Marathi e-Batmya
Related Articles
लेहमध्ये शांततापूर्ण बंदला हिंसक वळण लागले आणि त्यात चार जणांचा मृत्यू झाला आणि ७० हून अधिक जण जखमी झाले, त्यानंतर शुक्रवारी हवामान कार्यकर्त्या सोनम वांगचुक यांना राष्ट्रीय सुरक्षा कायद्याअंतर्गत (एनएसए) केंद्रशासित प्रदेशाला राज्याचा दर्जा देण्याची मागणी करणाऱ्या निदर्शकांना चिथावणी दिल्याच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली.
सोनम वांगचुक यांना लेह विमानतळावर नेण्यात आले आणि त्यांना लडाखच्या बाहेरील ठिकाणी हलवण्याची तयारी सुरू आहे. त्यांनी सांगितले की कार्यकर्त्याला दिल्लीला नेले जाऊ शकते.
बुधवारी झालेल्या संघर्षानंतर, अधिकाऱ्यांनी लेहमध्ये कर्फ्यू लागू केला तर सोनम वांगचुक यांनी त्यांचे दोन आठवड्यांचे उपोषणही मागे घेतले, त्यांनी राज्याचा दर्जा आणि संविधानाच्या सहाव्या अनुसूचीमध्ये लडाखचा समावेश करण्याची मागणी केली.
एका दिवसानंतर, सरकारने अशांततेसाठी सोनम वांगचुक यांना जबाबदार धरले आणि त्यांच्या “प्रक्षोभक विधानांमुळे” आणि अधिकारी आणि लडाखी प्रतिनिधींमधील सुरू असलेल्या वाटाघाटींमुळे नाराज असलेल्या “राजकीयदृष्ट्या प्रेरित” गटांच्या कृतींमुळे निदर्शकांना भडकावल्याचा आरोप केला.
गृह मंत्रालयाने आरोप केला की सोनम वांगचुक यांनी अरब स्प्रिंग आणि नेपाळ जनरल झेड निदर्शनांचा उल्लेख केल्याने जमावाचा रोष निर्माण झाला ज्यामुळे लेहमधील स्थानिक भाजपा कार्यालय आणि काही सरकारी वाहने जाळण्यात आली.
गृह मंत्रालयाच्या निवेदनात या भडकण्याच्या कालक्रमाचे तपशीलवार वर्णन केले आहे. “२४ सप्टेंबर रोजी सकाळी ११.३० वाजता, त्यांच्या प्रक्षोभक भाषणांमुळे भडकलेल्या जमावाने उपोषणस्थळ सोडले आणि एका राजकीय पक्षाच्या कार्यालयावर तसेच सीईसी लेहच्या सरकारी कार्यालयावर हल्ला केला,” असे त्यात लिहिले होते.
लडाखमध्ये त्यांच्या सक्रियतेसाठी ओळखले जाणारे सोनम वांगचुक यांनी १० सप्टेंबर रोजी संवैधानिक हमी, अधिक स्वायत्तता, राज्याचा दर्जा आणि लडाखसाठी सहाव्या अनुसूचीचा दर्जा मिळविण्यासाठी अनिश्चित काळासाठी उपोषण सुरू केले.
सरकारने असे नमूद केले की लेह एपेक्स बॉडी आणि कारगिल डेमोक्रॅटिक अलायन्स सारख्या प्रादेशिक गटांशी उच्च-शक्तीशाली समिती (HPC), उपसमित्या आणि अनौपचारिक बैठकींद्वारे समांतर संवाद सुरू आहेत.
पुढे म्हटले आहे की चर्चेला आधीच यश आले आहे: लडाखमध्ये अनुसूचित जमातींसाठी आरक्षण ४५ टक्क्यांवरून ८४ टक्के करण्यात आले आहे, स्थानिक परिषदांमध्ये महिलांसाठी एक तृतीयांश प्रतिनिधित्व सुरू करण्यात आले आहे आणि भोटी आणि पुर्गी यांना अधिकृत भाषा म्हणून मान्यता देण्यात आली आहे. सुमारे १,८०० पदांसाठी भरती देखील सुरू करण्यात आली आहे.
गुरुवारी, सरकारने हिंसाचाराच्या पार्श्वभूमीवर कायद्याचे अनेक उल्लंघन केल्याचा उल्लेख करून सोनम वांगचुक यांनी स्थापन केलेल्या स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मूव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) चा फॉरेन कॉन्ट्रिब्युशन (रेग्युलेशन) अॅक्ट परवाना रद्द केला.
तथापि, त्यांच्याविरुद्धच्या सरकारी कारवाईवर तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त करताना, सोनम वांगचुक यांनी हिंसक निदर्शने भडकावल्याचा आरोप फेटाळून लावला आणि प्रदेशाच्या मुख्य समस्यांना तोंड देण्यापासून रोखण्यासाठी “बळीचा बकरा बनवण्याची युक्ती” असे म्हटले.
सोनम वांगचुक यांनी “हे माझ्यामुळे किंवा कधीकधी काँग्रेसमुळे घडले असे म्हणणे म्हणजे समस्येच्या गाभ्याला तोंड देण्याऐवजी बळीचा बकरा शोधणे आहे आणि यामुळे आपल्याला कुठेही घेऊन जाणार नाही. ते दुसऱ्याला बळीचा बकरा बनवण्यात हुशार असू शकतात, परंतु ते शहाणे नाहीत. सध्या, आपल्या सर्वांना ‘हुशारी’पेक्षा शहाणपणाची गरज आहे कारण लोक आधीच निराश आहेत,” असे वांगचुक यांचे म्हणणे पीटीआयने उद्धृत केले आहे.
सोनम वांगचुक यांच्या एनजीओची नोंदणी प्रमाणपत्रासह एफसीआरए अंतर्गत नोंदणी करण्यात आली होती जेणेकरून सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांसाठी परदेशी देणगी मिळू शकेल.
दरम्यान, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेशनने सोनम वांगचुक यांच्या अटकेचा निषेध केला आणि म्हटले की यामुळे सरकारचा जादूटोण्याचा अजेंडा उघड झाला आहे.
“मोदी राजवटीच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या लडाख केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाने २६ सप्टेंबर रोजी प्रख्यात हवामान कार्यकर्त्या आणि शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांना अटक केली आहे. सीपीआय (एमएल) लिबरेशन या अटकेचा तीव्र निषेध करते, ज्यामुळे सरकारचा जादूटोणा करणारा अजेंडा आणि सरकारने लोकांच्या लोकशाही आकांक्षांशी केलेल्या विश्वासघातामुळे आणि संविधान पायदळी तुडवल्यामुळे निर्माण झालेल्या संकटाचा दोष दुसऱ्यांवर ढकलण्याचा त्यांचा प्रयत्न स्पष्टपणे उघड होतो,” असे एका निवेदनात म्हटले आहे.
मोदी-भाजपा सरकारने कलम ३७० रद्द करणे ही लोकांना दबविण्यासाठी, हुकूमशाही नियंत्रण कडक करण्यासाठी आणि लडाखची संसाधने कॉर्पोरेट कंपन्यांना सोपवण्यासाठी केलेली “घृणास्पद चाल” असल्याचा दावाही त्यांनी केला आहे.
“आम्ही सोनम वांगचुक यांची तात्काळ आणि बिनशर्त सुटका करण्याची मागणी करतो. सरकारने लडाखमधील सर्व दडपशाही कृत्ये तात्काळ थांबवावीत आणि लोकांच्या न्याय्य मागण्या पूर्ण होतील याची खात्री करावी,” असे निवेदनात म्हटले आहे.
