भारताच्या युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस अर्थात युपीआय UPI ने ऑगस्ट २०२५ मध्ये एक मोठा टप्पा गाठला, पहिल्यांदाच २० अब्ज मासिक व्यवहारांचा टप्पा ओलांडला, असे नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया एनपीसीआय NPCI च्या नवीन आकडेवारी जारी केली आहे.
एकूण व्यवहारांची संख्या २०.०१ अब्ज झाली, जी ऑगस्ट २०२४ मध्ये १४.९ अब्ज होती, जी वार्षिक तुलनेत ३४% जास्त आहे. मूल्याच्या बाबतीत, युपीआय UPI ₹२४.८५ लाख कोटी झाली, जी गेल्या वर्षीच्या याच महिन्यात ₹२०.६० लाख कोटी होती, जी २१% जास्त आहे.
ऑगस्टमधील व्यवहार मूल्य जुलैच्या ₹२५.०८ लाख कोटींपेक्षा किंचित कमी असले तरी, ते मे २०२५ मध्ये नोंदवलेल्या ₹२५.१४ लाख कोटींच्या सर्वकालीन उच्चांकाच्या जवळ राहिले.
ऑगस्टमध्ये सरासरी दैनिक व्यवहारांची संख्या ६४५ दशलक्षांपर्यंत पोहोचली, तर सरासरी दैनिक मूल्य ₹८०,१७७ कोटींवर पोहोचले, जे उच्च-फ्रिक्वेन्सी रिटेल आणि मोठ्या प्रमाणात हस्तांतरणांमध्ये युपीआय UPI च्या वाढत्या व्यापकतेचे प्रतिबिंब आहे.
“ऑगस्ट २०२५ मध्ये २०.०१ अब्ज युपीआय UPI व्यवहारांचा टप्पा ओलांडणे हा एक उल्लेखनीय टप्पा आहे जो भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेची खोली आणि लवचिकता दर्शवितो. ३४ टक्क्यांची वाढ आणि महिन्या-दर-महिना स्थिर वाढ दर्शवते की डिजिटल पेमेंट शहरी ट्रेंड म्हणून सुरू झाले असले तरी, ते आता ग्रामीण भारतात वेगाने वाढत आहेत आणि लाखो लोकांसाठी जीवनाचा मार्ग बनत आहेत,” असे स्पाइस मनीचे सीईओ दिलीप मोदी म्हणाले.
एनपीसीआय NPCI नुसार, युपीआय UPI आता भारतातील सर्व डिजिटल पेमेंटपैकी ८५% आहे आणि जागतिक रिअल-टाइम डिजिटल व्यवहारांपैकी जवळजवळ ५०% ला सामर्थ्य देते.
हे प्लॅटफॉर्म सध्या सात देशांमध्ये कार्यरत आहे – युएई, सिंगापूर, भूतान, नेपाळ, श्रीलंका, फ्रान्स आणि मॉरिशस. यापैकी, फ्रान्समधील प्रवेश हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे कारण तो युरोपमध्ये युपीआय UPI चा पहिला पाया आहे, ज्यामुळे भारतीय प्रवासी आणि रहिवासी पारंपारिक चलन विनिमय किंवा परदेशी बँक शुल्काच्या संघर्षाशिवाय अखंड डिजिटल पेमेंट करू शकतात.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) आणि इंडियन बँक्स असोसिएशन (IBA) द्वारे प्रमोट केलेले एनपीसीआय NPCI, संपूर्ण भारतात किरकोळ पेमेंट आणि सेटलमेंट सिस्टम व्यवस्थापित करणारी एक छत्री संघटना म्हणून काम करते.
२०१६ मध्ये लाँच केलेले त्याचे युपीआय UPI प्लॅटफॉर्म – भारताच्या आर्थिक पायाभूत सुविधांचा एक आधारस्तंभ म्हणून वेगाने विकसित झाले आहे, जे केवळ पीअर-टू-पीअर आणि मर्चंट पेमेंटच नाही तर सरकारी लाभ हस्तांतरण, टोल पेमेंट आणि आंतरराष्ट्रीय रेमिटन्सना देखील समर्थन देते.
Marathi e-Batmya