Marathi e-Batmya
Related Articles
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी, तेहरानने युद्धविराम करार करण्यात अपयश आल्यास “संपूर्ण सभ्यता नष्ट होईल” असा इशारा दिल्यानंतर काही तासांतच, इराणने मंगळवारी अमेरिकेसोबतचे सर्व राजनैतिक आणि अप्रत्यक्ष संवाद मार्ग बंद केल्याचे म्हटले आहे.
तेहरानने असेही म्हटले आहे की, वॉशिंग्टनसोबतची सर्व संदेश देवाणघेवाण तात्काळ प्रभावाने स्थगित करण्यात आली आहे, कारण २८ फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेले युद्ध सहाव्या आठवड्यात पोहोचले असून ते संपण्याची कोणतीही चिन्हे दिसत नाहीत. ट्रम्प इराणवर करार करण्यासाठी दबाव आणत आहेत, ज्यामध्ये होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याचा समावेश आहे. या संघर्षानंतर ही सामुद्रधुनी बंद झाल्यामुळे जागतिक सागरी वाहतूक मार्ग आणि कच्च्या तेलाचा पुरवठा विस्कळीत झाला आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला आखाती तेलावरील नाकेबंदी संपवण्यासाठी मंगळवार, वॉशिंग्टनमध्ये रात्री ८ वाजेपर्यंत – म्हणजेच भारतात पहाटे ५:३० वाजेपर्यंत (बुधवार) – मुदत दिली आहे, अन्यथा ते इराणमधील प्रत्येक पूल आणि वीज प्रकल्प नष्ट करतील. यावर तेहरानने प्रत्युत्तर देताना म्हटले आहे की, ते आखातातील अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्रांवर प्रतिशोध घेतील, ज्यांची वाळवंटी शहरे वीज आणि पाण्याशिवाय राहण्यायोग्य राहणार नाहीत.
आज डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला विनाशकारी परिणामांचा इशारा दिल्यानंतर तणाव मोठ्या प्रमाणात वाढला. त्यांनी म्हटले की, आज दिवसअखेरपर्यंत इराणची संस्कृती नष्ट होऊ शकते.
“आज रात्री एक संपूर्ण संस्कृती नष्ट होईल, जी पुन्हा कधीही परत आणता येणार नाही. मला तसे व्हावे असे वाटत नाही, पण कदाचित ते होईलच,” असे डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आज त्यांच्या ‘ट्रुथ सोशल’ पोस्टवर लिहिले, आणि इस्लामिक प्रजासत्ताकावर संभाव्य अणुहल्ल्याची शक्यता वर्तवली.
“तथापि, आता आपल्याकडे संपूर्ण सत्तापालट झाला आहे, जिथे भिन्न, अधिक हुशार आणि कमी कट्टरतावादी विचारांचे वर्चस्व आहे, कदाचित काहीतरी क्रांतिकारक अद्भुत घडू शकते. कोणास ठाऊक? जगाच्या दीर्घ आणि गुंतागुंतीच्या इतिहासातील सर्वात महत्त्वाच्या क्षणांपैकी एक असलेल्या आज रात्री आपल्याला ते कळेल,” असे ते म्हणाले.
इराण सरकारच्या प्रवक्त्या फातिमा मोहजरानी म्हणाल्या की, कोणताही धोका इराणच्या खोलवर रुजलेल्या संस्कृतीला हादरवू शकत नाही, जी “सायरस द ग्रेटच्या वारशातून आणि इस्लामिक अध्यात्मिकतेतून सामर्थ्य मिळवते.”
“राष्ट्रीय सुरक्षेचे रक्षण करणे हे सरकारचे सर्वोच्च प्राधान्य आहे आणि सर्व बाबी अत्यंत दक्षतेने आणि काळजीपूर्वक हाताळल्या जात आहेत,” असे मोहजरानी यांनी पुढे सांगितले.
इराणने डोनाल्ड ट्रम्प यांना तीव्र प्रत्युत्तराचा इशारा देत, आखातातील अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्रांना लक्ष्य करण्याची धमकी दिली. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, वीज आणि क्षारमुक्त पाण्यावर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेली या प्रदेशातील प्रमुख शहरे, असे हल्ले झाल्यास राहण्यायोग्य राहणार नाहीत.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दिलेली अंतिम मुदत जवळ येत असताना, अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील हल्ले इराणभर तीव्र झाले, ज्यात रेल्वे आणि रस्त्यांवरील पूल, एक विमानतळ आणि एका पेट्रोकेमिकल प्रकल्पाला लक्ष्य करण्यात आले. या हल्ल्यांमध्ये देशाचे प्रमुख तेल निर्यात केंद्र असलेल्या खारग बेटालाही लक्ष्य करण्यात आले, जे ताब्यात घेतले जाऊ शकते असे डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जाहीरपणे सुचवले होते.
इस्लामिक रिपब्लिक न्यूज एजन्सीने दिलेल्या वृत्तानुसार, इराणच्या प्रस्तावित १०-कलमी योजनेत तात्पुरत्या युद्धविरामाऐवजी संघर्ष कायमचा संपवण्याची मागणी करण्यात आली आहे. या प्रस्तावात निर्बंध हटवणे, अमेरिका-इस्रायलच्या हल्ल्यांमध्ये नुकसान झालेल्या पायाभूत सुविधांची पुनर्बांधणी करणे आणि एक महत्त्वाचा जागतिक ऊर्जा मार्ग असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या वाहतुकीचे नियमन करण्यासाठी एक नवीन चौकट स्थापित करणे यांचा समावेश आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ‘ट्रुथ सोशल’वरील शिवीगाळयुक्त पोस्टद्वारे आपला अंतिम इशारा अधिक तीव्र केला, आणि इराणला सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याचा किंवा गंभीर परिणामांना सामोरे जाण्याचा इशारा दिला. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी ही वक्तव्ये हताशेचे लक्षण असल्याचे सांगत फेटाळून लावली, तर काहींनी या वक्तव्यांना अस्थिर म्हटले.
एकेकाळी जगातील सुमारे एक-पंचमांश तेल आणि द्रवीकृत नैसर्गिक वायूची वाहतूक करणारा हा खुला आंतरराष्ट्रीय मार्ग, २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने हल्ले सुरू केल्यापासून इराणने बहुतेक परदेशी जहाजांसाठी प्रभावीपणे बंद केला आहे.
दरम्यान, इराण-अमेरिका चर्चेत प्रमुख मध्यस्थ म्हणून काम करणाऱ्या पाकिस्तानने वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात संदेशांची देवाणघेवाण सुरू ठेवली आहे, परंतु अमेरिकेची भूमिका कायम आहे, असे एका सूत्राने रॉयटर्सला सांगितले.
त्या सूत्राने पुढे सांगितले की, जर ट्रम्प यांनी इराणच्या वीज वितरण प्रणालीला लक्ष्य करण्याच्या आपल्या धमकीची अंमलबजावणी केली, तर तेहरान सौदी अरेबियासह आखाती देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वीजपुरवठा खंडित करून प्रत्युत्तर देऊ शकते. हा इशारा कतारमार्फत वॉशिंग्टनला आधीच देण्यात आला आहे.
खतम अल-अंबिया केंद्रीय मुख्यालयाचे प्रवक्ते इब्राहिम झोल्फघारी यांनी एका तीव्र शब्दांतील निवेदनात इशारा दिला आहे की, इराणच्या वीज पायाभूत सुविधांवर अमेरिकेने केलेल्या कोणत्याही हल्ल्याला मोठे प्रत्युत्तर दिले जाईल. त्यांनी सांगितले की, इराण इस्रायलशी संबंधित ऊर्जा, दळणवळण आणि तंत्रज्ञान पायाभूत सुविधांना तसेच या प्रदेशातील अमेरिकेशी संबंध असलेल्या कंपन्यांना लक्ष्य करेल.
खतम अल-अंबिया हे इराणचे सर्वोच्च कार्यकारी कमांड असून, ते इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स आणि नियमित सशस्त्र दलांमध्ये समन्वय साधते.
झोल्फघारी यांचे हे वक्तव्य इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सने दिलेल्या पूर्वीच्या इशाऱ्यांनंतर आले आहे. त्यांनी मध्यपूर्वेत कार्यरत असलेल्या ॲपल, गूगल आणि मेटा यांसारख्या अमेरिकेशी संबंधित कंपन्यांना लक्ष्य करण्याची धमकी दिली होती. यातून एका व्यापक संघर्षाचे संकेत मिळत आहेत, जो लष्करी लक्ष्यांच्या पलीकडे जाऊन आर्थिक आणि तांत्रिक क्षेत्रांपर्यंत पसरू शकतो.
