झेरोधाचे संस्थापक आणि सीईओ नितीन कामथ यांनी अलीकडेच गुगल प्ले स्टोअर आणि अॅपल अॅप स्टोअरवरील अॅप पुनरावलोकने आणि रेटिंगच्या सत्यतेबद्दल चिंता व्यक्त केली. X (पूर्वीचे ट्विटर) वरील एका पोस्टमध्ये, कामथ यांनी असे सुचवले की बनावट अॅप रेटिंग विकून काही अॅप्सना त्यांच्या पात्रतेपेक्षा जास्त रँक मिळण्यास मदत करून समांतर अर्थव्यवस्था भरभराटीला येत असेल.
“मला वाटतंय की अनेक अॅप्स त्यांच्या श्रेणीत उच्च स्थान मिळवण्यासाठी स्वेच्छेने किंवा जबरदस्तीने रेटिंग खरेदी करत आहेत. त्यामुळे कदाचित संपूर्ण समांतर अर्थव्यवस्था विक्री अॅप रेटिंग्ज आहे,” त्यांनी लिहिले.
त्यांनी विशेषतः वित्तीय सेवा क्षेत्रातील पुनरावलोकनांच्या प्रामाणिकपणावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. “मला आश्चर्य वाटते की @GoogleIndia Play Store आणि @Apple App Store वरील किती पुनरावलोकने खरी आहेत. मी झेरोधाच्या पुनरावलोकनांचा अभ्यास करत होतो आणि त्यांची तुलना भारतातील इतर वित्तीय सेवा अॅप्सशी करत होतो. बहुतेक पाच-तारे पुनरावलोकने बनावट वाटतात – बरेच जण एआय-जनरेटेड कंटेंटसारखे वाचले जातात,” कामथ पुढे म्हणाले.
त्याच्या निरीक्षणांमुळे सोशल मीडियावर चर्चा सुरू झाली आणि वापरकर्त्यांनीही असेच अनुभव शेअर केले. एका वापरकर्त्याने टिप्पणी केली, “आहे. मी ते अमेझॉनवर प्रत्यक्ष पाहिले आहे. विक्रेते उत्पादनाच्या किमतीत ₹२० जोडतात आणि शिपिंग बॉक्समध्ये कार्डे समाविष्ट करतात ज्यावर ५-स्टार पुनरावलोकनासाठी ₹२० ते ₹५० ऑफर केले जातात. मी हे किमान २० विक्रेत्यांकडून पाहिले आहे.”
दुसऱ्या एका वापरकर्त्याने मध्यम श्रेणीच्या रेटिंग्जच्या विश्वासार्हतेकडे लक्ष वेधले आणि म्हटले, “सर्वात खरे पुनरावलोकने सामान्यतः ४, ३ किंवा २ स्टारसह रेटिंग दिलेली असतात. ५ स्टार बहुतेक बनावट आहेत, तर १ स्टार छोट्याशा गोष्टीवरून जास्त निराश आहेत.
डेझीनफोचे सीईओ अमित मिश्रा यांनी कामथ यांच्या चिंतेचे समर्थन करणारे विश्लेषण शेअर केले, ज्यामध्ये असे म्हटले आहे की अँड्रॉइडच्या तुलनेत iOS अॅप्समध्ये बनावट पुनरावलोकनांचे प्रमाण जास्त आहे. “मला पूर्वी वाटायचे की गुगल प्ले स्टोअरमध्ये जास्त बनावट पुनरावलोकने आहेत, परंतु एका विश्लेषणात असे आढळून आले की iOS अॅप्समध्ये त्याहूनही जास्त (५५% विरुद्ध अँड्रॉइडसाठी ४५%). “असे म्हटले तर, ‘रिव्ह्यूअर क्वालिटी’च्या बाबतीत अँड्रॉइड अॅप्स सर्वात वाईट होते. अॅप रेटिंग खरेदी आणि विक्रीभोवती एक संपूर्ण उद्योग उभारला गेला आहे,” मिश्रा यांनी लिहिले.
या चर्चेत अनेक प्लॅटफॉर्मवर बनावट रेटिंगच्या व्यापक मुद्द्यावरही चर्चा झाली. एका वापरकर्त्याने त्याचा सारांश दिला: “हो, सर्व ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर अनेक रेटिंग्ज बनावट आहेत. मी सामान्यतः खऱ्या रेटिंगचे मूल्यांकन करण्यासाठी टिप्पण्या वाचतो. आपल्याला खऱ्या अभिप्रायासाठी कदाचित एक व्यासपीठ हवे असेल.”
I wonder how many @GoogleIndia Play Store and @Apple App Store reviews are genuine. I was going through Zerodha's reviews and compared them with those of other financial services apps in India. Most of the 5-star reviews seem fake—many even read like AI-generated content.
I'm…
— Nithin Kamath (@Nithin0dha) February 10, 2025
Marathi e-Batmya