Marathi e-Batmya
Related Articles
स्वित्झर्लंडमध्ये इराणच्या अधिकाऱ्यांसोबत झालेल्या चर्चेच्या ताज्या फेरीनंतर अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी व्हान्स यांनी हा संदेश दिला. लेबनॉनवरील इस्रायली हल्ल्यांवरून निर्माण झालेल्या ताज्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर शांतता प्रस्थापित करण्याच्या उद्देशाने, वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात गेल्या आठवड्यात झालेल्या सामंजस्य करारावर आधारित एक व्यापक करार करण्याचा वाटाघाटीकारांचा प्रयत्न आहे.
ओबर्गेन येथील बर्गेनस्टॉक रिसॉर्टमध्ये झालेल्या लेक लुसर्न शिखर परिषदेत पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ आणि कतारचे पंतप्रधान शेख मोहम्मद बिन अब्दुल रहमान बिन जसीम अल थानी यांच्यासमवेत बोलताना जे डि व्हान्स म्हणाले की, वाटाघाटी तात्काळ सुरक्षेच्या चिंतेच्या पलीकडे गेल्या असून मध्य-पूर्वेच्या भविष्याबद्दलच्या चर्चेत प्रवेश केला आहे.
“गेल्या काही तासांतच आम्ही मोठी प्रगती केली आहे आणि मला अपेक्षा आहे की येत्या काही तासांत आम्ही आणखी प्रगती करू,” असे व्हान्स म्हणाले.
अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जे डि व्हान्स म्हणाले की, ट्रम्प प्रशासनाला त्यांच्या राजनैतिक प्रयत्नांचे ठोस परिणाम आधीच दिसून आले आहेत. त्यांनी विशेषतः लेबनॉनमधील नाजूक युद्धविरामाचा उल्लेख केला, जो शांतता उपक्रमाची एक प्रमुख कसोटी आहे.
जे डी व्हान्स म्हणाले की, “लेबनॉनमधील युद्धविराम टिकवून ठेवण्याच्या दिशेने गेल्या काही दिवसांत आम्ही मोठी प्रगती पाहिली आहे,” असे म्हणाले. असे करार क्वचितच सरळमार्गी असतात हे मान्य करत, ते पुढे म्हणाले की, “या प्रकारचे युद्धविराम नेहमीच थोडे गुंतागुंतीचे असतात.”
उपराष्ट्राध्यक्ष जे डी व्हान्स म्हणाले की, ट्रम्प व्यापक प्रादेशिक युद्धविराम सुरक्षित करण्यासाठी कटिबद्ध आहेत आणि त्यांनी सर्वसमावेशक युद्धविरामाला अधिक स्थिर मध्य-पूर्वेच्या दिशेने एक आवश्यक पाऊल म्हटले. “संपूर्ण प्रादेशिक युद्धविराम घडवून आणण्यासाठी ट्रम्प कटिबद्ध आहेत,” असे व्हान्स म्हणाले. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, अलीकडील घडामोडींमुळे अनेक वर्षांच्या संघर्षाच्या पलीकडे जाण्याची आणि दीर्घकालीन शांतता प्रयत्नांसाठी पायाभरणी करण्याची संधी निर्माण झाली आहे.
अनेक वर्षांच्या संघर्ष आणि अविश्वासानंतर मध्य-पूर्वेतील संबंधांना नव्याने आकार देण्याची ही एक दुर्मिळ संधी असल्याचे त्यांनी या चर्चेला संबोधले.
“आता आपल्यासमोर प्रश्न हा आहे की, आपण एकत्र मिळून आणखी किती साध्य करू शकतो? आपण एक नवीन सुरुवात करू शकतो का? आपण मध्य पूर्वेतील संबंध कायमस्वरूपी बदलू शकतो का?” असे ते म्हणाले. जे डि व्हान्स यांच्या मते, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी वाटाघाटी करणाऱ्यांना मुत्सद्देगिरीचा पाठपुरावा करण्यासाठी आणि या प्रदेशातील काही अत्यंत वादग्रस्त मुद्द्यांवर दीर्घकालीन तोडगा काढण्यासाठी स्पष्ट जनादेश दिला होता.
“इराणच्या लोकांशी असलेले आपले संबंध बदलण्यासाठी आणि मदतीचा हात पुढे करण्यासाठी राष्ट्राध्यक्षांनी आम्हाला एक नवीन सुरुवात करण्यास सांगितले आहे,” असे जे डि व्हान्स म्हणाले.
जे डी व्हान्स म्हणाले की, जर इराणच्या नेतृत्वाने अस्थिरता निर्माण करणारी धोरणे सोडून दिली आणि अणुशस्त्रांची महत्त्वाकांक्षा कायमस्वरूपी सोडून दिली, तर वॉशिंग्टन तेहरानसोबतचे आपले संबंध मूलभूतपणे बदलण्यास तयार आहे.
सामंजस्यपूर्ण भाषा वापरली असली तरी, व्हान्स यांनी ठामपणे सांगितले की, इराण ऐतिहासिकदृष्ट्या “प्रादेशिक अस्थिरतेचा चालक” राहिला आहे.
इराण, पाकिस्तान, कतार आणि अमेरिका यांचा समावेश असलेल्या चतुर्भुज चर्चेत पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ, कतारचे पंतप्रधान आणि परराष्ट्र मंत्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुल रहमान बिन जासिम अल थानी, अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी व्हान्स, तसेच इराणचे संसद अध्यक्ष व मुख्य वाटाघाटीकार मोहम्मद बागेर गालिबाफ आणि परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्या नेतृत्वाखालील इराणी शिष्टमंडळ एकत्र आले होते.
जे डी व्हान्स यांनी पाकिस्तानच्या नेतृत्वाची विशेष प्रशंसा केली आणि राजनैतिक प्रक्रिया पुढे नेण्यास मदत केल्याबद्दल शरीफ आणि फील्ड मार्शल सय्यद आसिम मुनीर यांना श्रेय दिले.
“गेल्या तीन महिन्यांत मी कदाचित इतर कोणाहीपेक्षा फील्ड मार्शल मुनीर यांच्याशी जास्त बोललो आहे,” असे व्हान्स म्हणाले.
दरम्यान, शरीफ यांनी ट्रम्प यांच्या “दूरदर्शी आणि अत्यंत गतिमान नेतृत्वाबद्दल” त्यांचे आभार मानले आणि या चर्चेतून अर्थपूर्ण परिणाम साधले जातील अशी आशा व्यक्त केली.
“मला वाटते की येथे उत्तम चर्चा होणार आहेत, ज्यातून भविष्यात खूप फलदायी परिणाम साधले जातील अशी आशा आहे,” असे पाकिस्तानी नेते म्हणाले.
कतारच्या पंतप्रधानांनी या बैठकीचे वर्णन केवळ मध्य-पूर्वेसाठीच नव्हे, तर व्यापक जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठीही एक महत्त्वाचा टप्पा असे केले.
“मला वाटते की, तुमच्यापैकी प्रत्येकाने हे अधोरेखित केले आहे की, हे केवळ या प्रदेशाच्या सुरक्षेसाठीच नव्हे, तर जगाच्या सुरक्षेसाठी आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठीही किती महत्त्वाचे आणि ऐतिहासिक आहे,” असे शेख मोहम्मद म्हणाले.
त्यांनी अमेरिकन आणि इराणी दोन्ही प्रतिनिधी मंडळांचे चर्चेत सहभागी होण्याच्या तयारीबद्दल आभार मानले आणि कतार मध्यस्थी प्रक्रियेला पाठिंबा देण्यासाठी कटिबद्ध राहील, असे वचन दिले.
“हा खऱ्या अर्थाने मुख्य सोहळा नाही, ही तर केवळ सुरुवात आहे,” असे ते म्हणाले.
चर्चेची माहिती असलेल्या अधिकाऱ्यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, स्वित्झर्लंडमधील चर्चेचा भाग म्हणून अमेरिकन आणि इराणी वाटाघाटीकारांनी कतारी मध्यस्थांसोबत एक त्रिपक्षीय बैठकही घेतली.
इराणच्या सरकारी वृत्तसंस्था IRNA नुसार, या वाटाघाटींच्या पार्श्वभूमीवर इराणी संसदेचे अध्यक्ष आणि मुख्य वाटाघाटीकार मोहम्मद बागेर गालिबाफ यांनी शरीफ आणि कतारच्या पंतप्रधानांची स्वतंत्रपणे भेट घेतली.
सकारात्मक वक्तव्यबाजी असूनही, न सुटलेल्या विवादांच्या पार्श्वभूमीवर वाटाघाटी सुरू आहेत. जगातील सर्वात महत्त्वाच्या ऊर्जा वाहतूक मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर इराणने पुन्हा नाकेबंदी लादल्याचे जाहीर केले.
