Marathi e-Batmya
Related Articles
फ्रान्सच्या मालकीचे संकेत देणारे एक कंटेनर जहाज इराणने रोखलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून बाहेर पडले आहे. या संघर्षामुळे या सामरिक जलमार्गातील हालचालींवर गंभीर निर्बंध आल्यानंतर पश्चिम युरोपशी संबंधित जहाजाचा हा पहिला ज्ञात प्रवास असल्याचे दिसते.
‘सीएमए सीजीएम क्रिबी’ हे जहाज गुरुवारी दुपारी दुबईजवळील पाण्यातून इराणच्या दिशेने निघाले, आणि जहाजाच्या ट्रॅकिंग डेटानुसार त्याची मालकी फ्रान्सची असल्याचे दिसून आले. या जहाजाने इराणच्या किनारपट्टीला लागून प्रवास केला आणि केशम व लारक बेटांमधील एका खाडीतून जाताना आपल्या स्थानाची माहिती प्रसारित केली. ब्लूमबर्ग न्यूजच्या वृत्तानुसार, शुक्रवार सकाळपर्यंत हे जहाज सामुद्रधुनी यशस्वीरित्या पार करून मस्कतजवळ पोहोचल्याचे वृत्त आहे.
इराण संघर्ष आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या भविष्यावरून पॅरिस आणि वॉशिंग्टन यांच्यात तीव्र मतभेद असताना हा प्रवास झाला आहे. फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या इराणसंबंधीच्या प्रस्तावांविरुद्ध ठाम भूमिका घेतली आहे. यामध्ये जलमार्ग सुरक्षित करण्यासाठी बळाचा वापर करण्याच्या सूचनांचाही समावेश आहे, जी कल्पना मॅक्रॉन यांनी जाहीरपणे ‘अवास्तव’ असल्याचे सांगून फेटाळून लावली आहे.
२८ फेब्रुवारी रोजी इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्रायलच्या लष्करी मोहिमेला सुरुवात झाल्यापासून, तेहरानने अनेक जहाजांना लक्ष्य करून सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या वाहतुकीवर प्रभावीपणे निर्बंध घातले आहेत आणि या महत्त्वाच्या अरुंद मार्गावरील वाहतूक जवळजवळ शून्यावर आणली आहे. या मार्गावरून साधारणपणे जागतिक तेल आणि एलएनजीच्या एकूण वाहतुकीपैकी पाचवा हिस्सा हाताळला जातो.
इराणने असा दावा केला आहे की, हे निर्बंध प्रामुख्याने अमेरिका आणि तिच्या मित्र राष्ट्रांशी संबंधित जहाजांना लागू होतात, तर पूर्व-मंजूर मार्गांच्या अधीन राहून, मित्र मानल्या जाणाऱ्या देशांतील जहाजांना मर्यादित वाहतुकीची परवानगी दिली जाते. फ्रान्स आणि इतर पाश्चात्य मित्र राष्ट्रांनी परिस्थिती निवळण्यासाठी राजनैतिक प्रयत्न सुरू केले आहेत, परंतु अद्याप कोणतेही यश मिळाल्याचे वृत्त नाही.
‘सीएमए सीजीएम क्रिबी’ हे माल्टी ध्वज असलेले जहाज असून ते जगातील तिसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी कंटेनर शिपिंग कंपनी असलेल्या ‘सीएमए सीजीएम एसए’ द्वारे चालवले जाते. या समूहाची बहुतांश मालकी साद कुटुंबाकडे आहे, ज्यांच्या संस्थापकाने लेबनॉनमधून स्थलांतरित झाल्यानंतर १९७८ मध्ये मार्सेलमध्ये हा व्यवसाय सुरू केला.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ही सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याचा अयशस्वी प्रयत्न केला आहे आणि तेहरानला परिणामांबद्दल वारंवार चेतावणी दिली आहे, इतकेच नव्हे तर त्यांनी आपल्या मित्र राष्ट्रांना जबरदस्तीने मार्ग सुरक्षित करण्यासाठी युद्धनौका तैनात करण्याचे आवाहनही केले आहे. तथापि, फ्रान्ससह प्रमुख भागीदारांनी अशा कोणत्याही लष्करी कारवाईला पाठिंबा देण्यास नकार दिला आहे.
गुरुवारी, मॅक्रॉन यांनी पुनरुच्चार केला की होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडण्यासाठी लष्करी कारवाई सुरू करणे अव्यवहार्य आणि धोकादायक दोन्ही असेल.
“काही लोक लष्करी कारवाईद्वारे बळाचा वापर करून होर्मुझची सामुद्रधुनी मुक्त करण्याच्या कल्पनेचे समर्थन करतात… आम्ही या पर्यायाला कधीही पाठिंबा दिला नाही कारण तो अवास्तव आहे,” असे मॅक्रॉन यांनी पत्रकारांना सांगितले.
ते पुढे म्हणाले: “याला खूप वेळ लागेल आणि सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या सर्वांना रिव्होल्युशनरी गार्ड्सकडून तसेच बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांकडून धोका निर्माण होईल.”
देश थेट त्या प्रदेशातील तेल जप्त करू शकतात, या ट्रम्प यांच्या सूचनेला उत्तर देताना मॅक्रॉन यांनी जोर दिला की, अशा कोणत्याही हालचालीसाठी इराणसोबत समन्वय आवश्यक असेल.
वॉशिंग्टनच्या बदलत्या भूमिकेवर अप्रत्यक्षपणे टीका करताना ते पुढे म्हणाले, “हा काही देखावा नाही. आपण युद्ध आणि शांततेबद्दल बोलत आहोत… आपण गंभीर राहूया आणि आदल्या दिवशी जे बोललो त्याच्या उलट दुसऱ्या दिवशी बोलू नये.”
हा शाब्दिक संघर्ष वैयक्तिक पातळीवरही पोहोचला, जेव्हा अमेरिका-इस्रायल आक्रमणात सामील होण्यास फ्रान्सने दिलेल्या नकारावरून ट्रम्प यांनी मॅक्रॉन यांची खिल्ली उडवली. मॅक्रॉन यांनी प्रत्युत्तर देत म्हटले की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष “खूप जास्त बोलतात” आणि अशी वक्तव्ये “ना सभ्य आहेत, ना पदाला शोभणारी”.
