Marathi e-Batmya
Related Articles
जागतिक आणि देशांतर्गत घटकांच्या एकत्रिततेमुळे या कॅलेंडर वर्षात प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरिंग (आयपीओ) ची संख्या झपाट्याने कमी झाली आहे, म्हणजेच ६२% ने कमी झाली. २०२५ मध्ये आतापर्यंत १० आयपीओने १८,७०४ कोटी रुपये उभारले आहेत, तर २०२४ च्या जानेवारी-मे दरम्यान २७ सार्वजनिक इश्यूंनी २४,४३७ कोटी रुपये उभारले होते.
विशेष म्हणजे, आयपीओची संख्या कमी झाली असली तरी, सरासरी इश्यू आकार दुप्पट झाला आहे – ९०५ कोटी रुपयांवरून १,८७० कोटी रुपये. CY25 मधील काही सर्वात मोठ्या IPO मध्ये हेक्सावेअर टेक (८,७५० कोटी रुपये), डॉ. अग्रवालचे हेल्थ केअर (३,०२७ कोटी रुपये) आणि एथर एनर्जी (२,९८१ कोटी रुपये) यांचा समावेश आहे.
या वर्षी लिस्टिंगनंतर बहुतेक आयपीओ IPO ला संघर्ष करावा लागला आहे. त्यापैकी किमान सहा आयपीओ इश्यू किमतींपेक्षा कमी व्यवहार करत आहेत, ज्यात एथर एनर्जी आणि क्वालिटी पॉवर यांचा समावेश आहे. इंडो फार्म आणि स्टॅलियन इंडियाचे शेअर्स इश्यू किमतींपेक्षा ३८% पेक्षा जास्त घसरले आहेत.
यामुळे किरकोळ आणि संस्थात्मक गुंतवणूकदार दोन्ही सावध झाले आहेत आणि भारतीय सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड अर्थात सेबी SEBI कडून मंजुरी मिळाल्यानंतरही कंपन्या इश्यू करण्यास उशीर करत आहेत.
त्यांच्या प्रमुख चिंतेमध्ये टॅरिफवरील अनिश्चितता आणि भू-राजकीय तणाव यांचा समावेश आहे.
गेल्या आठवड्याच्या शेवटी भारत आणि पाकिस्तानने युद्धबंदीची घोषणा केल्याने भू-राजकीय तणाव आता कमी झाला आहे, परंतु अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या टॅरिफच्या चिंता गुंतवणूकदारांना अडचणीत आणत आहेत.
तथापि, बाजार तज्ञांचा असा विश्वास आहे की परिस्थिती स्थिर होईल. काही मोठे गुंतवणूकदार भविष्यातील लिस्टिंगमधून पैसे कमवण्याच्या आशेने खाजगी कंपन्यांवर मोठा सट्टा लावत आहेत. “पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट फंड आणि पर्यायी गुंतवणूक निधींमध्ये खाजगी कंपन्यांमध्ये खूप रस आहे,” असे कोटक अल्टरनेट अॅसेट मॅनेजर्सच्या सीईओ (गुंतवणूक आणि रणनीती) लक्ष्मी अय्यर म्हणाल्या, जे २० अब्ज डॉलर्सच्या मालमत्तेचे व्यवस्थापन करते, बहुतेक परदेशी क्लायंटकडून. अय्यर इक्विटी मार्केटबद्दल उत्साही आहेत आणि प्रत्येक घसरणीवर खरेदी करत आहेत.
विलंब असूनही, आयपीओ पाइपलाइन मजबूत आहे, सुमारे ८० कंपन्यांनी ड्राफ्ट प्रॉस्पेक्टस दाखल केले आहेत आणि त्यापैकी निम्म्या कंपन्यांना सेबीकडून मंजुरी मिळाली आहे. सर्वात सक्रिय क्षेत्रे म्हणजे औद्योगिक, रिअल इस्टेट, लाइफ सायन्सेस, हॉस्पिटॅलिटी आणि बांधकाम.
२०२४ मध्ये सूचीबद्ध काही आयपीओंनी उत्कृष्ट परतावा दिला. ज्योती सीएनसी ऑटोमेशनने १५०% पेक्षा जास्त दिले, तर भारती हेक्साकॉनसाठी ते १००% पेक्षा जास्त होते. १ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त गुंतवणूक करणाऱ्या हेक्सावेअर टेक्नॉलॉजीज आणि बहु-अब्ज डॉलर्स उभारणाऱ्या ह्युंदाई मोटर्स सारख्या मोठ्या लिस्टिंगने भारताला जगातील शीर्ष आयपीओ बाजारपेठांमध्ये स्थान मिळवून दिले.
२०२४ मध्ये विक्रमी आयपीओ बनवण्याचे काम मोठ्या प्रमाणात देशांतर्गत गुंतवणूकदारांच्या मोठ्या सहभागामुळे झाले.
“मूल्य असलेल्या आयपीओसाठी संस्था आणि किरकोळ विक्री कंपन्यांमध्ये तीव्र स्पर्धा आहे,” असे एलआयसी म्युच्युअल फंडचे सह-मुख्य गुंतवणूक अधिकारी निखिल रुंगटा म्हणाले, जे ३७,५५४ कोटी रुपयांच्या मालमत्तेचे व्यवस्थापन करते.
विश्लेषक आणि संस्थात्मक गुंतवणूकदार दोघेही पुढील सहा ते १२ महिन्यांत आयपीओ बाजाराच्या पुनरुज्जीवनाबद्दल आशावादी आहेत. अपेक्षित व्याजदर कपात, कमी झालेली अस्थिरता आणि मजबूत कॉर्पोरेट कमाई यामुळे हा आशावाद निर्माण झाला आहे. अय्यर यांच्या मते, भारताचे मूलभूत तत्वे मजबूत राहिले असले तरी, या गणितांना धोका “बाजारपेठेने आधीच किंमत ठरवलेल्या मजबूत कॉर्पोरेट कमाईमध्ये आहे,” असा आहे.
जारी करण्याच्या पाइपलाइनची क्षेत्रीय विविधता, देशांतर्गत गुंतवणूकदारांकडून आणि परदेशी पोर्टफोलिओ फंडांकडून सतत व्याज हे समष्टि आर्थिक ट्रेंड आणि जागतिक आर्थिक अनिश्चितता स्थिर झाल्यास आयपीओ बाजारात पुनरुज्जीवन होण्याचे संकेत देतात.
