रिझर्व्ह बँकेच्या ताज्या मासिक बुलेटिनमधील एका लेखात सावधगिरीने, चलनवाढीला, जर नियंत्रण न ठेवता चालवण्याची परवानगी दिली तर, वास्तविक अर्थव्यवस्थेच्या, विशेषत: उद्योग आणि निर्यातीच्या शक्यता कमी करू शकतात.
सप्टेंबरच्या स्पाइकच्या वेक-अप कॉलनंतर ऑक्टोबर सीपीआय CPI महागाई वाचन (६.२ टक्के) एक स्टिकर शॉक ठरले, जुलै आणि ऑगस्टच्या उप-लक्ष्य निकालांमुळे आत्मसंतुष्टतेबद्दल आरबीआयच्या इशाऱ्यांना बळकटी देत, लेखानुसार “राज्य ऑफ द इकॉनॉमी” मध्यवर्ती बँकेच्या अधिकाऱ्यांनी एकत्रितपणे मांडले आहे.
“चिंतेची गोष्ट अशी आहे की अन्नधान्याच्या किमतीत झालेल्या तीव्र वाढीव्यतिरिक्त, मुख्य महागाई वाढली आहे. उच्च प्राथमिक खाद्यपदार्थांच्या किमतींच्या दुसऱ्या ऑर्डरचे परिणाम किंवा स्पिल ओव्हर्सची सुरुवातीची चिन्हे आहेत – खाद्यतेलाच्या किमतीत वाढ झाल्यानंतर, प्रक्रिया केलेल्या अन्नाच्या किमतींच्या संदर्भात चलनवाढ वाढू लागली आहे.
“घरगुती मदतनीस/स्वयंपाक यांसारख्या घरगुती सेवांच्या किमतीत होणारी वाढ देखील अन्नधान्याच्या वाढलेल्या किमतींमुळे या विशिष्ट वेतनावर प्रसारित होऊ लागल्याने राहणीमानाच्या उच्च खर्चाचे प्रतिबिंबित करते,” असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
या वातावरणात, वस्तू आणि सेवांमधील इनपुट खर्च आणि विक्रीच्या किंमतींमध्ये त्यांचा प्रवाह काळजीपूर्वक पाहणे आवश्यक आहे, ते पुढे म्हणाले.
“महागाई आधीच शहरी उपभोग मागणी आणि कॉर्पोरेट्सच्या कमाई आणि कॅपेक्समध्ये दंश करत आहे. अनियंत्रित चालवण्याची परवानगी दिल्यास, ते वास्तविक अर्थव्यवस्थेच्या, विशेषत: उद्योग आणि निर्यातीच्या शक्यता कमी करू शकते,” लेखकाने सांगितले.
एमपीसीच्या शेवटच्या बैठकीत, राज्यपाल शक्तीकांत दास म्हणाले: “आर्थिक चक्राच्या या टप्प्यावर, इतके पुढे आल्यानंतर, आम्ही महागाईचा आणखी एक धोका पत्करू शकत नाही. लवचिक राहणे आणि महागाई लक्ष्याशी स्थिरपणे संरेखित होण्याच्या अधिक पुराव्याची प्रतीक्षा करणे हा आताचा सर्वोत्तम मार्ग असेल. चलनविषयक धोरण केवळ किमतीची स्थिरता राखूनच शाश्वत वाढीस मदत करू शकते.”
अधिका-यांनी नमूद केले की भारतीय अर्थव्यवस्था लवचिकतेचे प्रदर्शन करत आहे, सण-संबंधित उपभोगावर आधारित आहे आणि कृषी क्षेत्र सुधारत आहे.
“भारतात, २०२४-२५ च्या दुसऱ्या तिमाहीत दिसून आलेली गती मंद आहे कारण खाजगी खप हा तिसऱ्या तिमाहीत (ऑक्टोबर-डिसेंबर) वास्तविक क्रियाकलापांना प्रकाश देणारा सण खर्च देशांतर्गत मागणीचा चालक बनला आहे.
“मॅक्रो-फंडामेंटल्सची जन्मजात ताकद स्वतःला पुन्हा सांगते म्हणून मध्यम-मुदतीचा दृष्टीकोन उत्साही राहील,” अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
Marathi e-Batmya