Marathi e-Batmya
Related Articles
पाकिस्तान २० ते २२ नोव्हेंबर दरम्यान दिल्लीत आयोजित ‘शांघाय सहकार्य संघटनेच्या’ (SCO) ‘सभ्यताविषयक संवाद मंचा’साठी (Civilisational Dialogue Forum) आपले हवामान बदल आणि पर्यावरण समन्वय मंत्री मुसादिक मसूद मलिक यांना दिल्लीत पाठवत असल्याची घोषणा पाकिस्तानने शनिवारी केली.
केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्री गजेंद्र सिंग शेखावत यांनी शुक्रवारी व्यक्त केलेल्या या आशेच्या एक दिवसानंतर ही घोषणा आली आहे की, पाकिस्तान आगामी दिवसांत आपल्या सहभागाची पुष्टी करेल.
या शिखर परिषदेत सहभागी होण्याचा निर्णय जाहीर करताना पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने शनिवारी म्हटले, “पाकिस्तान सरकारने २० ते २२ नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान दिल्लीत होणाऱ्या एससीओ SCO सभ्यताविषयक संवाद मंचावर पाकिस्तानचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी हवामान बदल आणि पर्यावरण समन्वय मंत्री डॉ. मुसादिक मसूद मलिक यांची नियुक्ती केली आहे.”
मंत्रालयाने म्हटले की, “या कार्यक्रमात एससीओ SCO सदस्य देशांचे प्रतिनिधी एकत्र येऊन सभ्यताविषयक संवाद आणि सांस्कृतिक समज यांसारख्या विषयांवर आपापले विचार मांडतील.”
त्यात असेही नमूद करण्यात आले आहे की, “पाकिस्तान सरकार परस्पर आदराच्या भावनेतून, एससीओ SCO चौकटींतर्गत विविध सभ्यतांमधील संवाद वाढवण्यासाठी आणि लोकांमध्ये परस्पर संपर्क विकसित करण्यासाठी कटिबद्ध आहे.”
भारताने पाकिस्तानचे संस्कृती आणि राष्ट्रीय वारसा मंत्री औरंगजेब खान खिची यांना या मंचासाठी निमंत्रित केले होते.
मे २०२५ मध्ये ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात लष्करी संघर्ष झाल्यानंतर, पाकिस्तानच्या एखाद्या वरिष्ठ मंत्र्याला मिळालेले हे पहिलेच निमंत्रण आहे. भारत सरकारच्या म्हणण्यानुसार, ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अजूनही सुरू आहे.
पाकिस्तानच्या मंत्र्यांच्या या उपस्थितीमुळे, मे २०२३ मध्ये गोव्यातील एससीओ SCO परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीसाठी तत्कालीन परराष्ट्र मंत्री बिलावल भुट्टो झरदारी यांच्या भारत भेटीनंतर, पाकिस्तानच्या मंत्र्याचा हा पहिलाच भारत दौरा ठरेल.
पाकिस्तानच्या मंत्र्याला दिलेले हे निमंत्रण, एससीओ SCO सदस्य देशांच्या सर्व प्रतिनिधींना आमंत्रित करण्याच्या दिल्लीच्या जबाबदारीचा एक भाग आहे, कारण भारतानेच या एससीओ SCO सभ्यताविषयक संवाद मंचाचे आयोजन करण्याचा प्रस्ताव दिला होता. पुढील वर्षी पाकिस्तान एससीओ SCO नेत्यांच्या शिखर परिषदेचे यजमानपद भूषवणार आहे. यापूर्वी, चीन, कझाकस्तान, इराण, ताजिकिस्तान, उझबेकिस्तान, बेलारूस, अझरबैजान, आर्मेनिया, बहारीन, नेपाळ, सौदी अरेबिया, तुर्की आणि श्रीलंका यांसारख्या देशांनी आगामी ‘एससीओ सिव्हिलायझेशनल डायलॉग फोरम’मध्ये (SCO Civilisational Dialogue Forum) सहभागी होण्याची पुष्टी केली आहे.
भारताद्वारे आयोजित केला जाणारा हा कार्यक्रम ऐतिहासिक ‘पुराणा किल्ला’ येथे पार पडणार आहे.
मंत्र्यांनी सांगितले की, २० नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या उद्घाटन समारंभाला पंतप्रधान उपस्थित राहणार आहेत. त्यानंतरच्या दिवसांत चार प्रमुख सत्रे आयोजित केली जातील, ज्यामध्ये सभ्यता आणि सांस्कृतिक अभिव्यक्ती, कला आणि वास्तुकला, तसेच भाषा, साहित्य आणि हस्तलिखिते या विषयांवर चर्चा केली जाईल.
गजेंद्र सिंग शेखावत म्हणाले की, भारताचा उद्देश असा आहे की, ‘एससीओ’ (SCO) केवळ एक भू-राजकीय आणि आर्थिक व्यासपीठ न राहता, सामायिक सभ्यता वारसा आणि मानवी मूल्यांच्या देवाणघेवाणीचे एक व्यासपीठ बनावे. त्यांनी ठामपणे सांगितले की, संस्कृतीमध्ये संवाद सुरू करण्याची आणि विविध देश व सभ्यतांच्या दरम्यान विश्वासाचे पूल बांधण्याची ताकद आहे.
या उपक्रमाचा प्रस्ताव सर्वप्रथम पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सप्टेंबर २०२५ मध्ये तियानजिन येथे झालेल्या ‘एससीओ कौन्सिल ऑफ हेड्स ऑफ स्टेट’ शिखर परिषदेदरम्यान मांडला होता. त्यानंतर, २० ऑक्टोबर २०२६ रोजी ताजिकिस्तानमधील दुशान्बे येथे झालेल्या ‘एससीओ कौन्सिल ऑफ हेड्स ऑफ गव्हर्नमेंट’च्या २५ व्या बैठकीत, संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंग यांनी अधिकृतपणे घोषणा केली की, भारत या कार्यक्रमाचे आयोजन करेल.
‘एससीओ’च्या चौकटींतर्गत भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील संवाद गेल्या महिन्यात सुरू झाला.
सप्टेंबरच्या शेवटच्या आठवड्यात, ‘ऑपरेशन सिंदूर’नंतर पहिल्यांदाच एका भारतीय शिष्टमंडळाने पाकिस्तानला भेट दिली. या भेटीदरम्यान, एका वरिष्ठ भारतीय अधिकाऱ्याने इस्लामाबादमध्ये ‘कनेक्टिव्हिटी (संपर्क), प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी, पारगमन (ट्रान्झिट) आणि व्यापार’ यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा केली.
