कर बदलांच्या एका मोठ्या संचात, जीएसटी परिषदेने बुधवारी वैयक्तिक आरोग्य आणि जीवन विम्याला वस्तू आणि सेवा करातून वगळले, जे कुटुंब आणि आरोग्य सेवा क्षेत्रासाठी सर्वात मोठ्या सवलतींपैकी एक आहे. आतापर्यंत, आरोग्य विम्यावर १८ टक्के जीएसटी आकारला जात होता, परंतु २२ सप्टेंबरपासून तो शून्य करण्यात आला आहे.
बुधवारी झालेल्या ५६ व्या जीएसटी परिषदेच्या बैठकीनंतर ही घोषणा करण्यात आली, जिथे सदस्यांनी १२ टक्के आणि २८ टक्के स्लॅब रद्द करण्यासही मान्यता दिली. त्यांच्या जागी, पाप आणि चैनीच्या वस्तूंसाठी ४० टक्के नवीन वर्ग तयार करण्यात आला आहे.
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन म्हणाल्या की, सरासरी ग्राहकांवरील भार कमी करण्यासाठी हे उपाय आखण्यात आले आहेत. “या सुधारणा सामान्य माणसावर लक्ष केंद्रित करून केल्या गेल्या आहेत. सामान्य माणसाच्या दैनंदिन वापराच्या वस्तूंवरील प्रत्येक कराचा कठोर आढावा घेण्यात आला आहे आणि बहुतेक प्रकरणांमध्ये दरांमध्ये मोठी घट झाली आहे. कामगार-केंद्रित उद्योगांना चांगला पाठिंबा देण्यात आला आहे. शेतकरी आणि कृषी क्षेत्र तसेच आरोग्य क्षेत्राला याचा फायदा होईल. अर्थव्यवस्थेच्या प्रमुख चालकांना महत्त्व दिले जाईल,” असे तिने पत्रकार परिषदेत सांगितले.
Individual Health/Life Insurance Now GST Free!#NextGenGST pic.twitter.com/UCrGQgxkJ3
— Nirmala Sitharaman Office (@nsitharamanoffc) September 3, 2025
सुधारणेचा परिणाम सर्व क्षेत्रांवर जाणवेल. दैनंदिन जीवनावश्यक वस्तूंमध्ये केसांचे तेल, शॅम्पू, टूथपेस्ट, टॉयलेट साबण, टूथब्रश, शेव्हिंग क्रीम, बटर, तूप, चीज, डेअरी स्प्रेड, प्री-पॅकेज केलेले नमकीन आणि भांडी यावर आता १२-१८ टक्क्यांऐवजी ५ टक्के कर आकारला जाईल. फीडिंग बॉटल, बाळांसाठी नॅपकिन्स, क्लिनिकल डायपर आणि शिलाई मशीनचे भाग देखील ५ टक्क्यांपर्यंत खाली आणले आहेत.
विम्यासोबत, थर्मामीटर, वैद्यकीय ऑक्सिजन आणि डायग्नोस्टिक किटवर आता शून्य जीएसटी आकारला जातो, तर सुधारात्मक चष्म्यांवर फक्त ५ टक्के कर आकारला जातो.
“जीएसटी कौन्सिलने आरोग्य विमा शून्य जीएसटी श्रेणीत आणण्याचा घेतलेला निर्णय हा एक महत्त्वाचा निर्णय आहे जो लाखो भारतीयांसाठी आरोग्यसेवा संरक्षण अधिक परवडणारे आणि सुलभ बनवेल. वैद्यकीय महागाई प्रचंड वाढत असताना, हे पाऊल थेट नागरिकांना फायदा देते आणि कुटुंबांवरील आर्थिक भार कमी करते,” असे बजाज अलायन्झ जनरल इन्शुरन्सचे एमडी आणि सीईओ डॉ. तपन सिंघल म्हणाले. “२०४७ पर्यंत सर्वांसाठी विमा या दृष्टिकोनाशी हे पूर्णपणे सुसंगत आहे, ज्यामुळे अधिकाधिक लोक त्यांचे आरोग्य आणि भविष्य सुरक्षित करू शकतील. या प्रगतीशील निर्णयामुळे विम्याचा प्रसार वाढेल आणि देशाची आरोग्य सुरक्षा मजबूत होईल.”
बिमापे फिनश्योरचे सीईओ आणि सह-संस्थापक हनुत मेहता म्हणाले: “जीएसटी कौन्सिलने वैयक्तिक आरोग्य आणि जीवन विम्याला जीएसटीमधून वगळण्याचा निर्णय घेतला आहे. पॉलिसीधारकांसाठी, याचा अर्थ असा आहे की प्रीमियम आता १८ टक्क्यांनी कमी होतील. प्रीमियम फायनान्सिंगच्या दृष्टिकोनातून, कर घटक नाहीसा झाल्यामुळे प्रति ग्राहक तात्काळ तिकिट आकार कमी होईल. परंतु मोठी संधी परवडण्यामध्ये आहे – कमी प्रवेश खर्च प्रथमच खरेदीदारांना आकर्षित करेल, ग्राहक आधार वाढवेल आणि प्रीमियम फायनान्सिंगचा व्यापक अवलंब करेल. स्वस्त प्रीमियम लोकांना जास्त विमा रक्कम निवडण्यास प्रोत्साहित करेल, संरक्षण अंतर कमी करेल आणि एकूण कव्हरेज मजबूत करेल. विमा कंपनीच्या बाजूने, इनपुट टॅक्स क्रेडिट गमावल्याने खर्च वाढतो, जो अखेरीस बेस प्रीमियममध्ये भर घालू शकतो – असे काहीतरी जे वित्तपुरवठा भागीदारांना जुळवून घ्यावे लागेल. हा विकास एक टर्निंग पॉइंट आहे. स्केलवर लहान-तिकीट वित्तपुरवठा करण्यासाठी नवीन कार्यक्षमतेची आवश्यकता असेल, परंतु ते सखोल आर्थिक समावेशनास देखील समर्थन देते. विमा अधिक परवडणारा आणि सुलभ होत असताना, वित्तपुरवठा सुनिश्चित करतो की ग्राहक आगाऊ खर्चामुळे विमा कव्हरेज विलंबित करत नाहीत किंवा वगळत नाहीत. थोडक्यात, सूट तात्काळ खर्च कमी करते, विमा कंपन्यांना किंमतींवरील आव्हाने देते आणि वित्तपुरवठा कंपन्यांना प्रोत्साहित करते भारतात विम्याचा प्रवेश वाढवत नवोन्मेष घडवा.
Marathi e-Batmya