Marathi e-Batmya
Related Articles
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी तृणमूल काँग्रेस (टीएमसी) यांच्या अलिकडच्या राज्य दौऱ्यात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांचा “अपमान” केल्याचा आरोप केल्यानंतर रविवारी केंद्र आणि पश्चिम बंगाल सरकारमधील राजकीय वाद आणखी तीव्र झाला. मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी २०२४ च्या एका कार्यक्रमातील एक छायाचित्र शेअर करून प्रत्युत्तर दिले. या छायाचित्रात राष्ट्रपती उभे असताना पंतप्रधान बसलेले दिसत आहेत.
हे छायाचित्र मार्च २०२४ मध्ये राष्ट्रपती मुर्मू यांनी ज्येष्ठ भाजप नेते लालकृष्ण अडवाणी यांना भारतरत्न प्रदान केले तेव्हाचे आहे. छायाचित्रात, राष्ट्रपती मुर्मू यांनी अडवाणींना देशाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान केला तेव्हा पंतप्रधान मोदी अडवाणींच्या शेजारी बसले होते.
उत्तर बंगालमधील आदिवासी समुदायाच्या कार्यक्रमात राष्ट्रपती मुर्मू यांनी केलेल्या वक्तव्यामुळे निर्माण झालेल्या वादात ही ताजी वाढ झाली आहे, जी राज्य विधानसभा निवडणुकीपूर्वी भाजप आणि सत्ताधारी तृणमूल काँग्रेस यांच्यात राजकीय संघर्षात रूपांतरित झाली आहे.
ममता बॅनर्जी यांनी त्यांच्या सरकारने राष्ट्रपतींचा अपमान केल्याचा आरोप वारंवार फेटाळून लावला आहे आणि भाजपवर या मुद्द्याचे राजकारण करण्याचा आरोप केला आहे.
“आता तुम्ही म्हणत आहात की मी पंतप्रधानांचा अपमान केला आहे. मी तिथे कशी जाऊ शकते? मी धरणे आंदोलनात बसली आहे आणि मी सर्वांसाठी लढत आहे,” असे त्या मतदार यादीच्या विशेष सघन सुधारणा (SIR) वरील त्यांच्या सुरू असलेल्या निषेधाचा संदर्भ देत म्हणाल्या.
मागील कार्यक्रमातील छायाचित्र दाखवून त्यांनी पंतप्रधानांच्या टीकेला थेट प्रत्युत्तर दिले. “हे तुमच्यासाठी आहे, विशेषतः पंतप्रधानांसाठी. तुम्ही आदिवासी नेत्याचा आणि भारताच्या राष्ट्रपतींचा आदर करणार नाही. राष्ट्रपती उभे आहेत आणि पंतप्रधान बसले आहेत,” बॅनर्जी म्हणाल्या. “मी ते दाखवत आहे कारण आम्ही आदर करतो, पण ते आदर देत नाहीत.”
“आम्हाला राष्ट्रपतींच्या खुर्चीचा आणि भारतीय संविधानाचा पूर्ण आदर आहे, ज्याला आम्ही आमची आई मानतो; आम्हाला दोष देऊ नका,” बॅनर्जी म्हणाल्या.
मुख्यमंत्र्यांनी पंतप्रधान मोदींवर निवडणुकीदरम्यान राज्यावर हल्ला केल्याचा आरोपही केला. “जेव्हा निवडणूक येते तेव्हा पंतप्रधान एका मताधिकार पक्ष्याप्रमाणे बंगालवर हल्ला करतात,” ती म्हणाली.
शनिवारी राष्ट्रपती मुर्मू यांनी उत्तर बंगालच्या दौऱ्यादरम्यान बागडोगराजवळील ९ व्या आंतरराष्ट्रीय संताल परिषदेतील व्यवस्थेवर असमाधान व्यक्त केले तेव्हा वाद सुरू झाला.
त्यांनी कार्यक्रमात कमी उपस्थिती आणि स्थळ बदलण्याच्या निर्णयावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आणि त्यांच्या भेटीदरम्यान बॅनर्जी आणि राज्यमंत्र्यांच्या अनुपस्थितीचीही नोंद घेतली. “सर्वसाधारणपणे, जेव्हा राष्ट्रपती येत असतात तेव्हा मुख्यमंत्र्यांनी त्यांचे स्वागत करायला हवे होते आणि इतर मंत्र्यांनी उपस्थित राहावे. पण त्या आल्या नाहीत,” मुर्मू म्हणाल्या.
त्यांनी असेही म्हटले की जर कार्यक्रम आधीच्या ठिकाणी आयोजित केला असता तर मोठा सहभाग मिळू शकला असता. “जर कार्यक्रम तिथे आयोजित केला असता तर ते बरे झाले असते, राज्य प्रशासनाने तिथे बैठक का परवानगी दिली नाही हे मला माहित नाही,” ती म्हणाली.
राष्ट्रपती मुर्मू यांनी पुढे म्हटले की ममता बॅनर्जी त्यांच्या “धाकट्या बहिणी” सारख्या आहेत आणि त्या स्वतः “बंगालची मुलगी” आहेत.
प्रोटोकॉल लॅप्सच्या आरोपांना उत्तर देताना, मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी शनिवारी राष्ट्रपती मुर्मूंवर “भाजपाच्या सल्ल्यानुसार” बोलण्याचा आरोप केला आणि मणिपूर आणि छत्तीसगडसारख्या राज्यांमध्ये आदिवासींवर होणाऱ्या अत्याचारांबद्दल त्यांच्या मौनावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
राष्ट्रपतींनी उपस्थित असलेला कार्यक्रम राज्य सरकारने आयोजित केलेला नव्हता असे त्यांनी सांगितले आणि सिलीगुडीचे महापौर गौतम देब प्रशासनाचे प्रतिनिधित्व करत असल्याचे सांगितले.
ममता बॅनर्जी पुढे म्हणाल्या की, राष्ट्रपतींच्या कार्यक्रमाच्या तपशीलांबद्दल राज्य सरकारला माहिती देण्यात आली नव्हती आणि खाजगी आयोजकांनी त्यांचा सल्ला घेतला नव्हता. कार्यक्रमस्थळी कचरा, ग्रीन रूममधील समस्या किंवा महिला स्वच्छतागृहांच्या अनुपस्थितीशी संबंधित कोणत्याही समस्यांची जबाबदारी कार्यक्रम आयोजक आणि भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाची असावी, ज्यांच्या जमिनीवर हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता, त्यांची जबाबदारी असावी, असा युक्तिवाद केला.
त्यानंतर मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी “स्वतःच्या पक्षाच्या अजेंडासाठी देशातील सर्वोच्च पदाचा अनादर आणि गैरवापर” केल्याबद्दल भाजपावर टीका केली. “सर्वात दुर्दैवी,” बॅनर्जी पुढे म्हणाल्या.
आंतरराष्ट्रीय महिला दिनानिमित्त दिल्लीत एका कार्यक्रमाला संबोधित करताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, तृणमूल काँग्रेस सरकारने राष्ट्रपतींचा “घोर अपमान” केला आहे, जे स्वतः आदिवासी समुदायातून येतात.
पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, “आज, देश आंतरराष्ट्रीय महिला दिन साजरा करत असताना, कालच पश्चिम बंगालमधील तृणमूल काँग्रेस सरकारने भारताच्या माननीय राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांचा गंभीर अपमान केला हे अत्यंत चिंताजनक आहे,” असे ते म्हणाले.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की, या घटनेमुळे केवळ आदिवासी कार्यक्रमाचे गैरव्यवस्थापन झाले नाही तर ते संविधान आणि लोकशाही परंपरांचाही अपमान आहे. “पश्चिम बंगालमधील प्रबुद्ध जनता तृणमूल काँग्रेसला एका महिलेचा अपमान केल्याबद्दल, आदिवासींचा अपमान केल्याबद्दल आणि देशाच्या माननीय राष्ट्रपतींचा अपमान केल्याबद्दल कधीही माफ करणार नाही,” असे ते म्हणाले.
वाढत्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर, केंद्राने राष्ट्रपतींच्या भेटीदरम्यान कथित प्रोटोकॉल त्रुटींबद्दल पश्चिम बंगाल सरकारकडून सविस्तर अहवाल मागितला आहे.
The Prime Minister keeps making grand claims about respecting the President's office.
Let us take a good look at this photo. The country's first tribal woman President stands while the Prime Minister sits comfortably in his chair.
All proclamations of respect for the… pic.twitter.com/LUzw5wW4dW
— All India Trinamool Congress (@AITCofficial) March 8, 2026
वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, केंद्रीय गृह सचिवांनी राज्याच्या मुख्य सचिवांना राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांच्या सुरक्षा आणि प्रोटोकॉलचे नियमन करणाऱ्या ‘ब्लू बुक’ नियमांचे उल्लंघन स्पष्ट करण्यास सांगितले आहे.
राष्ट्रपतींच्या आगमनाच्या वेळी मुख्यमंत्री, मुख्य सचिव आणि राज्याचे पोलिस महासंचालक यांच्या अनुपस्थितीबद्दल तसेच कार्यक्रमस्थळी आणि मार्गावरील व्यवस्थेतील कथित त्रुटींबद्दल स्पष्टीकरण मागितले आहे.
दरम्यान, या घटनेवर भारतातील राजकीय नेत्यांनी तीव्र टीका केली आहे.
उपराष्ट्रपती सीपी राधाकृष्णन यांनी या त्रुटींना “दुर्दैवी” असे वर्णन केले आहे, असे म्हटले आहे की देशाच्या सर्वोच्च संवैधानिक कार्यालयाची प्रतिष्ठा नेहमीच जपली पाहिजे. आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन चंद्राबाबू नायडू आणि ओडिशाचे मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी यांनीही कथित प्रोटोकॉल उल्लंघनांवर चिंता व्यक्त केली.
मणिपूरचे मुख्यमंत्री वाय खेमचंद सिंह यांनीही पश्चिम बंगालमधील तृणमूल काँग्रेस सरकारचा राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांचा “घोटासा अनादर” केल्याबद्दल आणि त्यांच्या सिलिगुडी दौऱ्यादरम्यान स्थापित प्रोटोकॉलकडे दुर्लक्ष केल्याबद्दल निषेध केला.
राज्य सरकारचा बचाव करताना, पश्चिम बंगालच्या मंत्री शशी पंजा म्हणाले की बॅनर्जी यांनी आधीच या मुद्द्यावर स्पष्टीकरण दिले आहे आणि पंतप्रधानांवर या प्रकरणाचे राजकारण करण्याचा आरोप केला आहे.
“पंतप्रधान राष्ट्रपती पदाची प्रतिष्ठा राखत नाहीत आणि त्यावर राजकारण करतात याचे आम्हाला आश्चर्य वाटते. मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी राष्ट्रपतींचा अपमान केला नाही. पंतप्रधानांना आमचा प्रश्न आहे की, राष्ट्रपती उभे असताना बसलेले असताना त्यांनी त्यांच्या आदराचा विचार केला नाही का? जेव्हा राम मंदिर प्राणप्रतिष्ठा झाली तेव्हा त्यांनी राष्ट्रपती मुर्मूंना आमंत्रित का केले नाही? मणिपूरमध्ये आदिवासी महिलांवर बलात्कार करण्यात आले आणि त्यांना नग्न मिरवणूक करण्यात आली याबद्दल पंतप्रधान गप्प का होते? ते गप्प का होते?” तिने विचारले
वाढत्या वादविवादामुळे पश्चिम बंगालमध्ये भाजप आणि तृणमूल काँग्रेसमधील आदिवासी संपर्क लढाईत नवीन उफाळून आली आहे, जिथे उत्तर बंगाल आणि जंगलमहल प्रदेशातील अनेक मतदारसंघांमध्ये आदिवासी समुदाय महत्त्वाची भूमिका बजावत असल्याचे दिसून आले.
