Marathi e-Batmya
Related Articles
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प बुधवारी चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यासोबतच्या महत्त्वपूर्ण शिखर परिषदेसाठी बीजिंगमध्ये दाखल झाले. त्यांच्यासोबत प्रमुख व्यावसायिक नेत्यांचे शिष्टमंडळ होते आणि इराणमधील वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर जगातील दोन सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थांमधील संबंध स्थिर करण्यासाठी नवीन दबाव आणला जात होता.
डोनाल्ड ट्रम्प हे इलॉन मस्क आणि जेन्सन हुआंग यांचा समावेश असलेल्या आपल्या ताफ्यासह चीनच्या राजधानीत दाखल झाले. यातून व्यावसायिक यश मिळवणे आणि व्यापार, तंत्रज्ञान व जागतिक पुरवठा साखळीवर ताण आणणारा तणाव कमी करण्याच्या व्हाईट हाऊसच्या प्रयत्नांचे प्रतिबिंब दिसते.
व्हाईट हाऊसने दिलेल्या माहितीनुसार, अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे स्वागत चीनचे उपराष्ट्राध्यक्ष हान झेंग यांच्यासह चीनमधील अमेरिकेचे राजदूत डेव्हिड परड्यू, अमेरिकेतील चीनचे राजदूत शी फेंग आणि चीनचे कार्यकारी उप-परराष्ट्र मंत्री मा झाओक्सू यांसारख्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी केले.
या काळजीपूर्वक आखलेल्या स्वागतामध्ये लष्करी मानवंदना पथक, लष्करी बँड आणि विमानतळाच्या धावपट्टीवर एकसारखा निळा-पांढरा गणवेश घातलेले सुमारे ३०० चिनी तरुण चिनी ध्वज फडकवताना दिसणार आहेत. शी जिनपिंग गुरुवारी सकाळी (स्थानिक वेळेनुसार) एका शासकीय समारंभात डोनाल्ड ट्रम्प यांचे औपचारिक स्वागत करतील अशी अपेक्षा आहे.
जवळपास एका दशकानंतर अमेरिकेच्या विद्यमान राष्ट्राध्यक्षांनी चीनला केलेला हा पहिलाच दौरा आहे. नोव्हेंबरमधील मध्यावधी निवडणुकांपूर्वी इराण युद्धाच्या परिणामांवरून वाढत्या छाननीला सामोरे जाणाऱ्या आणि देशांतर्गत आर्थिक दबावाचा सामना करणाऱ्या डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासाठी हा दौरा राजकीयदृष्ट्या अत्यंत तणावपूर्ण क्षणी होत आहे.
वॉशिंग्टन सोडण्यापूर्वी, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी संकेत दिले की, ते तेहरानसोबतचा संघर्ष संपवण्यासाठी किंवा जगातील सर्वात सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या तेल वाहतुकीच्या मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरील इराणची घट्ट होत असलेली पकड सैल करण्यासाठी बीजिंगवर अवलंबून राहणार नाहीत.
डोनाल्ड ट्रम्प अमेरिकेतून निघण्यापूर्वी म्हणाले की, “मला नाही वाटत की आम्हाला इराणच्या बाबतीत कोणत्याही मदतीची गरज आहे. आम्ही ते कसेही करून जिंकू, शांततेने किंवा इतर मार्गांनी,” असे पत्रकारांना सांगितले.
तरीही, व्यापार विवाद, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, तैवान आणि प्रगत सेमीकंडक्टरवरील निर्यात नियंत्रणांसोबतच इराण संघर्ष शिखर परिषदेच्या अजेंड्यावर मोठ्या प्रमाणात वर्चस्व गाजवेल अशी अपेक्षा आहे. डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकन व्यवसायांसाठी, विशेषतः चिनी बाजारपेठेत प्रवेश करू इच्छिणाऱ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांसाठी चीन अधिक खुला करण्यासाठी ते शी जिनपिंग यांच्यावर वैयक्तिकरित्या दबाव आणणार आहेत.
हुआंग यांच्या समावेशाने वॉशिंग्टन आणि बीजिंगमध्ये विशेष लक्ष वेधले. अमेरिकेने निर्यात निर्बंध अधिक कडक केल्यामुळे आणि एआय (AI) विकासावरून स्पर्धा वाढल्यामुळे, एनव्हिडियाला चीनमध्ये आपल्या प्रगत H200 आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स चिप्स विकण्यासाठी नियामक मंजुरी मिळवण्यात अडचणी येत आहेत.
रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेनुसार, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हुआंग यांना शेवटच्या क्षणी या दौऱ्यात सामील होण्यास सांगितले. एनव्हिडियाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी नंतर अलास्कामध्ये इंधन भरण्याच्या थांब्यादरम्यान एअर फोर्स वनमध्ये चढताना दिसले.
“मी असाधारण प्रतिष्ठित नेते, राष्ट्राध्यक्ष शी यांना चीन ‘खुला’ करण्याची विनंती करणार आहे, जेणेकरून हे हुशार लोक आपली जादू दाखवू शकतील,” असे डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ‘ट्रुथ सोशल’वर लिहिले.
डोनाल्ड ट्रम्प बीजिंगमधील औपचारिक स्वागताची तयारी करत असताना, ट्रेझरी सेक्रेटरी आणि मुख्य व्यापार वाटाघाटीकार स्कॉट बेसेन्ट यांनी दक्षिण कोरियाच्या इंचिओन विमानतळावर चीनचे उपपंतप्रधान हे लिफेंग यांच्यासोबत तीन तास प्राथमिक चर्चा केली. चीनच्या सरकारी वृत्तसंस्था शिन्हुआने या चर्चेचे वर्णन “स्पष्ट, सखोल आणि रचनात्मक” असे केले आहे.
या चर्चेत गेल्या ऑक्टोबरमध्ये झालेल्या नाजूक व्यापारी युद्धविरामाचे रक्षण करण्यावर प्रामुख्याने लक्ष केंद्रित करण्यात आले होते, जेव्हा डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चिनी आयातीवरील मोठे शुल्क स्थगित केले होते आणि बीजिंगने इलेक्ट्रिक वाहनांपासून ते संरक्षण उत्पादनापर्यंतच्या उद्योगांसाठी महत्त्वपूर्ण असलेल्या दुर्मिळ खनिजांच्या निर्यातीवरील निर्बंध मागे घेतले होते.
अमेरिकेच्या अधिकाऱ्यांनी म्हटले आहे की, वॉशिंग्टनला चीनला बोईंग विमाने, कृषी उत्पादने आणि ऊर्जा पुरवठ्याच निर्यात वाढवण्याची तसेच व्यापार आणि एआय सहकार्यासाठी नवीन चौकट स्थपित करण्याची आशा आहे. दरम्यान, बीजिंग चिपनिर्मिती उपकरणे आणि प्रत सेमीकंडक्टर निर्यातीवरील अमेरिकेचे निर्बंध शिथिल करण्यासाठी दबाव टाकत आहे.
चीनने बुधवारी तैवानला होणाऱ्या अमेरिकन शस्त्रविक्रीला आपला विरोध पुन्हा एकदा व्यक्त केला, जिथे १४ अब्ज डॉलर्सच्या प्रस्तावित पॅकेजला अद्याप डोनाल्ड ट्रम्प यांची मंजुरी मिळणे बाकी आहे.
अमेरिकेच्या कायद्यानुसार, औपचारिक राजनैतिक संबंध नसतानाही वॉशिंग्टनला तैवानला संरक्षणात्मक मदत देणे बंधनकारक आहे, आणि हा मुद्दा अमेरिका-चीन संबंधांमध्ये दीर्घकाळापासून वादाचा विषय राहिला आहे.
याउलट, चीनची अर्थव्यवस्था मंदावत असूनही शी जिनपिंग यांच्यावर तात्काळ राजकीय दबाव खूपच कमी आहे.
“चीनपेक्षा डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनाला या बैठकीची जास्त गरज आहे, कारण त्यांना अमेरिकन मतदारांना हे दाखवायचे आहे की करार झाले आहेत आणि पैसा कमावला गेला आहे,” असे बीजिंगस्थित भू-राजकीय सल्लागार संस्था ‘वुसावा ॲडव्हायझरी’चे संस्थापक लिऊ कियान यांनी रॉयटर्सला सांगितले.
