काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी रविवारी भाजप आणि आरएसएसवर जोरदार टीका केली. राहुल गांधी यांनी या संघटनांना “असभ्य, लोभी, जातिवादी आणि पुरुषप्रधान मानसिकतेचे” असे संबोधले आणि म्हटले की, त्यांना भारताच्या आध्यात्मिक व धार्मिक परंपरांची अजिबात समज नाही. त्यांनी ‘एक्स’ (X) वर एक पोस्ट शेअर केली, ज्यामध्ये एलिफंटा लेण्यांमधील ‘अर्धनारीश्वर’ शिल्पाचे छायाचित्र होते; या शिल्पात भगवान शिव आणि देवी पार्वती एकात्म रूपात दर्शविले आहेत.
राहुल गांधी यांनी लिहिले, “मी भारतीय आध्यात्मिक आणि धार्मिक परंपरांचा जितका सखोल अभ्यास करतो, तितकेच हे अधिक स्पष्ट होत जाते,” आणि त्यांनी भाजप व आरएसएसवर या परंपरांची “पूर्णपणे समज नसण्याचा” आरोप केला.
राहुल गांधी यांची ही टिप्पणी अशा वेळी आली आहे, जेव्हा काही दिवसांपूर्वीच त्यांच्या आई, सोनिया गांधी यांच्या ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ (Belonging: A Journey Of Love) या संस्मरणात्मक पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात, त्यांनी आपल्या आई-वडिलांच्या (सोनिया आणि राजीव गांधी) नात्याबद्दल केलेल्या विधानावरून त्यांच्यावर टीका झाली होती.
Fear, anger and hatred have woven a web in the hearts of BJP and RSS supporters that stops them from experiencing and expressing love.
As a true Hindu, it is my duty to free them from this web, so that they too can start to experience the breathtaking beauty and joy of love and belonging in their lives.
Satyam Shivam Sundaram.
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) November 17, 2026
याआधी, गेल्या मंगळवारीही गांधी यांनी एक पोस्ट शेअर केली होती, ज्यामध्ये १२ व्या शतकातील एका मंदिरातील शिल्पाचा फोटो होता; त्यात देवी पार्वती भगवान शिवाच्या मांडीवर बसलेली दिसत होती.
राहुल गांधी यांनी म्हटले होते की, भाजप आणि आरएसएसच्या समर्थकांच्या मनात भीती, राग आणि द्वेषाचे जाळे विणले गेले आहे, ज्यामुळे त्यांना प्रेम व्यक्त करणे कठीण जात आहे.
सोनिया गांधी यांनी लिहिले होते, “एक खरा हिंदू म्हणून, त्यांना या जाळ्यातून मुक्त करणे हे माझे कर्तव्य आहे, जेणेकरून तेही आपल्या आयुष्यात प्रेम आणि आपुलकीच्या अद्भुत सौंदर्याचा व आनंदाचा अनुभव घेऊ शकतील. सत्यम शिवम सुंदरम.”
हे सर्व प्रकार गेल्या सोमवारी सोनिया गांधी यांच्या पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात राहुल गांधी यांनी आपल्या आई-वडिलांच्या नात्याबद्दल केलेल्या विधानावरून निर्माण झालेल्या वादानंतर घडले आहेत.
आपल्या आई-वडिलांमधील घनिष्ठ संबंधांची आठवण सांगताना राहुल गांधी म्हणाले होते की, जेवणाच्या वेळी “बाबा असायचे आणि बाबांच्या मांडीवर आई असायची.”
राहुल गांधी यांनी सांगितले की, सुरुवातीला त्यांना वाटले होते की हे अगदी सामान्य आहे, परंतु नंतर जेव्हा त्यांनी पाहिले की त्यांच्या मित्रांच्या पालकांमध्ये अशा प्रकारची जवळीक किंवा प्रेम दिसून येत नाही, तेव्हा त्यांना आश्चर्य वाटले होते. “मला वाटायचे की ही एक सामान्य गोष्ट आहे. मी माझ्या मित्रांच्या घरी जायचो, पण तिथे त्यांचे आई-वडील एकमेकांच्या मांडीवर बसलेले नसायचे. मग मी माझ्या मित्रांना विचारायचो, ‘अरे, हे काय चालले आहे? तुमची आई तुमच्या वडिलांच्या मांडीवर का बसलेली नाही?'” असे त्यांनी सांगितले.
राहुल गांधी यांनी त्यांच्या कुटुंबाला उद्ध्वस्त करणाऱ्या वैयक्तिक शोकांतिकांबद्दलही भाष्य केले. त्यांनी त्यांच्या आजी इंदिरा गांधी आणि वडील राजीव गांधी यांच्या हत्येच्या प्रसंगांची आठवण सांगताना म्हणाले की, “आणि मग आम्ही पाहिले की हे सर्व काही उद्ध्वस्त झाले. हळूहळू नाही, तर अचानक… आम्ही पाहिले की आमचा एक आधारस्तंभ (इंदिरा गांधी) गोळ्या घालून मारला गेला आणि त्यानंतर आमचा सर्वात मोठा आधारस्तंभ (राजीव गांधी) बॉम्बस्फोटात विखुरला गेला,” असे ते म्हणाले.
आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा यांनी राहुल गांधी यांच्या या विधानांवर टीका केली. काँग्रेस नेत्याच्या भाषणाची एक व्हिडिओ क्लिप शेअर करत सरमा म्हणाले, “क्षमस्व मॅडम, तुमच्या आयुष्यातील इतक्या खास दिवशीही त्यांनी तुम्हाला लाजिरवाण्या परिस्थितीतून वाचवले नाही. देशाला हे खूप आधीच समजले होते. आशा आहे की आता तुम्हालाही हे समजेल; हा ‘उत्पादन’ (product) आता पुन्हा पुन्हा लाँच करण्याच्या पलीकडे गेला आहे.”
सोशल मीडियावरील काही वापरकर्त्यांनीही राहुल गांधी यांच्या विधानांवर टीका केली, तर काहींनी त्यांचा बचाव करत म्हटले की, ते केवळ त्यांच्या पालकांमधील प्रेमाबद्दल मोकळेपणाने बोलत होते.
दुसरीकडे, काँग्रेस पक्षाने आपल्या नेत्याचे समर्थन केले. पक्षाने म्हटले की, राहुल गांधी यांनी प्रेम, जिव्हाळा आणि नात्यांमधील समानता या विषयांवर एक अत्यंत आवश्यक अशी चर्चा सुरू केली आहे.
‘एक्स’ (X) वरील एका पोस्टमध्ये, राहुल गांधी यांच्या मूळ विधानांचा संदर्भ देत पक्षाने म्हटले, “प्रेम लपवण्याची गरज नसते, जिव्हाळा ही कमकुवतपणा नाही आणि समानता तेव्हाच सुरू होते जेव्हा तुम्ही तुमच्या जोडीदाराला समान मानता.”
Marathi e-Batmya