लवप्रीत कौर आणि तिच्या १० वर्षाच्या मुलासाठी आशेचा प्रवास म्हणून काय सुरू झाले ते एक दुःस्वप्न बनले कारण ते १०४ निर्वासितांमध्ये होते जे बुधवारी यूएस एअर फोर्सच्या फ्लाइटमधून अमृतसरला उतरले. कपूरथला जिल्ह्यातील भोलाथ येथील रहिवासी असलेल्या ३० वर्षीय लवप्रीतने एका एजंटला थेट युनायटेड स्टेट्सला जाण्यासाठी १ कोटी रुपये दिले होते, केवळ फसवणूक होण्यासाठी आणि अनेक देशांमध्ये त्रासदायक आणि त्रासदायक प्रवास करण्यासाठी असेच आता म्हणावे लागेल अशी भावना व्यक्त केली.
ती महिला सांगताना, लवप्रीतने उघड केले की यूएसला व अर्थात अमेरिकेला जाण्याऐवजी तिला अवैध स्थलांतराचा मार्ग स्वीकारण्यास भाग पाडले गेले, ज्याला सामान्यतः ‘डंकी’ मार्ग म्हणून ओळखले जाते. तिला आणि इतरांना प्रथम मेडेलिन, कोलंबिया येथे नेण्यात आले, जेथे ते सॅन साल्वाडोर, एल साल्वाडोर येथे जाण्यापूर्वी जवळजवळ दोन आठवडे राहिले. तिथून त्यांनी ग्वाटेमालाला जाण्यासाठी तीन तासांची कठीण पायपीट केली, त्यानंतर मेक्सिकन सीमेवर टॅक्सीने प्रवास केला. मेक्सिकोमध्ये काही काळ मुक्काम केल्यानंतर, ते शेवटी २७ जानेवारी रोजी युनायटेड स्टेट्समध्ये गेले.
मात्र, त्यांचा दिलासा अल्पकाळ टिकला. यूएस अधिकाऱ्यांनी ताबडतोब त्यांना ताब्यात घेतले आणि सिमकार्ड आणि अगदी लहान दागिन्यांसह त्यांचे सामान जप्त केले. “आम्हाला बेड्या ठोकण्याआधी पाच दिवस छावणीत ठेवण्यात आले होते आणि २ फेब्रुवारीला भारतात परत आणण्यात आले होते,” तिने सांगितले की, निर्वासितांना हातकड्या आणि कमरेपासून पायापर्यंत साखळदंड कसे बांधले गेले होते, अशा उपचारांपासून फक्त मुले वाचली होती.
लवप्रीतसाठी, हद्दपारी ही केवळ वैयक्तिक शोकांतिका नव्हती तर तिच्या कुटुंबासाठी आर्थिक आपत्ती होती, ज्यांनी या प्रवासासाठी मोठ्या प्रमाणावर कर्ज घेतले होते. “मला माझ्या मुलाचे चांगले भविष्य हवे होते. आम्ही लवकरच कॅलिफोर्नियातील आमच्या नातेवाईकांसोबत पुन्हा एकत्र येऊ या विश्वासाने माझ्या कुटुंबाने खूप कर्ज घेतले. आता, सर्व काही गमावले आहे,” अशी भावना तिने इंडियन एक्सप्रेसकडे बोलताना व्यक्त केली.
पंजाबमध्ये, लवप्रीत आणि तिच्या कुटुंबाकडे फक्त १.५ एकर जमीन आहे, जिथे ती तिच्या पती आणि वृद्ध सासऱ्यांसोबत राहते. निराश कुटुंबांचे शोषण करणाऱ्या फसव्या ट्रॅव्हल एजंट्सवर कठोर कारवाई करण्याची ती आता सरकारला विनंती करते. “सरकारने या गुन्हेगारांवर कारवाई करून आमचे पैसे वसूल केले पाहिजेत. ते आमची स्वप्ने विकतात, फक्त आम्हाला परदेशी भूमीत सोडण्यासाठी, ” असे सांगितले.
लवप्रीतच्या निवासस्थानी उपस्थित असलेल्या एका पोलीस अधिकाऱ्याने बेकायदेशीर स्थलांतराचे धोके आणि मानवी तस्करी करणाऱ्यांनी दिलेल्या खोट्या आश्वासनांवर एक गंभीर धडा म्हणून तिच्या परीक्षेचे वर्णन केले. मोठ्या प्रमाणावरील हद्दपारीने पुन्हा एकदा भरभराटीच्या ‘डंकी’ नेटवर्कवर प्रकाश टाकला आहे जे परदेशात चांगल्या जीवनाच्या आशेने लोकांना धोकादायक प्रवासात आकर्षित करत आहेत.
लवप्रीतसाठी, भविष्य अनिश्चित आहे, परंतु तिला आशा आहे की तिची कथा इतरांसाठी एक चेतावणी म्हणून काम करेल. “मला माझ्या मुलासाठी सर्वोत्कृष्ट हवे होते, परंतु आता, पुढे काय आहे हे मला माहित नाही. मला आशा आहे की न्याय मिळेल, आणि आमच्याप्रमाणे इतर कोणालाही त्रास होणार नाही, ”ती म्हणाली.
Marathi e-Batmya