Marathi e-Batmya
Related Articles
उत्तर प्रदेशात दलित आणि मुस्लिम मतांचे एकत्रीकरण करून एक राजकीय पर्याय म्हणून समोर येण्याच्या उद्देशाने, असदुद्दीन औवेसी यांच्या नेतृत्वाखालील एआयएमआयएम (AIMIM) आणि चंद्रशेखर आझाद यांच्या नेतृत्वाखालील आझाद समाज पार्टी (कांशीराम) यांनी आगामी विधानसभा निवडणुकीसाठी युती केली आहे.
‘सामाजिक परिवर्तन मोर्चा’ असे नाव असलेल्या या युतीने, नगीना मतदारसंघाचे विद्यमान खासदार चंद्रशेखर आझाद यांना मुख्यमंत्रीपदाचा चेहरा म्हणून घोषित केले आहे. आझाद समाज पार्टी (कांशीराम) च्या एका नेत्याने सांगितले की, “आझाद यांना मुख्यमंत्रीपदाचा चेहरा म्हणून जाहीर केल्यामुळे आम्हाला दलित मतदारांचा विश्वास जिंकण्यास मदत होईल.”
उत्तर प्रदेशच्या लोकसंख्येत दलित (सुमारे २१%) आणि मुस्लिम (सुमारे १९%) समुदायांचा मोठा वाटा आहे. या दोन घटकांच्या एकत्रित शक्तीसोबतच, इतर मागासवर्गीय (OBC) आणि इतर समुदायांचा पाठिंबा मिळवून एक व्यापक सामाजिक आघाडी उभारण्याचा या युतीचा प्रयत्न आहे.
ही युती अशा वेळी झाली आहे जेव्हा असदुद्दीन औवेसी यांनी उत्तर प्रदेशात एआयएमआयएमचा प्रचार तीव्र केला आहे. पक्षाने आधीच तीन जागांसाठी उमेदवारांची घोषणा केली आहे: बहराइच जिल्ह्यातील मटेरा मतदारसंघातून शौकत अली, शामली जिल्ह्यातील कैराना मतदारसंघातून इंजिनिअर इरफान आणि श्रावस्ती जिल्ह्यातील भिंगा मतदारसंघातून दद्दन खान. आझाद समाज पार्टी (कांशीराम) ने आतापर्यंत ८७ विधानसभा जागांसाठी उमेदवारांची घोषणा केली आहे.
हमारे गठबंधन की कामयाबी पूरे उत्तर प्रदेश की जनता की कामयाबी होगी।
आगामी उत्तर प्रदेश विधानसभा चुनाव को लेकर Lucknow में आज़ाद समाज पार्टी के अध्यक्ष जनाब @BhimArmyChief साहब के साथ मेरी Press Conference…
#Owaisi_AzadTieUp4UP
https://t.co/zmYSWhpkAs
— Asaduddin Owaisi (@asadowaisi) November 12, 2026
मात्र, दोन्ही पक्षांतील सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, जागावाटपाचा तपशील २६ नोव्हेंबरनंतर जाहीर केला जाईल. त्या दिवशी लखनौमध्ये आझाद समाज पार्टी (कांशीराम) ची एक जाहीर सभा होणार असून, त्यात ओवेसी उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे.
सूत्रांच्या म्हणण्यानुसार, स्थानिक जात आणि समुदायांच्या समीकरणांनुसार दोन्ही पक्ष आपापसांत जागांची अदलाबदलही करू शकतात.
ही युती भाजपला आव्हान देण्यासोबतच, समाजवादी पक्ष-काँग्रेस युती आणि बहुजन समाज पार्टी (बसपा) यांच्या निवडणूक शक्यतांवरही परिणाम करू शकते.
एआयएमआयएम आणि आझाद समाज पार्टी (कांशीराम) च्या नेत्यांना वाटते की, दलित आणि मुस्लिम मतांचे एकत्रीकरण, तसेच ओबीसी आणि ब्राह्मणांचा पाठिंबा मिळाल्यास, ते एक अशी सामाजिक आघाडी तयार करू शकतील, ज्याद्वारे २००७ च्या विधानसभा निवडणुकीत मायावती यांच्या नेतृत्वाखालील बहुजन समाज पार्टीला (बसपा) पूर्ण बहुमत मिळाले होते. “दलित आणि मुस्लिमांच्या एकत्रीकरणासोबतच ओबीसी आणि ब्राह्मणांचा पाठिंबा मिळाल्यामुळे, २००७ मध्ये बीएसपीने (BSP) सरकार स्थापन केले होते. जर या दोन्ही समुदायांचे बहुसंख्य लोक एकत्र आले, तर ओबीसीही आम्हाला पाठिंबा देतील आणि यामुळे ही आघाडी सत्तेत येईल. जरी या आघाडीला असा पाठिंबा मिळाला नाही, तरीही ती एसपी-काँग्रेस (SP-Congress) आघाडी आणि बीएसपीच्या मतांमध्ये नक्कीच घट घडवून आणेल,” असे एआयएमआयएमच्या (AIMIM) एका नेत्याने म्हटले.
एसपीने या नवीन आघाडीकडे दुर्लक्ष करत, पक्षाचे प्रवक्ते फैजान किडवाई यांच्या माध्यमातून असे म्हटले की, सर्व घटकांतील लोकांनी “अखिलेश यांना पाठिंबा देण्याचे निश्चित केले आहे.” ते पुढे म्हणाले, “लोकांना भाजपच्या गैरकारभारातून मुक्त व्हायचे आहे. त्यांना अखिलेश यांच्याशिवाय दुसरा कोणताही पर्याय दिसत नाही. ओवेसींचे भाजपसोबत काहीतरी साटेलोटे आहे, हे लोकांना ठाऊक आहे.”
राज्यात सलग तिसऱ्यांदा सत्तेत येण्याचे उद्दिष्ट ठेवणाऱ्या भाजपच्या मते, मुस्लिमांमध्ये एआयएमआयएमचा वाढता प्रभाव आणि दलित मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी या आघाडीचे प्रयत्न, त्यांच्यासाठी एक “संभाव्य फायदा” ठरू शकतात.
भाजपच्या एका नेत्याने सांगितले, “उत्तर प्रदेशातील आपल्या भाषणांमध्ये ओवेसी मुस्लिमांशी संबंधित मुद्दे उपस्थित करत आहेत, तर आझाद (चंद्रशेखर आझाद) दलित आणि मुस्लिमांवर लक्ष केंद्रित करत आहेत. जर एआयएमआयएम-एएसपी (के) [AIMIM-ASP (K)] आघाडी मुस्लिम मतांचे विभाजन करण्यात यशस्वी झाली आणि २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपपासून दूर जाऊन एसपी-काँग्रेस आघाडीकडे वळलेली ‘नॉन-जाटव’ (non-Jatav) दलित मते जर या नवीन आघाडीकडे सरकली, तर ‘इंडिया’ (INDIA) आघाडी कमकुवत होईल.”
त्यांनी पुढे असेही नमूद केले की, मुस्लिम प्रश्नांवर गप्प राहिल्याचा आरोप करत असदुद्दीन औवेसी यांनी एसपी प्रमुख अखिलेश यादव यांच्यावर वारंवार केलेल्या टीकेमुळे, एसपीच्या मुस्लिम जनाधारालाही फटका बसू शकतो.
१४ जून रोजी बहराइचमधील मटेरा येथे रॅली काढून एआयएमआयएमच्या प्रचाराची सुरुवात केल्यापासून, ओवेसी यांनी राज्यात आणखी आठ जाहीर सभा घेतल्या आहेत. यामध्ये कैराना, सुआर, दिदारगंज, भिंगा, कानपूर कॅन्टोन्मेंट, मुरादाबाद ग्रामीण, सहारनपूर देहात आणि नजीबाबाद येथील सभांचा समावेश आहे. याव्यतिरिक्त, एआयएमआयएमच्या इतर नेत्यांनीही अलीकडच्या काही आठवड्यांत लहरपूर, निजामाबाद, फूलपूर पावाई आणि कैसरगंज येथे सभा घेतल्या आहेत. या सर्व मतदारसंघांमध्ये मुस्लिम लोकसंख्येचे प्रमाण लक्षणीय आहे आणि २०२२ च्या विधानसभा निवडणुकीत समाजवादी पक्षाने (SP) येथे विजय मिळवला होता.
गेल्या वर्षी झालेल्या बिहार विधानसभा निवडणुकीत एआयएमआयएम (AIMIM) आणि एएसपी (के) [ASP (K)] यांनी स्वामी प्रसाद मौर्य यांच्या ‘अपनी जनता पार्टी’सोबत युती केली होती. एआयएमआयएमने २८ जागांवर निवडणूक लढवून पाच जागा जिंकल्या आणि १५.२४% मते मिळवली. दुसरीकडे, एएसपी (के) ने १८ जागांवर उमेदवार उभे केले होते, परंतु त्यांना एकही जागा जिंकता आली नाही आणि सर्व जागांवर त्यांची अनामत रक्कम जप्त झाली; त्यांना २.६८% मते मिळाली.
बिहारमधील निकालांचा संदर्भ देत, असदुद्दीन औवेसी यांनी गुरुवारी स्पष्ट केले की, जेव्हा एआयएमआयएमने बिहारमध्ये पाच जागा जिंकल्या होत्या, तेव्हा आझाद त्यांच्यासोबत होते.
२०२२ च्या उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीत, एआयएमआयएमने माजी मंत्री बाबू सिंग कुशवाह यांच्या नेतृत्वाखालील ‘जन अधिकार पार्टी’ आणि वामन मेश्राम यांच्या नेतृत्वाखालील ‘भारतीय मुक्ती मोर्चा’ यांच्यासोबत मिळून ‘भागीदारी परिवर्तन मोर्चा’ नावाची तिसरी आघाडी स्थापन केली होती. या आघाडीला एकही जागा जिंकता आली नाही. एआयएमआयएमने ९५ मतदारसंघांत निवडणूक लढवली, त्यांना सुमारे २% मते मिळाली आणि सर्व जागांवर त्यांची अनामत रक्कम जप्त झाली.
एसपी (SP) सोबतची युतीची चर्चा अयशस्वी झाल्यानंतर, एएसपी (के) [ASP (K)] ने स्वतंत्रपणे ११० जागांवर निवडणूक लढवली होती. आझाद यांनी अखिलेश यांच्यावर आपला “अपमान” केल्याचा आरोप केला होता. या निवडणुकीत पक्षाला ०.१३% मते मिळाली आणि त्यांच्या सर्व उमेदवारांचे अनामत रक्कम (डिपॉझिट) जप्त झाली. आझाद स्वतः गोरखपूर अर्बन मतदारसंघातून मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या विरोधात उभे राहिले होते; ते सुमारे ३% मतांसह चौथ्या क्रमांकावर राहिले.
मात्र, दोन वर्षांनंतर आझाद यांनी नगीना लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळवला. त्यांनी भाजपच्या ओम कुमार यांचा १.५१ लाख मतांच्या फरकाने पराभव केला.
