युद्धाची तीव्रता कमी करण्याकडे आखाती देशांचा कल, तर अमेरिका युद्ध थांबविण्यास तयार इराणच्या ताब्यातील होर्मुझ सामुद्रधानी बंद राहिली तरी युद्ध संपविण्यासाठी तयार

इस्रायली लष्कराने मंगळवारी सांगितले की, दक्षिण लेबनॉनमध्ये इराण-समर्थित हिजबुल्लाहसोबत सुरू असलेल्या संघर्षात चार सैनिक ठार झाले आहेत. या मृत्यूंमुळे युद्धात ठार झालेल्या सैनिकांची एकूण संख्या १० झाली आहे. दरम्यान, तेहरानमध्ये स्फोटांचे आवाज ऐकू आले आणि ताज्या हल्ल्यांच्या देवाणघेवाणीदरम्यान राजधानीच्या काही भागांमध्ये वीजपुरवठा खंडित झाला.

‘द वॉल स्ट्रीट जर्नल’ने दिलेल्या वृत्तानुसार, अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आता आपल्या सहकाऱ्यांना सांगितले आहे की, होर्मुझची सामुद्रधुनी मोठ्या प्रमाणात बंद राहिली तरीही ते इराणविरुद्धची लष्करी मोहीम संपवण्यास तयार आहेत आणि ती पुन्हा उघडण्याची गुंतागुंतीची प्रक्रिया नंतरच्या तारखेसाठी सोडून देत आहेत.

व्हाईट हाऊसने म्हटले आहे की, ६ एप्रिलच्या अंतिम मुदतीपूर्वी त्यांना तेहरानसोबत एक करार करायचा आहे. दरम्यान, इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी सोमवारी (३० मार्च) सांगितले की, युद्धाने आपली निम्मीहून अधिक उद्दिष्टे साध्य केली आहेत, परंतु ते कधी संपेल याची कोणतीही कालमर्यादा सांगितली नाही.

अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, दुबई बंदरात कुवैती तेलवाहू जहाजाला लागलेली आग विझवण्यात आली आहे. आसपासच्या पाण्यात संभाव्य तेल गळतीच्या इशाऱ्यादरम्यान झालेल्या नुकसानीचे मूल्यांकन सुरू होते. इराणी प्रेस टीव्हीने दिलेल्या माहितीनुसार, पूर्व सौदी अरेबियातील अमीर सुलतान हवाई तळावर, जिथे अमेरिकी सैन्य तैनात आहे, मंगळवारी (३१ मार्च, २०२६) ड्रोन हल्ले झाले.

इराणने आतापर्यंत झालेल्या वाटाघाटींचे वृत्त फेटाळून लावले आहे आणि म्हटले आहे की, त्यांना वॉशिंग्टनकडून एक प्रस्ताव मिळाला आहे जो स्वीकारार्ह नाही. त्यांनी स्वतःचा प्रति-प्रस्ताव सादर केला आहे.

उपग्रहाद्वारे घेतलेली छायाचित्रे प्रसिद्ध होऊ लागली आहेत, ज्यामुळे इराण युद्धाच्या परिणामांची झलक मिळत आहे. यामध्ये इराणच्या बंदरात जहाजे जळत असल्याचे आणि या प्रदेशातील अमेरिकी तळांवरील इमारती उद्ध्वस्त झाल्याचे दिसत आहे.

२८ फेब्रुवारी रोजी युद्ध सुरू झाल्यापासून पश्चिम आशियामध्ये, विशेषतः बंद लष्करी तळांच्या आत होणाऱ्या नुकसानीबद्दल आतापर्यंत फारच कमी माहिती उपलब्ध होती.

ही छायाचित्रे प्लॅनेट लॅब्स पीबीसी या सॅन फ्रान्सिस्को-स्थित कंपनीने दिली आहेत, जिचा वापर असोसिएटेड प्रेससह अनेक माध्यम संस्था करतात. “विरोधी घटकांकडून” आपल्या प्रतिमांचा वापर केला जाऊ शकतो या चिंतेमुळे, प्लॅनेट लॅब्सने आपल्या प्रतिमा सार्वजनिक करण्यास दोन आठवड्यांचा विलंब लावला आहे. प्रतिस्पर्धी कंपन्यांनीही उच्च-रिझोल्यूशन छायाचित्रे प्रकाशित केल्या आहेत. यूएस जिओलॉजिकल सर्व्हेसारख्या इतर प्रदात्यांनी कमी-रिझोल्यूशन छायाचित्रेदेखील प्रकाशित केल्या आहेत, ज्या उपयुक्त ठरल्या आहेत.

पश्चिम आशियातील युद्धाची तीव्रता कमी करावी, या मागणीवर आखाती देश एकजूट आहेत; तेहरानने आपल्या शेजारी देशांवर नवीन हल्ले चढवले असतानाच, कतारने आज हे विधान केले.

“आमच्या समजुतीनुसार, युद्धाची तीव्रता कमी करण्याच्या आणि ते संपवण्याच्या मागणीवर आखाती देशांमध्ये अत्यंत एकजूट भूमिका आहे,” असे कतारच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते माजेद अल-अन्सारी यांनी एका नियमित पत्रकार परिषदेत सांगितले.

पश्चिम आशियातील युद्धामुळे ऊर्जेच्या किमतींमध्ये होत असलेल्या प्रचंड वाढीच्या पार्श्वभूमीवर, तेलाचा पुरवठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी “वेळेवर आणि समन्वित तयारी” करावी, असे आवाहन युरोपियन आयोगाने आज युरोपियन युनियनच्या सदस्य देशांना केले.

“आपल्याला आताच कृती करणे गरजेचे आहे आणि तेही एकत्रितपणे,” असे युरोपियन युनियनचे ऊर्जा आयुक्त डॅन जोर्गेनसेन यांनी एका निवेदनात म्हटले. २७ देशांच्या या गटातील मंत्र्यांसोबत होणाऱ्या व्हिडिओ चर्चेपूर्वी त्यांनी हे विधान केले.

होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी मिळालेल्या मलेशियन टँकर्सना, इराणने भविष्यात लागू केलेल्या कोणत्याही शुल्कातून (टोलमधून) वगळले जाईल, असे परिवहन मंत्री अँथनी लोके यांनी आज सांगितले.

पश्चिम आशियातील युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर तेहरानने (इराणने) ज्या अत्यंत महत्त्वाच्या जलमार्गाची वाहतूक प्रभावीपणे रोखली आहे, त्या मार्गावरून जाणाऱ्या जहाजांवर शुल्क आकारण्याच्या योजनेला संसदेच्या एका समितीने मंजुरी दिली आहे, असे वृत्त इराणच्या सरकारी प्रसारमाध्यमांनी काल दिले होते.

पेट्रोलियम क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी ‘पेट्रोनास’, ‘सपुरा एनर्जी’ आणि सागरी वाहतूक कंपनी ‘MISC’ यांच्या मालकीचे हे टँकर्स, या सामुद्रधुनीतून सुरक्षितपणे प्रवास करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या मंजुरीच्या प्रतीक्षेत होते, असे मलेशियाचे परराष्ट्र मंत्री मोहम्मद हसन यांनी शनिवारी सांगितले.

“नाही, हे पूर्णपणे नाकारले जात आहे… इराणच्या (मलेशियातील) राजदूतांनीही याचा उल्लेख केला आहे; मलेशियन जहाजांवर कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही,” असे लोके यांनी आज पत्रकारांना सांगितले.

“आम्ही एक मित्रपक्ष आहोत. इराणच्या सरकारसोबत आमचे राजनैतिक संबंध उत्तम आहेत.”

आपण ज्या देशांना ‘मित्र’ मानतो, त्या देशांच्या जहाजांना या सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी देऊ, असे संकेत इराणने दिले आहेत.

इराणशी संबंधित या युद्धाचे सर्वात गंभीर परिणाम आशिया खंडाला भोगावे लागत आहेत आणि हा आशिया खंड एका मोठ्या ऊर्जा संकटाचा सामना करत आहे, असा इशारा एका जागतिक सागरी विश्लेषण संस्थेने आज एका वृत्तसंस्थेला दिलेल्या मुलाखतीत दिला.

“आमच्या मते, सध्या तरी आशिया खंडालाच याचे सर्वाधिक परिणाम भोगावे लागतील,” असे केप्लर या संस्थेचे अध्यक्ष जीन मेनियर यांनी सांगितले.

इंधन ऊर्जेची निर्माण झालेली ही तूट भरून काढण्यासाठी या आशिया खंडाकडे स्वतःची पुरेशी ऊर्जा संसाधने उपलब्ध नाहीत, अशी पुस्तीही त्यांनी जोडली. ते म्हणाले: “चीनसारख्या देशासाठीही ही संसाधने पुरेशी ठरणार नाहीत; तसेच फिलिपिन्स किंवा इंडोनेशियासारख्या मोठ्या देशांची गरज भागवण्यासाठीही ती अपुरी पडतील. त्यामुळे हे खरोखरच एक गंभीर ऊर्जा संकट असल्याचे सांगितले.”

About Editor

Check Also

मुख्यमंत्री विजय यांनी ज्योतिषाचीच केली ओएसडी म्हणून नियुक्ती, आघाडीचा विरोध अखेर मुख्यमंत्री विजय यांची माघार

युतीच्या भागीदारांकडून आणि तमिलगा वेत्री कळघम (TVK) च्या प्रतिस्पर्ध्यांकडून मोठ्या प्रमाणावर टीका होत असताना, मुख्यमंत्री …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *