सर्वोच्च न्यायालयाने शुक्रवारी ‘तहलका’चे माजी संपादक तरुण तेजपाल यांची २०१३ मधील बलात्कार प्रकरणातील शिक्षा स्थगित करण्याची विनंती फेटाळून लावली. गोव्यातील एका हॉटेलच्या लिफ्टमध्ये एका महिला पत्रकारावर बलात्कार केल्याप्रकरणी त्यांना १० वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती.
सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती एम. एम. सुंदेश आणि न्यायमूर्ती पी. बी. वराळे यांच्या खंडपीठाने अर्ज फेटाळताना म्हटले, “आम्ही केवळ शिक्षा स्थगित करण्याच्या मुद्द्यावर लक्ष केंद्रित करत आहोत… प्राथमिक दृष्ट्या पाहता, आम्ही शिक्षा स्थगित करण्यास इच्छुक नाही.”
तरूण तेजपाल यांच्या वतीने बाजू मांडताना ज्येष्ठ वकील कपिल सिबल म्हणाले की, आरोप असा आहे की, लिफ्टमध्ये पीडितेवर अत्याचार करत असताना तरूण तेजपाल यांनी लिफ्टची बटणे दाबून धरली होती, जेणेकरून दरवाजे उघडू नयेत.
कपिल सिबल म्हणाले, “ही संपूर्ण कथा खोटी आहे… त्या दोन मिनिटे नऊ सेकंदांच्या कालावधीत, लिफ्टचा दरवाजा तळमजल्यावर दोनदा उघडला होता. पीडितेचा दावा असा होता की दरवाजा उघडलाच नाही आणि जर तो उघडला असता, तर ती बाहेर पळून गेली असती.” त्यांनी असाही आरोप केला की, हे दर्शवणारे सीसीटीव्ही फुटेज नष्ट करण्यात आले आहे.
कपिल सिबल यांनी नमूद केले की, उच्च न्यायालयाने या पैलूवर विचार केला नाही आणि तपास अधिकाऱ्यांनीही हे फुटेज जप्त केले नव्हते.
सरकारी पक्षाच्या कथनाला आव्हान देताना कपिल सिबल यांनी सांगितले की, बचावाच्या बाजूने साक्ष देणाऱ्या एका व्यक्तीने पाहिले होते की, लिफ्टमधून बाहेर पडताना पीडिता हसत होती, तिच्या चेहऱ्यावर स्मितहास्य होते आणि ती उत्साही दिसत होती.
शिक्षा स्थगित करण्याची विनंती करताना, तरूण तेजपाल यांच्या वतीने उपस्थित असलेले ज्येष्ठ वकील सिद्धार्थ अग्रवाल यांनी सांगितले की, खटल्याच्या संपूर्ण कालावधीत तेजपाल जामिनावर होते आणि त्यांनी कधीही या स्वातंत्र्याचा गैरवापर केला नाही.
शिक्षा स्थगित करण्याच्या विनंतीला विरोध करताना, गोवा राज्याच्या वतीने उपस्थित असलेले सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता यांनी सांगितले की, त्या रात्री दीडच्या सुमारास तरूण तेजपाल यांनी पीडितेला एक संदेश पाठवला होता. “कल्पना करा, एक व्यक्ती आपल्या मुलीच्या वयाच्या तरुणीला असा संदेश पाठवते. त्या संदेशाचा अर्थ काय होतो? त्याचा तोच अर्थ निघू शकतो जो उच्च न्यायालयाने काढला आहे.” मेहता यांनी त्या माफीनाम्याचा उल्लेख केला जो तरूण तेजपालने पीडितेच्या तक्रारीनंतर ‘तहलका’च्या तत्कालीन संपादिका शोमा चौधरी यांना माहिती दिल्यावर, थेट पीडितेला ईमेलद्वारे पाठवला होता. तुषार मेहता यांच्या मते, या माफीनाम्यामुळे लिफ्टचा दरवाजा उघडण्याबाबत तेजपालने दिलेले सर्व युक्तिवाद निरर्थक ठरतात.
यावर कपिल सिबल यांनी असा प्रतिवाद केला की, तो ईमेल शोमा चौधरी यांनीच लिहून दिला होता.
यावर तुषार मेहता यांनी निदर्शनास आणून दिले की, तरूण तेजपालने तो ईमेल थेट पीडितेला पाठवला होता. ईमेल वाचून दाखवताना ते म्हणाले, “ही घटना अत्यंत हलक्याफुलक्या आणि हसतखेळत घडल्यासारखी मांडली गेली होती.” त्यांनी सांगितले की, तरूण तेजपालने त्या ईमेलमध्ये असेही नमूद केले होते की, त्याला हे कृत्य संमतीशिवाय घडले आहे हे तेव्हाच समजले, जेव्हा त्याची मुलगी—जी पीडितेची मैत्रीण होती—तिने त्याला याबद्दल जाब विचारला.
तुषार मेहता म्हणाले की, ट्रायल कोर्टाचे निष्कर्ष—ज्यामध्ये २०२१ मध्ये गोव्यातील एका सत्र न्यायालयाने तेजपालची निर्दोष मुक्तता करताना असे म्हटले होते की, तक्रारदार महिलेने लैंगिक अत्याचाराच्या बळी ठरलेल्या व्यक्तीकडून अपेक्षित असलेले “कोणतेही सामान्य वर्तन” दर्शवले नाही—यामुळे उलट पीडितेवरच खटला चालवल्यासारखी स्थिती निर्माण झाली.
गोव्याच्या सरकारने ऑगस्ट महिन्यात सर्वोच्च न्यायालयात धाव घेऊन तेजपालला मिळालेली शिक्षा वाढवण्याची मागणी केली. सरकारचे म्हणणे आहे की, ही शिक्षा “स्पष्टपणे अपुरी” असून, केलेल्या गुन्ह्यांचे स्वरूप आणि गांभीर्य पाहता ती “अत्यंत असमाधानकारक आणि अयोग्य” आहे.
Marathi e-Batmya