धनत्रयोदशी आणि दिवाळीच्या आसपासचा सणाचा काळ असतो जेव्हा अनेक गुंतवणूकदार सोने खरेदी करण्याची तयारी करतात, जे संपत्ती आणि समृद्धीचे प्रतीक म्हणून पाहिले जाते. बहुतेक लोक सोन्याच्या पट्ट्या, नाणी आणि दागिने खरेदी करतात, तर काही लोक सोव्हरेन गोल्ड बाँड्स, गोल्ड ईटीएफ आणि गोल्ड एफओएफ सारख्या पर्यायी सोन्याच्या गुंतवणुकीच्या पर्यायांकडे वळत आहेत.
व्हॅल्यू रिसर्चने केलेल्या संशोधनानुसार या पर्यायांपैकी, सोन्यात गुंतवणूक करण्याचा सार्वभौम सुवर्ण बाँड (SGBs) हा सर्वोत्तम मार्ग मानला जातो. ते अधिक सुरक्षित आहेत, परिपक्वतेवर करमुक्त परतावा देतात आणि सोन्याच्या किमतीपेक्षा २.५% जास्त वार्षिक परतावा देतात.
तथापि, सार्वभौम सुवर्ण बाँडचे कोणतेही नवीन जारी न केल्यामुळे, गुंतवणूकदार आता ते स्टॉक एक्सचेंजमधून खरेदी करू शकतात. सणासुदीच्या काळात सोन्याच्या वाढत्या मागणीचाही त्यांच्या किमतींवर परिणाम होऊ शकतो.
दुय्यम बाजारातून एसजीबी खरेदी करताना गुंतवणूकदारांनी जागरूक असले पाहिजे, असे तज्ज्ञांनी यापूर्वी म्हटले आहे.
कोणत्याही नवीन एसजीबी SGB खंडाच्या अनुपस्थितीत, गुंतवणूकदारांकडे गोल्ड ईटीएफ आणि गोल्ड एफओएफचे पर्याय शिल्लक आहेत. गोल्ड ईटीएफ हे म्युच्युअल फंड आहेत जे सोने मिळवण्यावर लक्ष केंद्रित करतात. फंड कंपन्या देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय दोन्ही बँकांकडून सोने खरेदी करतात आणि मौल्यवान धातू त्यांच्या सुरक्षित तिजोरीत साठवतात. त्यानंतर, ते या सोन्याच्या होल्डिंग्सचा स्टॉक एक्स्चेंजमध्ये इटीएफ ETF म्हणून परिचय करून देतात, त्यांच्या ताब्यातील भौतिक सोने प्रतिबिंबित करणारे युनिट जारी करतात. त्यामुळे, हे इटीएफ ETF घेणारे गुंतवणूकदार मूलत: फंडाद्वारे संरक्षित सोन्याच्या साठ्यामध्ये भागभांडवल मिळवतात.
गोल्ड फंड ऑफ फंड्स (एफओएफ) भौतिक सोने ठेवण्याऐवजी गोल्ड ईटीएफमध्ये गुंतवणूक करण्याचा पर्याय निवडतात. याचा अर्थ एफओएफ अप्रत्यक्षपणे सोन्याशी संपर्क साधतात. या दृष्टिकोनाचा सकारात्मक पैलू असा आहे की सोन्याच्या ईटीएफची किंमत सोन्याच्या वास्तविक किंमतीशी जवळून जोडलेली असल्याने, सोन्याच्या एफओएफमधून मिळणारा नफा देखील सोन्याच्या किमतीनुसार बदलतो. याव्यतिरिक्त, पारंपारिक म्युच्युअल फंडांप्रमाणेच एफओएफ कार्यरत असल्याने, व्यक्तींना डिमॅट खाते असणे आवश्यक नाही आणि ते थेट फंड हाऊसद्वारे गुंतवणूक करू शकतात.
गोल्ड ईटीएफ डिमॅट खाते असलेल्या व्यक्तींसाठी योग्य आहेत ज्यांना अधूनमधून सोन्याच्या गुंतवणुकीत रस आहे. याउलट, गोल्ड एफओएफ पारंपारिक म्युच्युअल फंडांप्रमाणेच कार्य करतात आणि एसआयपी गुंतवणुकीसाठी परवानगी देतात, जे डीमॅट खात्याशिवाय सोन्यात नियमितपणे गुंतवणूक करू इच्छिणाऱ्यांसाठी एक योग्य पर्याय बनवतात.
बाजारात, १७ पर्यंत गोल्ड ईटीएफ योजना उपलब्ध आहेत. या योजनांसाठी सरासरी एक वर्षाचा परतावा सुमारे २९.१२% होता, ३-वर्ष आणि ५-वर्षांचा परतावा अनुक्रमे १६.९३% आणि १३.५९% होता. यापैकी, एलआयसी एमएफ गोल्ड इटीएफ LIC MF Gold ETF ने सर्व कालावधीत सर्वाधिक परतावा दिला, १-वर्षाचा परतावा २९.९७%, ३-वर्षाचा परतावा १७.४७% आणि ५-वर्षाचा परतावा १३.८७%.
अलीकडेच, झेरोधा Zerodha म्युच्युअल फंडाने झेरोधा गोल्ड इटीएफ फंड Zerodha Gold ETF Fund of Funds (FoF), एक ओपन-एंडेड योजना सादर केली आहे जी प्रामुख्याने गोल्ड एक्सचेंज ट्रेडेड फंड (ETFs) च्या युनिट्समध्ये गुंतवणूक करते.
“फिजिकल सोन्याच्या तुलनेत तरलता, पारदर्शकता, किफायतशीरपणा आणि व्यापारात सुलभता यामुळे गुंतवणूकदार गोल्ड ईटीएफमध्ये गुंतवणूक करण्यास पसंती देतात. येत्या काही महिन्यांत यूएस फेडरल रिझव्र्हकडून व्याजदर कपातीच्या शक्यतांमुळे या फंडांमधील वाढीव गतिविधी देखील प्रेरित आहेत,” असे अश्विनी कुमार, वरिष्ठ उपाध्यक्ष आणि प्रमुख मार्केट डेटा, आयसीआरए अॅनालिटीक ICRA Analytics यांनी सांगितले.
गोल्ड म्युच्युअल फंडांच्या तुलनेत गोल्ड ईटीएफ रिडीम करणे सोपे आहे. गोल्ड ईटीएफ ETF चे व्यवहार स्टॉक एक्स्चेंजवर केले जातात, ज्यामुळे ट्रेडिंग तासांदरम्यान कोणत्याही वेळी युनिट्सची खरेदी आणि विक्री करता येते. याउलट, गोल्ड म्युच्युअल फंडांची पूर्तता फक्त दिवसाच्या शेवटी केली जाऊ शकते आणि फंड हाऊसकडे अर्ज करून नवीन युनिट्स खरेदी करता येतात.
गोल्ड एफओएफमध्ये गुंतवणूक करणे हे शुल्काच्या दोन स्तरांमुळे महाग असू शकते: एक फंड ऑफ फंड (एफओएफ) व्यवस्थापित करण्यासाठी आणि दुसरा अंतर्निहित एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड (ईटीएफ) ज्यामध्ये गुंतवणूक करते.
Marathi e-Batmya