म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदार सध्या आरामात श्वास घेऊ शकतात. पॅन-आधार लिंक न झाल्यामुळे जे KYC पालन न करण्याच्या समस्येला सामोरे जात होते त्यांनी हे लक्षात घ्यावे की भांडवली बाजार नियामक, अर्थात सेबीने SEBI ने म्युच्युअल फंड व्यवहारांसाठी ‘KYC नोंदणीकृत’ स्थितीसाठी आधारशी पॅन लिंक करण्याचे कलम मागे घेतले आहे. सध्या, गुंतवणूकदार अतिरिक्त कागदपत्रे सबमिट केल्याशिवाय पुढे जाऊ शकतात.
सेबीने १४ मे रोजी एका परिपत्रकात म्युच्युअल फंड व्यवहारांसाठी ‘केवायसी नोंदणीकृत’ स्थिती प्राप्त करण्यासाठी गुंतवणूकदारांना कायम खाते क्रमांक (पॅन) आधारशी जोडण्याची अट काढून टाकली.
तथापि, हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की ‘केवायसी प्रमाणित’ स्थितीसाठी, आधार पॅनशी जोडणे आवश्यक आहे.
ऑक्टोबर २०२३ मध्ये, सेबीने सर्व म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांना ३१ मार्च २०२४ पर्यंत त्यांचे पॅन आधारशी लिंक करण्यास सांगितले. त्यात म्हटले आहे की लिंक करण्यात अयशस्वी झाल्यास केवायसी प्रक्रिया थांबेल आणि गुंतवणूक क्रियाकलाप थांबतील. पत्ता पुरावा म्हणून बँक पासबुक किंवा खाते विवरण वापरून केवायसी देखील केले जाऊ शकते.
‘ऑन-होल्ड’ खाते स्थिती असलेल्या म्युच्युअल फंड सदस्यांना युनिट्स विकण्याची किंवा खरेदी करण्याची परवानगी नाही. सेबीच्या निर्देशामुळे अनिवासी भारतीयांना सर्वाधिक फटका बसला कारण त्यांना आधार मिळवणे आवश्यक नाही.
नियामकाने केवायसी नोंदणी संस्थांना पॅन, नाव, पत्ता, मोबाइल नंबर आणि ईमेल आयडी वापरून म्युच्युअल फंड युनिट-धारकांचे केवायसी सत्यापित करण्याची विनंती केली. पॅन आणि आधार कार्डांवर आधारित इन्कम टॅक्स (आयटी) सारख्या अधिकृत डेटाबेससह गुंतवणूकदारांच्या तपशीलांची क्रॉस-चेक करण्याचे उद्दिष्ट होते. इतर कागदपत्रे वापरणाऱ्या गुंतवणूकदारांना प्रमाणीकरण समस्यांना सामोरे जावे लागले आणि त्यांना त्यांचे केवायसी पुन्हा करण्यास सांगितले गेले.
सेबीच्या १४ मे रोजीच्या सुधारित परिपत्रकात असे म्हटले आहे की गुंतवणूकदार त्यांच्या KYC आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी पासपोर्ट आणि ड्रायव्हिंग लायसन्स यासारख्या कागदपत्रांचा वापर करू शकतात.
“KYC नोंदणी एजन्सीज (KRAs) द्वारे आपले ग्राहक जाणून घ्या (KYC) रेकॉर्ड प्रमाणित करण्यासाठी जोखीम व्यवस्थापन फ्रेमवर्क सुलभ करण्याचा सेबीचा निर्णय हे एक सकारात्मक पाऊल आहे, जे स्टेकहोल्डर्सच्या अभिप्रायाला त्यांच्या प्रतिसादाचे प्रतिबिंबित करते. सहजतेची खात्री करण्यासाठी नियामकाने स्वीकारलेला खुला दृष्टिकोन दर्शवितो. कंपन्या KRAs चे पालन करत आहेत याची खात्री करून घेताना, अधिकृत डेटाबेसमधून हे तपशील योग्य असल्याचे आढळल्यास ते प्रमाणित केले जातील गुंतवणूकदारांच्या डिजिटल ओळखीची पडताळणी सुनिश्चित करताना अनेक गुंतवणूकदारांसमोरील आव्हानांना सामोरे जाण्याची अपेक्षा आहे, गुंतवणुकीसाठी डिजिटल प्लॅटफॉर्म स्वीकारत असलेल्या गुंतवणूकदारांच्या वाढत्या संख्येमुळे, डिजिटल ओळख सत्यापित करणे अधिक महत्त्वाचे झाले आहे,” अंकित रतन, सह-संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणाले.
Marathi e-Batmya