Marathi e-Batmya
Related Articles
इराण अमेरिका आणि इस्रायलविरुद्ध किमान सहा महिने तीव्र युद्ध लढू शकतो, असे रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सने रविवारी (८ मार्च २०२६) सांगितले. “इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणचे सशस्त्र दल सध्याच्या कारवायांच्या गतीने किमान ६ महिने तीव्र युद्ध सुरू ठेवण्यास सक्षम आहेत,” असे गार्ड्सचे प्रवक्ते अली मोहम्मद नैनी यांनी फार्स न्यूज एजन्सीला सांगितले.
आखाती देशांनी तसेच इस्रायलने रविवारी इराणकडून क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्याची माहिती दिली. सौदी अरेबियाने सांगितले की त्यांनी राजधानी रियाधमधील राजनैतिक निवासस्थानाला लक्ष्य करून केलेला ड्रोन हल्ला रोखला आहे, ज्यामध्ये कोणतीही जीवितहानी किंवा नुकसान झाले नाही. कुवेतने म्हटले आहे की देशाच्या आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील इंधन टाक्यांना इराणी ड्रोनने लक्ष्य केले होते.
दरम्यान, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मिनब येथील प्राथमिक शाळेवर झालेल्या प्राणघातक हल्ल्यासाठी इराणला जबाबदार धरले, ज्यामध्ये किमान १५० लोकांचा मृत्यू झाल्याचे इराणी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. “आम्हाला वाटते की ते इराणने केले आहे. कारण ते त्यांच्या शस्त्रसामग्रीसह खूपच चुकीचे आहेत, जसे तुम्हाला माहिती आहे.”
अयातुल्ला अली खामेनी यांच्या हत्येनंतर इराणच्या शक्तिशाली तज्ज्ञ सभेने देशाच्या पुढील सर्वोच्च नेत्यावर जवळजवळ बहुमताने एकमत केले आहे, जरी औपचारिक घोषणेच्या मार्गात अजूनही प्रक्रियात्मक अडथळे आहेत.
असेंब्ली सदस्य अयातुल्ला मोहम्मदमेहदी मीरबाकेरी यांनी रविवारी सांगितले की इराणच्या सर्वोच्च अधिकाराची निवड करण्यासाठी जबाबदार असलेल्या धर्मगुरू मंडळाने मृत नेत्याच्या उत्तराधिकारी उमेदवारावर मोठ्या प्रमाणात सहमती दर्शविली आहे.
इराणच्या मेहर वृत्तसंस्थेने त्यांचे म्हणणे उद्धृत केले की बहुमताचे मत समोर आले असले तरी, निर्णय अंतिम होण्यापूर्वी “काही अडथळे” सोडवणे आवश्यक आहे.
८८ सदस्यांच्या तज्ज्ञ सभेतील एका वरिष्ठ धर्मगुरूने शनिवारी सांगितले होते की सदस्य इस्लामिक रिपब्लिकचा पुढील नेता निवडण्यासाठी “एका दिवसात” भेटतील.
इराणी माध्यमांच्या वृत्तानुसार नियुक्तीला औपचारिक करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या प्रक्रियेवर धर्मगुरू पॅनेलमध्ये किरकोळ वाद होता.
काही सदस्यांचा असा विश्वास आहे की औपचारिक प्रत्यक्ष भेट आवश्यक आहे, तर काहींनी सुरक्षेच्या कारणास्तव अशा बैठकीशिवाय निर्णय जारी करण्यास अनुकूलता दर्शविली आहे.
अयातुल्ला मोहसेन हैदरी अलेकासिर म्हणाले की सध्या प्रत्यक्ष बैठक शक्य नाही. रविवारी नूरन्यूजने प्रसिद्ध केलेल्या व्हिडिओमध्ये त्यांनी म्हटले आहे की असाधारण परिस्थितीमुळे पूर्ण बैठक अव्यवहार्य झाली आहे.
“ही एक असाधारण परिस्थिती आहे; विधानसभा पूर्ण बैठकीत येऊ शकत नाही,” असे ते म्हणाले.
त्यांनी असेही म्हटले की धर्मगुरू मंडळाला लक्ष्य करण्याचा प्रयत्न केवळ इराणच्या शत्रूंनाच फायदा देईल आणि “क्रांतीला हानी पोहोचवेल”.
२८ फेब्रुवारी रोजी युद्ध सुरू झाल्यापासून, इस्रायली आणि अमेरिकेच्या हल्ल्यांमध्ये खामेनी यांच्यासह डझनभर इराणी अधिकारी आणि लष्करी कमांडर मारले गेले आहेत.
आठवड्याच्या सुरुवातीला इराणी माध्यमांनी वृत्त दिले होते की हवाई हल्ल्यांमध्ये कोम शहरातील तज्ञांच्या सभेशी संबंधित एक सहाय्यक इमारत कोसळली आहे.
पॅनेलचे दोन सदस्य, अयातुल्ला मोहसेन हैदरी अलेकासिर आणि अहमद अलामोलहोदा यांना इराणी माध्यमांनी उद्धृत केले की विधानसभेने आधीच उत्तराधिकारी निवडला आहे.
अलामोलहोदा यांच्या मते, असेंब्लीच्या सचिवालयाचे प्रमुख अयातुल्ला हाशेम होसेनी बुशेहरी हे निर्णय जाहीरपणे जाहीर करण्याची जबाबदारी घेतील.
हैदरी अलेकासिर म्हणाले की निवडलेला उमेदवार इराणच्या सर्वोच्च पदासाठी आवश्यक असलेल्या गुणांबद्दल दिवंगत नेत्याच्या सल्ल्याशी जुळतो.
“इराणच्या सर्वोच्च नेत्याची प्रशंसा करण्याऐवजी ‘शत्रूने द्वेष केला पाहिजे’ या दिवंगत सर्वोच्च नेत्याच्या सल्ल्यानुसार उमेदवाराची निवड करण्यात आली होती,” असे ते म्हणाले.
“महान सैतान (अमेरिका) ने देखील त्यांचे नाव सांगितले आहे,” असे ते पुढे म्हणाले.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी खमेनी यांचा मुलगा मोज्तबा खमेनी हा सर्वात संभाव्य उत्तराधिकारी असू शकतो असे सुचवल्यानंतर काही दिवसांनी त्यांची ही टिप्पणी आली, परंतु त्यांनी असा निकाल नाकारण्याचा इशारा दिला होता.
गुरुवारी डोनाल्ड ट्रम्प यांनी उद्धृत केलेल्या अॅक्सिओसच्या वृत्तानुसार, धाकटा खामेनी यांना एक प्रमुख उमेदवार मानले जात होते, जरी डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की, ते त्या पर्यायाला विरोध करतील आणि इराणचा पुढील नेता निवडण्याच्या प्रक्रियेत वैयक्तिकरित्या सहभागी होऊ इच्छितात.
५६ वर्षीय मोजतबा खामेनी हे संघर्षाच्या सुरुवातीला हवाई हल्ल्यात मारले गेले तेव्हा तेहरानमध्ये नव्हते, असे एका इराणी सूत्राने बुधवारी रॉयटर्सला सांगितले.
मध्यम श्रेणीतील कट्टर धर्मगुरू, त्यांचे इराणच्या उच्चभ्रू क्रांतिकारी रक्षकांशी जवळचे संबंध आहेत आणि त्यांना देशाच्या धर्मगुरूंच्या स्थापनेतील सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींपैकी एक मानले जाते.
त्यांचा प्रभाव मुख्यत्वे पडद्यामागे त्यांनी बजावलेल्या भूमिकेतून आणि त्यांच्या वडिलांच्या कार्यालयात प्रमुख द्वारपाल म्हणून त्यांच्या भूमिकेतून निर्माण होतो.
सर्वोच्च नेत्याच्या कार्यालयात काम करण्यापलीकडे कधीही अधिकृत सरकारी पद भूषवले नसले तरी, मोजतबा यांना वर्षानुवर्षे त्यांच्या वडिलांचा संभाव्य उत्तराधिकारी म्हणून पाहिले जात आहे.
इस्लामिक रिपब्लिकच्या कठोर ड्रेस कोडचे उल्लंघन केल्याच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आल्यानंतर पोलिस कोठडीत एका तरुणीच्या मृत्यूनंतर २०२२ मध्ये झालेल्या देशव्यापी निदर्शनांमध्येही त्यांचे नाव ठळकपणे समोर आले.
अशांततेदरम्यान, निदर्शकांनी वारंवार मोजतबा यांची टीका केली, ज्यांचा अलिकडच्या वर्षांत निदर्शनांच्या लाटा दडपण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या इराणच्या सुरक्षा यंत्रणेवर महत्त्वपूर्ण प्रभाव असल्याचे मानले जाते.
अली खामेनी यांनी इराणवर १९८९ सालापासून सत्तेवर होते. तसेच ते ८ वर्षे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून काम पाहिले. इराणच्या सत्तास्थानी सर्वाधिक काळ राहणारे व्यक्ती ठरले आहेत.
