Marathi e-Batmya
Related Articles
अर्थशास्त्रज्ञ आणि निधी व्यवस्थापक रुचिर शर्मा यांनी म्हटले आहे की भारत कधीही चीन-शैलीतील दुहेरी-अंकी वाढ साध्य करू शकणार नाही, दोन्ही देशांमधील संरचनात्मक फरकांकडे लक्ष वेधले आणि चेतावणी दिली की फ्रीबी संस्कृतीमुळे अशी वाढ अशक्य होते.
जर भारताने १०-११% दराने विकासाचे लक्ष्य ठेवले तर त्याला कोणते आव्हान असेल असे विचारले असता, रूचिर शर्मा म्हणाले: “भारत कधीही १०-११% दराने विकास करणार नाही. कारण चीनप्रमाणे सुधारणा करण्याची क्षमता आपल्याकडे नाही – जिथे त्यांनी लोकांना मोफत सुविधा दिल्या नाहीत आणि त्यांना सांगितले की, ‘तुम्हाला जिथे काम करायचे तिथे जा’ आणि त्यांचे सर्व तोट्यात चालणारे सरकारी उद्योग विकले. भारतात हे सर्व कुठे घडणार आहे? १९९० च्या दशकात चीनप्रमाणे, किमान १० कोटी लोकांना सरकारी उद्योगांमधून काढून टाकण्यात आले – त्यांना जाण्यास सांगण्यात आले. अशा प्रकारची गोष्ट येथे शक्य नाही. तर, भारतात ते कसे घडेल? ते होणार नाही.”
पुढे रूचिर शर्मा म्हणाले की भारताचे दरडोई उत्पन्न चीनच्या १०,००० डॉलर्सपेक्षा जास्त असलेल्या $३,००० वर आहे. “पुढील १० वर्षांत चीनचा विकासदर फक्त २-३% असला आणि आपला ६-७% असला तरी, चीनच्या पुढे जाण्यासाठी आपल्याला किमान २० वर्षे लागतील,” असे त्यांनी राज शमानी यांच्या पॉडकास्टमध्ये सांगितले.
रूचिर शर्मा यांनी देश कसे यशस्वी होतात यासाठी त्यांचे प्रमुख नियम देखील मांडले. पहिले म्हणजे संकटाच्या काळात उदयास येणारे राजकीय नेतृत्व. “कोणत्याही देशात जास्तीत जास्त सुधारणा तेव्हा होतात जेव्हा एखादा नवीन राजकीय नेता येतो आणि देशाला समस्या येत असते. कारण त्या वेळी लोकांना स्वतःलाही बदल हवा असतो. अनेकदा, आपण म्हणतो की एक नेता बदल आणतो, परंतु जर देश चांगले काम करत असेल, तर लोक म्हणतात, ‘आपल्याला बदलाची गरज का आहे?’ म्हणून सर्वात मोठे बदल तेव्हा होतात जेव्हा एखादा नवीन नेता येतो आणि त्यांना पुढे नेतो,” असे त्यांनी सांगितले.
रूचिर शर्मा यांनी भर दिला की, दुसरा म्हणजे लोकसंख्याशास्त्र. “असा कोणताही देश नाही जिथे लोकसंख्या कमी होत आहे आणि ती वेगाने वाढू शकते. उच्च आर्थिक विकासासाठी लोकसंख्याशास्त्र ही आवश्यक परंतु पुरेशी अट नाही,” शर्मा म्हणाले.
रूचिर शर्मा यांनी असा युक्तिवाद केला की, तिसरा म्हणजे चलन. “आपल्याला असे वाटते की मजबूत चलन चांगले आहे, परंतु प्रत्यक्षात, चलन जितके स्वस्त असेल तितके चांगले – कारण ते निर्यात वाढवते आणि गुंतवणूक आणते. म्हणून माझ्यासाठी, स्थिर आणि स्वस्त चलन हे देशाच्या चांगल्या कामगिरीसाठी खूप महत्वाचे आहे. एक शक्तिशाली चलन फक्त तोटे आणि तोटे आणते,” असेही सांगितले.
प्रसिद्ध अर्थशास्त्रज्ञ रूचिर शर्मा स्पष्टपणे म्हणाले की भारताची राजकीय संस्कृती चिनी शैलीतील जलद वाढ अशक्य करते. “फ्रीबी संस्कृती कशी चांगली असू शकते? ते करू शकत नाही, बरोबर? पण भारतात, तुम्हाला ते संतुलित करावे लागेल, कारण असे बरेच गरीब लोक आहेत ज्यांना अशा समर्थनाची आवश्यकता आहे. म्हणून तुम्हाला थोडे द्यावे लागेल. परंतु जर तुम्ही चीनकडे पाहिले तर, ज्याला आपण कम्युनिस्ट देश मानतो – जेव्हा चीन १०-११% दराने वाढत होता, तेव्हा तो कोणतेही मोफत देत नव्हता. ते पूर्ण भांडवलशाही होते,” असेही यावेळी सांगितले.
रूचिर शर्मा पुढे म्हणाले की चीनमध्ये, कामगार हजारो मैल राज्याच्या पाठिंब्याशिवाय कामासाठी किनारपट्टीच्या शहरांमध्ये स्थलांतरित झाले. “जर तुम्हाला १०-११% वाढ हवी असेल – चीनच्या शैलीतील वाढ – तर तुम्ही मोफत देणगी संस्कृती बाळगू शकत नाही. याबद्दल दोन मते असू शकत नाहीत,” तो म्हणाला.
आर्थिक वर्ष २६ मध्ये, भारताचा विकास दर ६.५% ते ७% दरम्यान राहण्याचा अंदाज आहे, तर चीनचा विकास दर सुमारे ४.५% पर्यंत कमी होण्याची अपेक्षा आहे, असे आयएमएफच्या अंदाजानुसार. जरी भारत जीडीपी वाढीच्या बाबतीत चीनला मागे टाकू शकतो, तरी दरडोई उत्पन्नातील ही मोठी तफावत म्हणजे ती भरून काढण्यासाठी दशके लागतील.
