Marathi e-Batmya
Related Articles
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) चे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी मंगळवार, १० नोव्हेंबर रोजी सांगितले की, पूर्वीच्या काळी फटाके बनवताना आजच्यासारखी रसायने वापरली जात नसत. त्या काळातील फटाक्यांचा धूर कीटक आणि उपद्रवी जीव नष्ट करण्यास मदत करत असे, ज्यामुळे पर्यावरणाचे शुद्धीकरण होत असे. सणासुदीच्या काळात पाळल्या जाणाऱ्या अनेक प्रथांमागे, जसे की दिवे लावणे, एक ‘वैज्ञानिक तर्क’ असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
दिवाळीनंतर मुंबई आणि दिल्लीसह अनेक शहरे फटाक्यांच्या दुष्परिणामांचा सामना करत असतानाच मोहन भागवत यांची ही विधाने समोर आली आहेत.
नागपूर येथे आयोजित ‘दीपावली मिलन’ कार्यक्रमात बोलताना आरएसएस प्रमुख मोहन भागवत म्हणाले की, सणांशी संबंधित अनेक पारंपरिक प्रथांमागे वैज्ञानिक आधार आहे. त्यांनी सांगितले की, पूर्वीच्या काळी जेव्हा इतर कोणतेही पर्याय उपलब्ध नव्हते, तेव्हा विशिष्ट उद्देश साध्य करण्यासाठी फटाक्यांचा वापर केला जात असे.
मोहन भागवत म्हणाले, “पूर्वीच्या काळी फटाके बनवताना आजच्यासारखी रसायने वापरली जात नसत. त्यांचा धूर कीटक आणि उपद्रवी जीवांचा नाश करण्यास मदत करत असे—विशेषतः कापणीच्या हंगामात—आणि अशा प्रकारे तो वातावरण शुद्ध करण्याचे काम करत असे.”
दिवाळीत तूप किंवा तेलाचे दिवे लावण्यामागचा उद्देश स्पष्ट करताना मोहन भागवत म्हणाले, “जेव्हा तूप किंवा तेलाचे दिवे लावले जातात, तेव्हा ते वातावरणात एक विशिष्ट प्रकारची हवा (वातावरण) निर्माण करतात. या प्रथांमागेही विज्ञान दडलेले आहे.”
लोकांना अशा पारंपरिक प्रथांचे महत्त्व समजून घेण्याचे आणि सण योग्य भावनेने साजरे करण्याचे आवाहन करत मोहन भागवत म्हणाले की, यामुळे मानव आणि पर्यावरण दोघांनाही फायदा होईल. त्यांनी असाही ठाम विश्वास व्यक्त केला की, सण आणि उत्सव हे समाजाचा अविभाज्य भाग आहेत आणि विरोधानंतरही ते सुरूच राहतील.
मोहन भागवत म्हणाले, “सण समाजाला जिवंत ठेवतात. कोणी कितीही प्रयत्न केले तरी ते थांबणार नाहीत, कारण समाजाला चैतन्यमय ठेवण्यासाठी ते आवश्यक आहेत. महत्त्वाची गोष्ट ही आहे की, आपण ते योग्य भावनेने साजरे केले पाहिजेत आणि त्यातून अपेक्षित लाभ मिळतील याची खात्री केली पाहिजे.”
दिवाळी हा अंधारावर प्रकाशाच्या विजयाचे प्रतीक असलेला सण असल्याचे सांगत मोहन भागवत म्हणाले की, याचा अर्थ ज्ञानाचा प्रकाश पसरवणे आणि एक सुसंवादी समाज घडवणे हा देखील आहे. त्यांनी नमूद केले की, दिवाळीला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळाली असून, अमेरिका आणि युनायटेड किंगडमच्या संसदेसारख्या संस्थांनीही या सणाची दखल घेतली आहे. त्यांनी सांगितले की, ज्या देशांमध्ये भारतीय वंशाच्या लोकांची संख्या मोठी आहे, तिथे दिवाळीच्या शुभेच्छा देण्याचे प्रमाण वाढत चालले आहे.
