संकेत दिसेल – “हिरव्या त्रिकोणाच्या आत अंगठे” चिन्ह. गुंतवणूकदारांच्या सोयीसाठी मध्यस्थांना हा “थंब्स-अप” लोगो ठळकपणे असलेला क्युआर QR कोड जनरेट करणे देखील आवश्यक आहे.
सेबी “SEBI चेक” सह, गुंतवणूकदारांना QR कोड स्कॅन करून किंवा UPI आयडी मॅन्युअली एंटर करून UPI आयडीची सत्यता पडताळण्याची परवानगी असेल आणि नोंदणीकृत मध्यस्थीचा बँक खाते क्रमांक आणि भारतीय वित्तीय प्रणाली कोड (IFSC) सारख्या बँक तपशीलांची देखील पुष्टी करता येईल.
Marathi e-Batmya