Marathi e-Batmya
Related Articles
युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) ने भारताच्या डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टममध्ये आपले वर्चस्व मजबूत करणे सुरू ठेवले, आर्थिक वर्ष २५ मध्ये एकूण व्यवहाराच्या ८३.७% वाटा होता, जो आर्थिक वर्ष २४ मध्ये ७९.७% होता.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया अर्थात आरबीआय RBI च्या आर्थिक वर्ष २५ च्या वार्षिक अहवालानुसार, युपीआय UPI ने वर्षभरात १८५.८ अब्ज व्यवहार केले, जे वर्षानुवर्षे ४१% वाढ दर्शवते. मूल्याच्या दृष्टीने, युपीआय UPI व्यवहार ₹२६१ ट्रिलियन पर्यंत वाढले, जे आर्थिक वर्ष २४ मध्ये ₹२०० ट्रिलियन पेक्षा जास्त आहे.
देशातील एकूण डिजिटल पेमेंट – ज्यामध्ये पेमेंट सिस्टम, कार्ड नेटवर्क आणि प्रीपेड पेमेंट इन्स्ट्रुमेंट्स (PPIs) द्वारे व्यवहार समाविष्ट आहेत – आर्थिक वर्ष २५ मध्ये ३५% वाढून २२१.९ अब्ज झाले, जे आर्थिक वर्ष २४ मध्ये १६४.४ अब्ज व्यवहार होते. मूल्याच्या बाबतीत, एकूण डिजिटल पेमेंट १७.९७% वाढून ₹२,८६२ ट्रिलियन झाले.
“युपीआय UPI च्या यशामुळे भारताला जागतिक रिअल-टाइम पेमेंटमध्ये ४८.५% वाटा मिळाला आहे,” असे केंद्रीय बँकेने नमूद केले.
क्रेडिट कार्ड व्यवहार आर्थिक वर्ष २०२४ मध्ये ३.५ अब्जवरून आर्थिक वर्ष २५ मध्ये ४.७ अब्ज झाले, तर डेबिट कार्ड वापरात २९.५% घट झाली, जी १.६ अब्ज व्यवहारांवर आली. आर्थिक वर्ष २५ मध्ये नॉन-कॅश रिटेल पेमेंटच्या एकूण व्हॉल्यूममध्ये डिजिटल व्यवहारांचा वाटा ९९.९% होता, जो आर्थिक वर्ष २४ मध्ये ९९.८% होता.
आंतरराष्ट्रीय विस्ताराबाबत, आरबीआय RBI ने म्हटले आहे की ते २०२८-२९ पर्यंत २० देशांमध्ये युपीआय UPI विस्तारित करण्यासाठी वचनबद्ध आहे. QR कोडद्वारे भारतीय युपीआय UPI अॅप्सची स्वीकृती भूतान, फ्रान्स, मॉरिशस, नेपाळ, सिंगापूर, श्रीलंका आणि युएई UAE मध्ये आधीच सक्षम करण्यात आली आहे, ज्यामुळे भारतीय पर्यटक, विद्यार्थी आणि व्यावसायिक प्रवासी त्यांच्या देशांतर्गत युपीआय UPI अॅप्स वापरून व्यापारी पेमेंट करू शकतात.
आरबीआयने नामिबिया, पेरू, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो आणि जमैकामध्ये युपीआय UPI सारखी पायाभूत सुविधा तैनात करण्यासाठी एनपीसीआय NPCI इंटरनॅशनल पेमेंट्स (NIPL) ला मान्यता दिली आहे. याव्यतिरिक्त, युरोपियन युनियनमधील देश, दक्षिण आशियाई प्रादेशिक सहकार्य संघटना (SAARC) आणि इतर बहुपक्षीय चौकटींसह जलद पेमेंट सिस्टम (FPS) सहकार्य शोधण्याची त्यांची योजना आहे.
