Marathi e-Batmya
Related Articles
इस्रायलने इराणच्या फोर्डो अणुसुविधेवर हल्ला करण्यासाठी अमेरिकेच्या लष्करी मदतीची औपचारिक विनंती केली आहे, ज्यामुळे तेहरानशी सुरू असलेल्या संघर्षात नाट्यमय वाढ झाली आहे. अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकेने सध्या तरी या संघर्षात सामील होण्यास नकार दिला आहे.
गेल्या ४८ तासांत, इस्रायली अधिकाऱ्यांनी वॉशिंग्टनला इराणच्या खोलवर गाडलेल्या फोर्डो युरेनियम समृद्धीकरण स्थळाला लक्ष्य करण्यास मदत करण्यास सांगितले, जे इस्रायलकडे स्वतंत्रपणे नष्ट करण्याची क्षमता नाही. इस्रायली आणि अमेरिकन दोन्ही सूत्रांनी अॅक्सिओसला पुष्टी केलेली ही विनंती अधोरेखित करते की हा प्रदेश एका व्यापक युद्धाच्या उंबरठ्यावर किती जवळ आहे.
इस्रायलच्या दबावाला न जुमानता, अमेरिकेने संयम निवडला आहे. अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाने या टप्प्यावर थेट सहभाग नाकारला आहे, त्याऐवजी या प्रदेशातील अमेरिकन मालमत्तेचे रक्षण करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी इस्रायल एकतर्फी कारवाई करत आहे यावर भर दिला आणि अमेरिकन कर्मचाऱ्यांवर प्रत्युत्तर देण्याविरुद्ध इराणला इशारा दिला.
व्हाईट हाऊसच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने अॅक्सिओसला सांगितले, “इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांमुळे काहीही घडले तरी ते रोखता येणार नाही… परंतु जर इराण तयार असेल तर शांततापूर्ण तोडगा काढण्याची आमच्याकडे क्षमता आहे.”
धोका जास्त आहे. जर अमेरिका संघर्षात उतरली तर तो जवळजवळ निश्चितच प्रादेशिक स्फोट घडवून आणेल. इस्रायलला मदत करणाऱ्या कोणत्याही देशावर प्रत्युत्तर देण्याची शपथ इराणने घेतली आहे. अमेरिकन सैन्य – मध्य पूर्वेतील सुमारे ४०,००० – क्षेपणास्त्र हल्ल्यांना किंवा प्रॉक्सी हल्ल्यांना तोंड देऊ शकते. पर्शियन आखात आणि लाल समुद्रातील तळ, दूतावास आणि नौदल जहाजांना तात्काळ धोका असेल.
परिणाम एवढ्यावरच थांबणार नाहीत. लष्करी कारवाईमुळे इराणच्या आण्विक महत्त्वाकांक्षेवर राजनैतिक तोडगा काढण्याची शक्यता जवळजवळ निश्चितच संपुष्टात येईल. विश्लेषकांनी इशारा दिला आहे की इराण अण्वस्त्र प्रसार करारातून पूर्णपणे बाहेर पडू शकतो आणि त्याच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाला गती देऊ शकतो, ज्यामुळे प्रादेशिक शस्त्रास्त्र स्पर्धा भडकू शकते.
आर्थिक परिणाम जागतिक असू शकतात. जगातील २०% तेलाच्या पुरवठ्यासाठी अडथळा ठरणारा होर्मुझचा सामुद्रधुनी युद्धक्षेत्र बनू शकतो, ज्यामुळे ऊर्जेच्या किमती वाढू शकतात आणि जागतिक बाजारपेठ अस्थिर होऊ शकते.
अमेरिकेच्या लष्करी सामर्थ्यासोबतही, तज्ञ इशारा देतात की इराणच्या अण्वस्त्र पायाभूत सुविधांविरुद्धची मोहीम दीर्घकाळ चालणारी, रक्तरंजित आणि शेवटी अनिर्णीत असू शकते. ते मध्य पूर्वेतील भूतकाळातील अडचणींचे प्रतिबिंब असेल – महागडे, अप्रत्याशित आणि राजकीयदृष्ट्या स्फोटक.
सध्या तरी, अमेरिका वाढत्या तणावापेक्षा राजनैतिकतेचा पर्याय निवडत आहे. परंतु तणाव वाढत असताना आणि इस्रायल एकटे पुढे सरकत असताना, अचानक, अनियंत्रित प्रादेशिक युद्धाचा धोका धोकादायकपणे वास्तविक आहे.
