भारतीय लष्करी अधिकारी मेजर राधिका सेन यांना ३० मे रोजी UN सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांच्याकडून UN मिलिटरी जेंडर ॲडव्होकेट ऑफ द इयर पुरस्कार प्रदान करण्यात येणार आहे. संयुक्त राष्ट्र प्रमुखांनी मेजर राधिका सेन यांचे “खरे नेते आणि आदर्श” म्हणून कौतुक केले आहे.
मेजर सेन यांनी काँगोमधील यूएन मिशनमध्ये भारतीय महिला शांतीरक्षक म्हणून काम केले. तिच्या नेतृत्वाखाली, सैन्याने संघर्षग्रस्त समुदायांशी, विशेषत: महिला आणि मुलींशी संवाद साधला. मेजर सेन यांची नम्रता, करुणा आणि समर्पण यामुळे संघर्षग्रस्त महिला आणि मुलींना शांतीसेनेवर विश्वास ठेवता आला.
डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ द काँगो (MONUSCO) मध्ये संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या स्थिरीकरण मिशनमध्ये काम करणारे मेजर सेन यांना येथील जागतिक संस्थेच्या मुख्यालयात आयोजित कार्यक्रमात गुटेरेस यांच्या हस्ते ‘२०२३ युनायटेड नेशन्स मिलिटरी जेंडर ॲडव्होकेट ऑफ द इयर पुरस्कार’ प्रदान करण्यात येईल. एका वृत्तसंस्थेच्या म्हणण्यानुसार, ३० मे रोजी यूएन पीसकीपर्सचा आंतरराष्ट्रीय दिवस साजरा करत आहे.
मेजर सेन हे मार्च २०२३ ते एप्रिल २०२४ पर्यंत काँगोच्या पूर्वेकडील लोकशाही प्रजासत्ताक (DRC) मध्ये भारतीय रॅपिड डिप्लॉयमेंट बटालियन (INDRDB) साठी MONUSCO च्या एंगेजमेंट प्लाटूनचे कमांडर म्हणून होते.
१९९३ मध्ये हिमाचल प्रदेशच्या डोंगराळ भागात जन्मलेल्या मेजर सेन २०१६ मध्ये सैन्यात दाखल झाल्या. त्यांनी बायोटेक इंजिनिअरिंगचा अभ्यास केला आणि IIT बॉम्बेमधून मास्टर्स केले. आयआयटी बॉम्बेमध्ये असताना राधिका सेन यांनी लष्करात भरती होण्याचा निर्णय घेतला.
तिला मार्च २०२३ मध्ये MONUSCO मध्ये भारतीय रॅपिड डिप्लॉयमेंट बटालियनमध्ये एंगेजमेंट प्लाटून कमांडर म्हणून नियुक्त करण्यात आले आणि एप्रिल २०२४ मध्ये तिचा कार्यकाळ पूर्ण झाला.
मेजर सेन हे संयुक्त राष्ट्रसंघाचा हा प्रतिष्ठित सन्मान मिळवणारे दुसरे भारतीय शांती सैनिक आहेत.
हा पुरस्कार प्राप्त करणारी पहिली व्यक्ती मेजर सुमन गवानी होती, ज्यांनी दक्षिण सुदानमधील UN मिशन (UNMISS) मध्ये काम केले होते आणि त्यांना २०१९ चा संयुक्त राष्ट्रांचा मिलिटरी जेंडर ॲडव्होकेट ऑफ द इयर पुरस्कार देण्यात आला होता.
गुटेरेस यांनी तिला तिच्या पुरस्कारासाठी शुभेच्छा दिल्या आणि तिला “खरा नेता आणि आदर्श म्हणून संबोधले. तिची सेवा हे संपूर्ण संयुक्त राष्ट्रांचे खरे श्रेय होते.”
गुटेरेस यांनी या विधानात काँगोमधील उत्तर किवूमधील वाढत्या संघर्षाबद्दलही बोलले.
मेजर सेनच्या नेतृत्वाखाली, सैन्याने संघर्षग्रस्त समुदायांशी, विशेषत: महिला आणि मुलींशी संवाद साधला. तिने स्वतःला नम्रता, करुणा आणि समर्पणाने वाहून नेल्यामुळे ते तिच्यावर विश्वास सार्थ ठरविला. मेजर सेन यांना जेव्हा कळले की हा पुरस्कार तिला दिला जात आहे,
मेजर राधिका सेन यांनी, या पुरस्काराबद्दल आणि तिच्या भूमिकेबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली. “हा पुरस्कार माझ्यासाठी विशेष आहे कारण DRC च्या आव्हानात्मक वातावरणात काम करणाऱ्या सर्व शांती सैनिकांनी केलेल्या कठोर परिश्रमाला आणि समाजात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी सर्वोत्कृष्ट कामगिरी केल्याबद्दल हा पुरस्कार दिला जात असल्याचेही यावेळी सांगितले.
Marathi e-Batmya