भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) सामान्य प्रश्नांवर एक परिपत्रक जारी केले आहे ज्यामध्ये वैयक्तिक कर्जांवरील फ्लोटिंग व्याजदर समान मासिक हप्त्यांसह (EMI) रीसेट करण्याबाबतच्या शंकांचे निरसन केले आहे. १० जानेवारी रोजी जारी केलेले सामान्य प्रश्न (FAQ) पारदर्शकता सुधारतील, कर्जदारांना अधिक नियंत्रण देतील आणि कर्ज देणाऱ्या संस्था कशा चालवतात याबद्दल अधिक स्पष्टता आणतील.
हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की हे परिपत्रक केवळ ईएमआय EMI-आधारित वैयक्तिक कर्जांना लागू होते आणि व्यवसाय किंवा व्यावसायिक कर्जांसारख्या इतर प्रकारच्या कर्जांना लागू होत नाही. आरबीआय RBI च्या ४ जानेवारी २०१८ च्या पूर्वीच्या परिपत्रकात परिभाषित केल्याप्रमाणे वैयक्तिक कर्जे या तरतुदीखाली येतात. RBI च्या व्याख्येनुसार कर्जाच्या कोणत्या श्रेणी वैयक्तिक कर्जांमध्ये येतात ते समजून घेऊया.
४ जानेवारी २०१८ रोजीच्या आरबीआयच्या परिपत्रकानुसार, “वैयक्तिक कर्ज म्हणजे व्यक्तींना दिले जाणारे कर्ज आणि त्यात (अ) ग्राहक कर्ज, (ब) शैक्षणिक कर्ज, (क) स्थावर मालमत्तेच्या निर्मिती/वाढीसाठी दिले जाणारे कर्ज (उदा. गृहनिर्माण इ.) आणि (ड) आर्थिक मालमत्तेत (शेअर्स, डिबेंचर इ.) गुंतवणुकीसाठी दिले जाणारे कर्ज यांचा समावेश आहे.”
नावाप्रमाणेच स्थिर व्याजदर कर्जे अशी कर्जे आहेत जिथे कर्जाच्या कालावधीत व्याजदर अपरिवर्तित राहतो. याचा अर्थ तुमचा ईएमआय (समान मासिक हप्ता) स्थिर राहील, जो तुमच्या मासिक पेमेंटमध्ये स्थिरता प्रदान करेल.
दुसरीकडे, फ्लोटिंग व्याजदर हा एक व्याजदर आहे जो बेंचमार्क दरातील बदलांच्या आधारे कालांतराने चढ-उतार होतो. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (आरबीआय) रेपो दर निश्चित करते, जो गृहकर्जावरील फ्लोटिंग व्याजदरांवर परिणाम करणारा एक प्रमुख बेंचमार्क म्हणून काम करतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs) मधून हे स्पष्ट झाले आहे की बँकांसारख्या नियमन केलेल्या संस्थांना व्याजदर रीसेट करताना बोर्ड-मंजूर धोरणानुसार निश्चित दरावर/वरून स्विच करण्याचा पर्याय कर्जदाराला द्यावा लागतो.
कर्ज व्याजदर रीसेट करण्याबाबत वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs) वरील आरबीआय RBI चे हे परिपत्रक विद्यमान कर्जदारांना देखील लागू होईल हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
याचा अर्थ असा की जेव्हा आरबीआय RBI रेपो दर वाढवते तेव्हा व्याजदर वाचवण्यासाठी काही शुल्क भरून तुम्हाला फ्लोटिंग वरून निश्चित व्याजदरावर स्विच करण्याचा पर्याय असेल. त्याचप्रमाणे, जेव्हा आरबीआय RBI रेपो दर कमी करते, तेव्हा तुम्ही कमी व्याजदराचा फायदा घेण्यासाठी स्थिर वरून फ्लोटिंग व्याजदरावर स्विच करू शकता.
Marathi e-Batmya