काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी रविवारी अमेरिकेसोबतच्या व्यापारी करारावरून केंद्रावर जोरदार हल्ला चढवला आणि पुन्हा एकदा म्हटले की ते भारतीय शेतकऱ्यांना “विश्वासघात” करू शकते आणि देशाच्या कृषी सार्वभौमत्वाशी तडजोड करू शकते. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना पाच विशिष्ट प्रश्न उपस्थित करत त्यांनी अनुवांशिकरित्या सुधारित पिके, व्यापार नसलेले अडथळे दूर करणे आणि अमेरिकन कृषी उत्पादनांसाठी दरवाजे उघडण्याबाबतच्या चिंता यासह अनेक मुद्द्यांवर स्पष्टता मागितली.
“आम्ही अमेरिकन व्यापार कराराच्या नावाखाली भारतीय शेतकऱ्यांचा विश्वासघात पाहत आहोत,” असे राहुल गांधी यांनी एक्स X वर प्रश्न पोस्ट करताना लिहिले.
गेल्या काही दिवसांपासून संसदेत आणि बाहेर या करारावरून भाजपाच्या नेतृत्वाखालील सरकारवर हल्लाबोल करणाऱ्या काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी विचारले:
१) डीडीजी (ड्राइड डिस्टिलर ग्रेन्स) आयात करण्याचा नेमका अर्थ काय आहे? याचा अर्थ भारतीय गुरांना जीएम अमेरिकन कॉर्नपासून बनवलेले डिस्टिलर्स धान्य दिले जाईल का? यामुळे आपले दूध उत्पादन अमेरिकन कृषी उद्योगावर प्रभावीपणे अवलंबून राहणार नाही का?
२) जर आपण जीएम सोयाबीन तेलाच्या आयातीला परवानगी दिली तर मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, राजस्थान आणि देशभरातील आपल्या सोयाबीन शेतकऱ्यांचे काय होईल? ते आणखी एका किमतीच्या धक्क्याला कसे तोंड देतील?
३) जेव्हा तुम्ही “अतिरिक्त उत्पादने” म्हणता तेव्हा त्यात नेमके काय समाविष्ट आहे? कालांतराने अमेरिकन आयातीसाठी डाळी आणि इतर पिके खुली करण्याचा दबाव येईल याचा हा संकेत आहे का?
४) “नॉन-ट्रेड अडथळे” दूर करण्याचा प्रत्यक्षात काय अर्थ होतो? भविष्यात भारतावर जीएम पिकांवरील आपली भूमिका मऊ करण्यासाठी, खरेदी कमकुवत करण्यासाठी किंवा एमएसपी आणि बोनस कमी करण्यासाठी दबाव येईल का?
५) एकदा हे दरवाजे उघडले की, दरवर्षी ते अधिक व्यापक होण्यापासून आपण कसे रोखू? प्रत्येक करारात काही सुरक्षा उपाय असतील का, की अधिकाधिक पिके शांतपणे टेबलावर ठेवली जातील?
राहुल गांधी म्हणाले की, भारतातील शेतकऱ्यांना पंतप्रधानांकडून या प्रश्नांची स्पष्ट उत्तरे मिळायला हवीत अशी मागणीही यावेळी केली.
तसेच राहुल गांधी पुढे बोलताना म्हणाले की, “हे फक्त आजचे नाही. हे भविष्याबद्दल आहे – आपण दुसऱ्या देशाला भारताच्या कृषी क्षेत्रावर दीर्घकालीन पकड प्रस्थापित करण्याची परवानगी देत आहोत का?”, असा सवालही यावेळी केला.
US trade deal के नाम पर हम भारत के किसानों के साथ विश्वासघात होते हुए देख रहे हैं।
मैं प्रधानमंत्री से कुछ आसान सवाल पूछना चाहता हूं:
1. DDG import करने का वास्तव में क्या मतलब है? क्या इसका मतलब यह है कि भारतीय मवेशियों को GM अमेरिकी मक्का से बने distillers grain खिलाए जाएंगे?…
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) February 15, 2026
भारत आणि अमेरिकेने अलीकडेच एक अंतरिम व्यापार करार जाहीर केला आहे ज्या अंतर्गत वॉशिंग्टन विविध भारतीय वस्तूंवरील शुल्क सुमारे ५० टक्क्यांवरून १८ टक्क्यांपर्यंत कमी करेल. त्या बदल्यात, भारताने ऊर्जा आणि तंत्रज्ञान उत्पादनांसह अमेरिकन वस्तूंची खरेदी वाढवण्याचे मान्य केले आहे, ज्याचे येत्या काळात ५०० अब्ज डॉलर्सपर्यंतचे बंधनकारक नसलेले लक्ष्य आहे. सरकार म्हणते की या चौकटीत देशांतर्गत हितसंबंधांचे रक्षण करण्यासाठी संवेदनशील अमेरिकन कृषी आयात वगळण्यात आली आहे आणि प्रमुख मुद्द्यांवर भारताचे धोरणात्मक स्थान जपले आहे, तर दोन्ही बाजूंनी सखोल आर्थिक सहकार्य वाढवण्यासाठी वचनबद्धता दर्शविली आहे.
या घोषणेवर काँग्रेस आणि इतर विरोधी पक्षांकडून तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या. या तरतुदी भारतातील शेतकऱ्यांसाठी आणि देशांतर्गत बाजारपेठेसाठी हानिकारक असल्याचा दावा त्यांनी केला. त्यांनी असा आरोप केला की हा करार अमेरिकेला अप्रमाणितपणे अनुकूल आहे.
गेल्या आठवड्यात लोकसभेत कोणताही प्रतिबंध नसलेला हल्ला चढवत राहुल गांधी यांनी भारत-अमेरिका अंतरिम व्यापार कराराद्वारे सरकारने “भारत मातेला विकले” असा आरोप केला. तसेच राहुल गांधी म्हणाले की, हा करार “घाऊक आत्मसमर्पण” असल्याचे वर्णन केले, ज्यामध्ये भारताची ऊर्जा सुरक्षा अमेरिकेला सोपवण्यात आली आहे आणि शेतकऱ्यांच्या हिताशी तडजोड करण्यात आली आहे. केंद्रीय अर्थसंकल्पावरील चर्चेत भाग घेताना राहुल गांधी म्हणाले की, नरेंद्र मोदींसह कोणताही भारतीय पंतप्रधान अशा कराराला सहमत होईल यावर त्यांचा विश्वास बसत नाही जोपर्यंत त्यांच्यावर “गुदमरल्यासारखे” होत नाही.
भाजपाने काँग्रेस नेत्यावर जोरदार प्रत्युत्तर सुरू केले आणि त्यांच्यावर चुकीची माहिती पसरवल्याचा आणि खोटे दावे केल्याचा आरोप केला.
केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी शनिवारी असे प्रतिपादन केले की व्यापार करारात भारतीय शेतकरी आणि मच्छिमारांचे हित पूर्णपणे सुरक्षित आहे कारण त्यांनी गांधीजींना “खोटे” सांगून दिशाभूल केल्याबद्दल आणि “भ्रम” निर्माण करण्याचा प्रयत्न केल्याबद्दल टीका केली. राहुल गांधी यांनी “दररोज खोटे बोलण्याची एक नवीन परंपरा सुरू केली आहे” असा आरोपही केला आणि त्यांना अमेरिकेसह युके आणि युरोपियन युनियनशी अलिकडेच झालेल्या करारांचा बारकाईने अभ्यास करण्यास सांगितले.
“खोटे बोलणे, मोठ्याने खोटे बोलणे, ते पुन्हा पुन्हा बोलणे हे राहुल गांधींचे धोरण आहे. पण लोकांनी तुमचा खोटे बोलण्याचा कारखाना ओळखला आहे. राहुल गांधी देशातील मच्छीमार आणि शेतकऱ्यांना दिशाभूल करू इच्छितात. खोटे बोलून त्यांचा भ्रम पसरवण्याचा हेतू आहे,” असा आरोप शाह यांनी केला.
दरम्यान, राहुल गांधी यांनी शुक्रवारी संसद भवनात देशभरातील शेतकरी संघटनांच्या नेत्यांची भेट घेतली आणि भारत-अमेरिका अंतरिम व्यापार कराराला विरोध करण्यासाठी तसेच शेतकरी आणि शेतमजुरांच्या उपजीविकेचे रक्षण करण्यासाठी देशव्यापी आंदोलनाची गरज यावर चर्चा केली.
Marathi e-Batmya