उच्च-मूल्याच्या डिजिटल पेमेंट्सना सुलभ करण्यासाठी एक मोठे पाऊल उचलत, नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (एनपीसीआय) ने १५ सप्टेंबर २०२५ पासून अनेक श्रेणींसाठी युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (यूपीआय) व्यवहार मर्यादा वाढवण्याची घोषणा केली आहे. या बदलांमुळे व्यक्ती आणि व्यवसायांना विमा प्रीमियम, भांडवली बाजार, क्रेडिट कार्ड बिल, प्रवास आणि सरकारशी संबंधित व्यवहार यासारख्या क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात पेमेंट करता येईल.
नवीन चौकटीअंतर्गत, कर देयके आणि इतर उच्च-मूल्याच्या व्यवहारांशी संबंधित श्रेणींसाठी प्रति-व्यवहार मर्यादा ५ लाख रुपयांपर्यंत वाढवण्यात आली आहे, तर यापैकी बहुतेक श्रेणींसाठी दैनिक एकूण मर्यादा श्रेणीनुसार १० लाख रुपयांपर्यंत वाढवण्यात आली आहे. संपूर्ण भारतात पसंतीची पेमेंट पद्धत म्हणून UPI चा वाढता स्वीकार करण्यास पाठिंबा देण्यासाठी हा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे.
एनपीसीआय NPCI ने म्हटले आहे की, “युपीआय UPI पसंतीची पेमेंट पद्धत म्हणून उदयास येत असल्याने, व्यवहारांच्या अतिरिक्त श्रेणींसाठी प्रति-व्यवहार मर्यादा वाढवण्याची मागणी वाढत आहे. हे पाऊल व्यक्ती आणि व्यवसायांसाठी मोठ्या प्रमाणात देयकांची अखंड प्रक्रिया सुनिश्चित करते.”
वाढीव मर्यादांमध्ये हे समाविष्ट असेल:
भांडवल बाजार आणि गुंतवणूक: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, दररोज १० लाख रुपये
विमा देयके: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, दररोज १० लाख रुपये
सरकारी ई-मार्केटप्लेस (GeM) व्यवहार: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, दररोज १० लाख रुपये
प्रवास देयके: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, दररोज १० लाख रुपये
क्रेडिट कार्ड देयके: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, दररोज ६ लाख रुपये
संग्रह आणि व्यवसाय/व्यापारी देयके: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, व्यवसाय देयकांसाठी कोणतीही दैनिक मर्यादा नाही
दागिने खरेदी: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, दररोज ६ लाख रुपये
बीबीपीस BBPS द्वारे परकीय चलन किरकोळ विक्री: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये आणि दररोज
डिजिटल खाते उघडणे आणि प्रारंभिक निधी: प्रति व्यवहार ५ लाख रुपये, प्रारंभिक निधीसाठी दररोज २ लाख रुपये
तथापि, पीअर-टू-पीअर (P2P) युपीआय UPI व्यवहार विद्यमान मर्यादा आणि मानकांचे पालन करत राहतील. युपीआय UPI पेमेंटची मर्यादा प्रति व्यवहार १ लाख रुपये राहील.
भीम BHIM च्या अधिकृत X (पूर्वीचे ट्विटर) अकाउंटवर देखील ही घोषणा करण्यात आली होती, ज्यामध्ये असे म्हटले होते की, “१५ सप्टेंबरपासून प्रभावी, युपीआय UPI सह उच्च-मूल्याचे पेमेंट अखंडपणे करा! विमा प्रीमियम आणि भांडवली बाजार यासारख्या श्रेणींसाठी व्यवहार मर्यादा २४ तासांच्या आत १० लाख रुपये करण्यात आली आहे, ज्यामुळे मोठ्या पेमेंट नेहमीपेक्षा जलद आणि सोपे होतात.”
एनपीसीआय NPCI द्वारे विकसित आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) द्वारे नियंत्रित, युपीआय UPI आयएमपीएस IMPS पायाभूत सुविधांवर कार्य करते, ज्यामुळे कोणत्याही दोन बँक खात्यांमध्ये त्वरित निधी हस्तांतरण शक्य होते. नवीनतम बदलांमुळे उच्च-मूल्याच्या व्यवहारांसाठी युपीआय UPI ची उपयुक्तता वाढण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे भारत डिजिटल-फर्स्ट अर्थव्यवस्थेकडे चालू असलेल्या बदलाला पाठिंबा मिळेल.
या हालचालीमुळे, वापरकर्ते आता एकाधिक व्यवहारांवर किंवा पर्यायी बँकिंग चॅनेलवर अवलंबून न राहता मोठ्या पेमेंट आत्मविश्वासाने हाताळू शकतात, जे भारताच्या डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टममध्ये आणखी एक पाऊल पुढे टाकते.
Marathi e-Batmya