भारतात मालमत्तेच्या विक्रीतून मिळणारा नफा भांडवली नफा कर आकारला जातो आणि कर प्रक्रिया होल्डिंग कालावधीवर अवलंबून असते. जर मालमत्ता खरेदीच्या दोन वर्षांच्या आत विकली गेली तर नफा अल्पकालीन भांडवली नफा (STCG) म्हणून वर्गीकृत केला जातो. अशा नफ्यावर विक्रेत्याच्या लागू आयकर स्लॅब दरांवर कर आकारला जातो आणि कोणताही इंडेक्सेशन लाभ उपलब्ध नाही.
तथापि, जेव्हा दोन वर्षांनंतर मालमत्ता विकली जाते तेव्हा नफा दीर्घकालीन भांडवली नफा (LTCG) म्हणून मानला जातो. सध्याच्या नियमांनुसार, स्थावर मालमत्तेच्या विक्रीवरील LTCG १२.५% दराने कर आकारला जातो, इंडेक्सेशन लाभांशिवाय. वैयक्तिक करदाते आणि हिंदू अविभाजित कुटुंबे (HUF) यांना कलम ५४ आणि कलम ५४F अंतर्गत काही सवलती मिळतात, ज्यामुळे नफा निवासी मालमत्तेत पुन्हा गुंतवल्यास सूट मिळते.
कर सल्लागार प्लॅटफॉर्म टॅक्स बडीने त्यांच्या क्लायंट रमेशचा अलीकडील किस्सा शेअर केला, ज्याने मे २०२४ मध्ये त्यांची हैदराबादची मालमत्ता विकली. या विक्रीमुळे त्यांना ५० लाख रुपयांचा दीर्घकालीन भांडवली नफा झाला. १२.५% कर दराच्या आधारे, त्यांची देयता १०.४० लाख रुपये होती. आर्थिक वर्ष संपल्यामुळे कर वाचवण्याचा कोणताही मार्ग नाही असे रमेश यांना वाटत होते आणि त्यांनी ही रक्कम नवीन घरात पुन्हा गुंतवली नव्हती. तथापि, वेळेवर नियोजन केल्याने त्यांचे कर बिल शून्यावर आले.
केस
फायलिंगची अंतिम तारीख: १५ सप्टेंबर २०२५
अद्याप कोणतीही नवीन मालमत्ता खरेदी केलेली नाही
नफा पुन्हा कुठे गुंतवायचा हे निश्चित नाही
१० लाख रुपयांपेक्षा जास्त कर खर्चाचा सामना करावा लागत आहे
उपाय: भांडवली नफा खाते योजना (CGAS)
रमेशला कलम ५४/५४F अंतर्गत सूट मागू इच्छिणाऱ्या परंतु त्यांचे आयकर रिटर्न भरण्यापूर्वी पुन्हा गुंतवणूक न केलेल्या करदात्यांना कॅपिटल नफा खाते योजना वापरण्याचा सल्ला देण्यात आला, जो सरकार-समर्थित पर्याय आहे.
कलम ५४/५४F नवीन घरात भांडवली नफा पुन्हा गुंतवल्यास सूट देते.
जर फाइलिंगच्या अंतिम मुदतीपर्यंत पुनर्गुंतवणूक झाली नसेल, तर CGAS मध्ये न वापरलेले नफा जमा करणे पुनर्गुंतवणूक मानले जाते.
हे सूट बंद करते आणि योग्य मालमत्ता खरेदी करण्यासाठी किंवा बांधण्यासाठी अधिक वेळ देते.
कर वाचला: १०.४० लाख रुपये
वाढवलेला कालावधी: मालमत्ता खरेदी करण्यासाठी २ वर्षे, बांधकाम करण्यासाठी ३ वर्षे
अनुपालन सुरक्षित: वेळेवर आयटीआर दाखल केला, सूट जतन केली.
लवचिकता: घाईघाईने किंवा जास्त किमतीच्या खरेदीमध्ये घाई करण्याची गरज नाही
हे प्रकरण अधोरेखित करते की किती करदात्यांनी कर नियोजनात वेळेची भूमिका दुर्लक्षित केली आहे. देय तारखेपूर्वी सीजीएएसमध्ये नफा
जमा करून, तुम्ही तुमचा खरेदी निर्णय पुढे ढकलू शकता आणि तरीही तुमची सूट सुरक्षित करू शकता.
या वर्षी मालमत्ता विकणाऱ्यांसाठी, १५ सप्टेंबर २०२५ ही केवळ आयटीआर दाखल करण्याची अंतिम तारीख नाही – जर तुम्ही अद्याप पुनर्गुंतवणूक केली नसेल तर सूट मिळवण्यासाठी ही कट-ऑफ देखील आहे. ही तारीख चुकवल्याने मोठा, अनावश्यक कर बिल येऊ शकतो.
मालमत्तेच्या विक्रीवरील भांडवली नफा कर होल्डिंग कालावधीवर अवलंबून असतो. दोन वर्षांच्या आत विकल्यास, तो अल्पकालीन मानला जातो आणि व्यक्तीच्या स्लॅब दराने कर आकारला जातो. दीर्घकालीन नफ्यासाठी, २३ जुलै २०२४ पूर्वी मिळवलेल्या आणि विकलेल्या
मालमत्तांवर इंडेक्सेशनसह २०% कर आकारला जातो, तर या तारखेनंतर मिळवलेल्या आणि विकलेल्या मालमत्तांवर इंडेक्सेशनशिवाय १२.५% कर आकारला जातो. २३ जुलै २०२४ पूर्वी मिळवलेल्या आणि नंतर विकल्या गेल्यास, करदाते अधिक फायदेशीर पर्याय निवडू शकतात – इंडेक्सेशनसह २०% किंवा इंडेक्सेशनशिवाय १२.५%. तोटा त्यानुसार सेट ऑफ केला जाऊ शकतो आणि आठ वर्षांसाठी पुढे नेला जाऊ शकतो, जर आयटीआर वेळेवर दाखल केला गेला असेल.
Marathi e-Batmya