शुक्रवारी इस्रायलने इराणच्या अण्वस्त्रांच्या ठिकाणावर हल्ला केला, ज्यामुळे दीर्घकालीन प्रादेशिक प्रतिस्पर्ध्यांमध्ये संभाव्य सर्वांगीण युद्धाची भीती निर्माण झाली. या हल्ल्यात इराणचे लष्करप्रमुख मोहम्मद बघेरी आणि रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सचे कमांडर-इन-चीफ हुसेन सलामी यांचा मृत्यू झाल्याचे वृत्त आहे. मध्य पूर्वेतील देशाच्या लष्करासाठी सर्वात मोठा धक्का असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
मध्य पूर्वेतील तणाव वाढत असताना, इस्रायली सैन्याच्या म्हणण्यानुसार, इराणने काही तासांतच इस्रायलवर १०० हून अधिक ड्रोन डागून प्रत्युत्तर दिले.
१९८० च्या इराण-इराक युद्धानंतर इराणमधील अनेक ठिकाणी, त्याच्या मुख्य अणुसंवर्धन सुविधा आणि क्षेपणास्त्र प्रतिष्ठानांसह, हा देशावरील सर्वात मोठा हल्ला असल्याचे दिसून आले.
इराणच्या सरकारी टेलिव्हिजनने दिलेल्या वृत्तानुसार, इराणच्या निमलष्करी रिव्होल्युशनरी गार्ड्सचे प्रमुख जनरल हुसेन सलामी यांचा मृत्यू झाल्याची पुष्टी झाली आहे आणि उच्च लष्करी अधिकारी आणि शास्त्रज्ञ देखील मारले गेले आहेत असे मानले जात आहे.
या आक्रमक कारवाईला “ऑपरेशन रायझिंग लायन” असे संबोधत इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी देशाच्या इतिहासातील एक निर्णायक क्षण म्हणून वर्णन केले आहे आणि म्हटले आहे की इस्रायली सैन्याने “इराणच्या अणुसंवर्धन कार्यक्रमाच्या मुख्य गाभ्यावर” हल्ला केला आहे.
बेंजामिन नेत्यानाहू म्हणाले की, “आपण इस्रायलच्या इतिहासातील एका निर्णायक क्षणी आहोत… काही क्षणांपूर्वी, इस्रायलने ऑपरेशन रायझिंग लायन सुरू केले, जे इस्रायलच्या अस्तित्वासाठी असलेल्या इराणी धोक्याला मागे टाकण्यासाठी एक लक्ष्यित लष्करी कारवाई आहे. हा धोका दूर करण्यासाठी जितके दिवस लागतील तितके दिवस हे ऑपरेशन सुरू राहील,” असे एका व्हिडिओ संदेशात म्हटले आहे.
इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांनी इशारा दिला आहे की, इस्रायलला “कठोर शिक्षा” केली जाईल, कारण इराणच्या वेगाने प्रगती करणाऱ्या अणुकार्यक्रमावरून, विशेषतः डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनासोबत, तणाव वाढत असताना हे हल्ले झाले.
दरम्यान, डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासन इस्रायली हल्ल्यांपासून स्वतःला दूर ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे, जरी अमेरिकन अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले की, वॉशिंग्टनला या विकासाची जाणीव आहे. व्हाईट हाऊसने या हल्ल्यांमध्ये आपली कोणतीही भूमिका नसल्याचे स्पष्ट केले आणि तेहरानला अमेरिकेच्या हितसंबंधांना किंवा या प्रदेशातील कर्मचाऱ्यांना लक्ष्य करू नये असे आवाहन केले.
इस्त्रायलने शुक्रवारी इराणच्या अणुकार्यक्रमावर हल्ला करून आणि अनेक लष्करी कमांडरांना ठार मारल्यानंतर इस्रायलला “कठोर शिक्षा” मिळेल असे इराणचे खमेनी म्हणाले.
“इराणविरुद्धच्या गुन्ह्यात झिओनिस्ट राजवटीने (इस्रायल) आज सकाळी आपला दुष्ट आणि रक्ताळलेला हात उघड केला आणि त्याचे नीच स्वरूप उघड केले. या हल्ल्याने, झिओनिस्ट राजवटीने स्वतःसाठी एक कटू नशिबाची तयारी केली आहे, जी त्याला नक्कीच मिळेल,” असेही अयातुल्ला खमेनी यांनी एका निवेदनात म्हटले आहे.
इराणी सुरक्षा सूत्रांनी रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला असेही सांगितले की, तेहरान इस्रायलला “कठोर आणि निर्णायक” प्रत्युत्तर देण्याची योजना आखत आहे.
दरम्यान, इस्रायल पूर्णपणे सतर्क आहे, लष्करी प्रमुख एयाल झमीर म्हणाले की, हजारो सैनिकांना बोलावण्यात आले आहे आणि ते “सर्व सीमा ओलांडून तयार आहेत”. “जो कोणी आम्हाला आव्हान देण्याचा प्रयत्न करेल त्याला मोठी किंमत मोजावी लागेल,” असे सांगितले.
इस्रायलने राष्ट्रीय आणीबाणी देखील जाहीर केली आहे, ज्यामध्ये संरक्षण मंत्री इस्रायल काट्झ यांनी नागरिकांना होम फ्रंट कमांड आणि अधिकाऱ्यांच्या सूचनांचे पालन करण्यास आणि संरक्षित क्षेत्रात राहण्यास सांगितले आहे.
“इस्रायलने इराणवर केलेल्या आगाऊ हल्ल्यानंतर, इस्रायल राज्य आणि त्याच्या नागरी लोकसंख्येवर लवकरच क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ला होण्याची शक्यता आहे,” असे काट्झ यांनी टाईम्स ऑफ इस्रायलशी बोलताना सांगितले.
फ्लाइटराडार२४ च्या आकडेवारीनुसार, हल्ल्यांनंतर शुक्रवारी अनेक विमान कंपन्यांनी इस्रायल, इराण, इराक आणि जॉर्डनवरील हवाई क्षेत्र मोकळे केले, प्रवाशांची आणि कर्मचाऱ्यांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी वाहकांनी उड्डाणे वळवण्याचा किंवा रद्द करण्याचा प्रयत्न केला.
इस्त्रायलच्या या हल्ल्यानंतर इराणने आपले हवाई क्षेत्र बंद केले आणि तर इस्त्रायलच्या तेल अवीवचे बेन गुरियन विमानतळ पुढील सूचना मिळेपर्यंत बंद करण्यात आले. एअर इंडियाच्या अनेक उड्डाणांवरही परिणाम झाला, तर दुबई आणि अबू धाबी विमानतळांवरील कामकाज देखील विस्कळीत झाले.
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, ज्यांनी इराणला त्यांच्या अणु महत्त्वाकांक्षा पूर्ण करण्याविरुद्ध बराच काळ इशारा दिला होता, त्यांनी सांगितले की मध्य पूर्वेत “मोठ्या संघर्षाची शक्यता” आहे. हल्ल्यानंतर फॉक्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला अणुबॉम्ब विकसित करण्याची परवानगी देऊ नये यावर भर दिला आणि अमेरिका वाटाघाटींमध्ये परतण्याची आशा करत असल्याचेही सांगितले.
इराणकडे अणुबॉम्ब असू शकत नाही आणि आम्हाला वाटाघाटीच्या टेबलावर परत येण्याची आशा आहे. आम्ही पाहू. नेतृत्वात असे अनेक लोक आहेत जे परत येणार नाहीत, असे फॉक्स न्यूजच्या रिपोर्टर जेनिफर ग्रिफिन यांनी एक्सवरील एका पोस्टमध्ये डोनाल्ड ट्रम्प यांचे म्हणणे उद्धृत केले.
गुरुवारी, त्यांनी म्हटले की अमेरिका इराणसोबत राजनैतिक तोडगा काढण्यासाठी वचनबद्ध असताना, तेहरानने प्रथम “अणुबॉम्ब मिळविण्याची आशा पूर्णपणे सोडून द्यावी”.
Marathi e-Batmya