Marathi e-Batmya
Related Articles
केरळचे माजी मुख्यमंत्री व्हि.एस. अच्युतानंदन यांचे सोमवारी (२१ जुलै २०२५) तिरुअनंतपुरम येथील एका खाजगी रुग्णालयात निधन झाले. ते १०१ वर्षांचे होते. २००६ ते २०११ पर्यंत ते मुख्यमंत्री होते.
व्हि एस अच्युतानंदन यांनी २०१९ मध्ये किरकोळ झटका आल्यानंतर सार्वजनिक जीवनापासून दूर राहण्याचा निर्णय घेतला होता. तेव्हापासून ते त्यांचा मुलगा व्ही. अरुण कुमार यांच्या तिरुअनंतपुरम येथील निवासस्थानी मदतीचे जीवन जगत होते.
ज्येष्ठ कम्युनिस्ट आणि स्वातंत्र्यसैनिक हे केरळमधील कम्युनिस्ट चळवळीचे एक सशक्त प्रतीक होते आणि दशकांपासून राज्याच्या राजकारणात त्यांची एक उत्तुंग, जरी तेजस्वी नसली तरी, उपस्थिती होती.
विरोधी पक्षाचे एक क्रूसेड नेते म्हणून, व्हि एस अच्युतानंदन हे पर्यावरण संरक्षण, लिंग समानता, पाणथळ जमीन संवर्धन, परिचारिकांना चांगले वेतन, ट्रान्सजेंडर हक्क आणि मोफत सॉफ्टवेअर यासारख्या वंचित आणि दुर्बल सार्वजनिक कारणांसाठी एक आदर्श नेते होते.
व्हि एस अच्युतानंदन यांनी वयाच्या १६ व्या वर्षी अलाप्पुझा येथील सरंजामशाही जमीनदार आणि वसाहतवादी राजवटीविरुद्धच्या लोकप्रिय विरोधी पक्षात सामील होऊन त्यांच्या राजकीय प्रवासाची सुरुवात केली. कुट्टनाडमधील करारबद्ध शेती कामगार आणि एस्पिनवॉल कारखान्यातील कामगारांना संघटित करून त्यांनी एक कार्यकर्ते आणि आंदोलक म्हणून आपले दावे सिद्ध केले.
व्हि एस अच्युतानंदन १९४६ मध्ये वसाहतवादी सरकारविरुद्धच्या लढाऊ डाव्या आंदोलनात सक्रियपणे सहभागी होते, ज्याचा शेवट पुन्नाप्रा-वायलार उठावात झाला. ते भूमिगत झाले परंतु त्यांना अटक करण्यात आली आणि पोलिस कोठडीत त्यांचा छळ करण्यात आला.
व्हि एस अच्युतानंदन यांना नंतर आठवले की पोलिसांनी त्यांना मारहाण केली आणि रायफल संगीनने त्यांच्या पायाखाली भोसकले. ते म्हणाले की पोलिसांनी त्यांना मृत समजले आणि जर त्यांच्याकडे जीवनाचे चिन्ह दिसले असते तर ते एका अनामिक कबरीत गेले असते.
१९२३ मध्ये अलाप्पुझाच्या पुन्नाप्रा येथे शेती कामगारांच्या कुटुंबात जन्मलेल्या व्हि एस अच्युतानंदन यांना अनेक संकटांना आणि संकटांना तोंड द्यावे लागले, ज्यामध्ये गरिबीच्या दैनंदिन वंचिततेसह त्रासदायक वैयक्तिक आणि राजकीय संघर्षांचा समावेश होता.
व्हि एस अच्युतानंदन यांनी त्यांचे पालक लवकर गमावले, त्यांच्या आईला चेचकाने गमावले आणि १६ व्या वर्षी त्यांना स्वातंत्र्य चळवळीत अग्रणी कम्युनिस्ट नेते पी. कृष्णा पिल्लई यांनी दीक्षा दिली. नंतर ते कृष्णा पिल्लई यांना “गुरू” असे संबोधत असत ज्यांनी त्यांना जीवनाचा स्पष्ट राजकीय उद्देश आणि दिशा दिली.
व्हि एस अच्युतानंदन अनेकदा विनोद करत असत की ते मंदिराच्या तलावात बुडून जात असत जोपर्यंत त्यांच्याकडे असलेले एकमेव कपडे पायऱ्यांवर सुकत नाहीत. मंदिराचे पुजारी त्यांना पूजा भाताचे उरलेले तुकडे खायला घालत असत आणि त्यांनी काही काळासाठी शिंपी म्हणून प्रशिक्षण घेतले.
१९६४ मध्ये, व्हि एस अच्युतानंदन यांनी अविभाजित भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाच्या राष्ट्रीय परिषदेतून बाहेर पडून भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाच्या (मार्क्सवादी) संस्थापक सदस्यांपैकी एक बनले. नंतर, आणीबाणीच्या काळात सरकारने त्यांना तुरुंगात टाकले.
व्हि एस अच्युतानंदन यांनी सीपीआय(एम) चे राज्य सचिव म्हणून काम पाहिले होते. परंतु मुख्यमंत्री असताना ते नेहमीच पक्षाच्या शिस्तीचे पालन करणारे नव्हते. २००९ मध्ये, सीपीआय(एम) ने सीपीआय(एम) राज्य सचिवालयाचे उल्लंघन केल्याबद्दल त्यांना पक्षाच्या पॉलिट ब्युरोमधून काढून टाकले.
२०१२ मध्ये, विरोधी पक्षनेते म्हणून, व्हि एस अच्युतानंदन यांनी पक्षाच्या आदेशाचे उल्लंघन केले. त्यांनी सीपीआय(एम) च्या मृत असंतुष्ट आणि क्रांतिकारी मार्क्सवादी पक्षाचे नेते टी. पी. चंद्रशेखरन यांच्या पत्नी के. के. रेमा यांची भेट घेतली. काँग्रेस पक्षाने सीपीआय(एम) वर हल्ला करण्यासाठी या भेटीचा वापर केला, ज्याला त्यांनी हत्येसाठी जबाबदार धरले होते.
व्हि एस अच्युतानंदन हे एक कट्टर कम्युनिस्ट होते जे क्वचितच वैचारिक पायऱ्यांपासून मागे हटत होते. तथापि, त्यांच्या टीकाकारांनी व्हि एस अच्युतानंदन यांना नवउदारमतवादाच्या कठोर वास्तवाशी जुळवून न घेतल्याचा आरोप केला आहे, पक्षाच्या सहकाऱ्यांवर उजव्या विचारसरणीच्या विचलनाचा आणि “गटबाजीला प्रोत्साहन देण्याचा” आरोप केला आहे.
एक वक्ते म्हणून, व्हि एस अच्युतानंदन यांचे भाषण वेगळे होते, त्यात ग्रामीण भाषेतील भाष्य, कटू व्यंग आणि कठोर विनोद यांचा समावेश होता. ते गर्दीसाठी आकर्षणाचे केंद्र होते आणि राजकीय व्यंगचित्रकारांचे एक प्रमुख केंद्र होते. त्यांच्या १०० व्या वाढदिवसानिमित्त, सीपीआय(एम) नेते आणि नाटककार पिराप्पनकोड मुरली, माजी आमदार, यांनी व्हि एस अच्युतानंदन यांना डाव्या-ऐतिहासिक संदर्भात ठेवण्याचा प्रयत्न केला. ” व्हि एस अच्युतानंदन हे स्टॅलिन, माओ, हो ची मिन्ह, चे ग्वेरा आणि त्यापुढील काळात राजकारणात सक्रिय असलेल्या कम्युनिस्टांपैकी शेवटचे आहेत,” असे ते म्हणाले.
एक बुद्धिवादी आणि नास्तिक म्हणून, व्हि एस अच्युतानंदन यांचे श्रद्धेवरील मत उल्लेखनीयपणे स्पष्ट होते. २००६-११ या काळात व्हि एस अच्युतानंदन मुख्यमंत्री असताना, एका शालेय विद्यार्थ्याने खेळकरपणे व्हि एस अच्युतानंदन यांना त्यांच्या आवडत्या हिंदू देवाबद्दल विचारले.
“आपल्या सर्वांप्रमाणेच, देवांच्या कथा मलाही आकर्षित करतात. पण, इतरांप्रमाणे, मलाही प्रश्न पडतो की ते अस्तित्वात आहेत का आणि जर असतील तर ते कोणत्या स्तरावर राहतात,” असे त्यांनी उत्तर दिले.
व्हि एस अच्युतानंदन यांच्या पत्नी के. वासुमथी आणि त्यांची दोन मुले, मुलगी व्ही.व्ही. आशा आणि मुलगा व्ही.ए. अरुण कुमार आणि नातवंडे त्यांच्या पश्चात आहेत.
