सर्वोच्च न्यायालयाचा मदरशांना दिलासा उत्तर प्रदेशातील मदरशांबाबत मोठा निर्णय

उत्तर प्रदेशातील १६,००० मदरशांना मोठा दिलासा देत सर्वोच्च न्यायालयाने मंगळवारी २००४ च्या यूपी बोर्ड ऑफ मदरसा एज्युकेशन कायद्याची घटनात्मक वैधता कायम ठेवली आणि अलाहाबाद उच्च न्यायालयाचा निकाल बाजूला ठेवला.

तथापि, न्यायालयाने असे मानले की मदरसा कायदा, ज्या मर्यादेपर्यंत तो ‘फाजिल’ आणि ‘कामील’ पदवीच्या संबंधात उच्च शिक्षणाचे नियमन करतो, तो युजीसी UGC कायद्याशी विरोधाभास आहे आणि त्या प्रमाणात तो असंवैधानिक होता, लाइव्ह लॉने अहवाल दिला.

मार्चच्या सुरुवातीला अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने उत्तर प्रदेश बोर्ड ऑफ मदरसा एज्युकेशन ऍक्ट, २००४ (मदरसा कायदा) रद्द केला होता, असे म्हटले होते की ते धर्मनिरपेक्षतेच्या तत्त्वांचे उल्लंघन करते. उच्च न्यायालयाने राज्य सरकारला मदरशातील विद्यार्थ्यांना औपचारिक शालेय शिक्षण पद्धतीत सामावून घेण्यास सांगितले होते. नंतर एप्रिलमध्ये, सर्वोच्च न्यायालयाने यूपी कायद्याच्या वैधतेचा निर्णय घेईपर्यंत उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाला स्थगिती दिली होती.

मदरसा कायदा मदरसा शिक्षणासाठी कायदेशीर चौकट प्रदान करतो जेथे, राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषदेच्या (NCERT) अभ्यासक्रमाव्यतिरिक्त, धार्मिक शिक्षण देखील दिले जाते.

हा कायदा उत्तर प्रदेश मदरसा शिक्षण मंडळाची निर्मिती करतो, ज्यामध्ये प्रामुख्याने मुस्लिम समुदायाचे सदस्य असतात. बोर्डाची कार्ये कायद्याच्या कलम ९ अंतर्गत तपशीलवार आहेत, आणि अभ्यासक्रम साहित्य तयार करणे आणि विहित करणे आणि ‘मौलवी’ (इयत्ता १० च्या समतुल्य) ते ‘फाजिल’ (मास्टरच्या समकक्ष) सर्व अभ्यासक्रमांसाठी परीक्षा आयोजित करणे समाविष्ट आहे.

आपली भूमिका स्पष्ट करताना, उत्तर प्रदेश सरकारने सर्वोच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाला सांगितले होते की हा कायदा घटनात्मक आहे. त्यात म्हटले आहे की हा कायदा संपूर्णपणे रद्द करण्याची गरज नाही आणि फक्त आक्षेपार्ह तरतुदी तपासण्याची गरज आहे, असे सांगितले.

भारताचे सरन्यायाधीश डीवाय चंद्रचूड, न्यायमूर्ती जेबी पार्डीवाला आणि मनोज मिश्रा यांच्या खंडपीठाने अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या २२ मार्चच्या ‘उत्तर प्रदेश बोर्ड ऑफ मदरसा एज्युकेशन ॲक्ट २००४’ ला असंवैधानिक ठरवून दिलेल्या आव्हानावर सुनावणी झाली.

अंजुम कादारी, मॅनेजर्स असोसिएशन मदारीस अरबिया (यूपी), ऑल इंडिया टीचर्स असोसिएशन मदारीस अरबिया (नवी दिल्ली), मॅनेजर असोसिएशन अरबी मदरसा नई बाजार आणि शिक्षक संघटना मदारिस अरबिया कानपूर यांनी याचिका दाखल केल्या आहेत, लाइव्ह लॉने वृत्त दिले आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाच्या अध्यक्षस्थानी सरन्यायाधीश म्हणाले: “धार्मिक शिक्षणाच्या ठिकाणी मानके सुनिश्चित करण्यातही राज्याचे हित आहे. तुम्ही त्याचा तसा अर्थ लावता. पण हा कायदा फेकणे म्हणजे बाळाला आंघोळीच्या पाण्याने बाहेर फेकणे होय.

धर्मनिरपेक्षतेच्या तत्त्वाचे उल्लंघन झाल्यास हा कायदा रद्द केला पाहिजे, असे सांगून उच्च न्यायालयाने चूक केली असल्याचे खंडपीठाने नमूद केले. “राज्य शिक्षणाच्या दर्जाचे (मदरशांमध्ये) नियमन करू शकते … शिक्षणाच्या गुणवत्तेशी संबंधित नियम मदरशांच्या प्रशासनात हस्तक्षेप करत नाहीत,” सरन्यायाधीश पुढे म्हणाले.

एससीने असेही नमूद केले की २००४ च्या कायद्यातील काही तरतुदी, जे बोर्डाला कामिल, फाझिल इत्यादीसारख्या पदवी देण्यास अधिकार देतात, विद्यापीठ अनुदान आयोग कायदा (UGCA), १९५६ च्या तरतुदींशी विरोधाभास असू शकतात, जे म्हणतात की फक्त आयोगाच्या कायद्याच्या अर्थातील विद्यापीठे.

“मदरसा कायदा हा राज्य विधानमंडळाच्या वैधानिक अधिकारात आहे आणि यादी ३ मधील प्रवेश २५ मध्ये शोधण्यायोग्य आहे. तथापि, मदरसा कायद्यातील तरतुदी ज्या ‘फाजिल’ आणि ‘कामील’ सारख्या उच्च शिक्षण पदवींचे नियमन करू इच्छितात त्या घटनाबाह्य आहेत कारण ते लिस्ट १ च्या एंट्री ६६ अंतर्गत लागू केलेल्या युजीसी UGC कायद्याशी विरोधाभास आहेत,” कोर्टाने नमूद केले, लाइव्ह लॉने अहवाल दिला.

उत्तर प्रदेश मदरसा शिक्षण मंडळ कायदा, २००४, पक्षाचे संस्थापक, नंतर मुलायम सिंह यादव यांच्या नेतृत्वाखालील समाजवादी पक्षाच्या सरकारने आणला.

About Editor

Check Also

Delhi Airport

Delhi Airport : मध्य पूर्वेतील तणावाचा दिल्ली विमानतळावर परिणाम अनेक उड्डाणे विस्कळीत झाल्याने प्रवासी चिंतेत

Delhi Airport : मध्य पूर्वेतील वाढत्या संघर्षाचा दिल्ली विमानतळावरील उड्डाणांवर परिणाम झाला आहे. अनेक उड्डाणे …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *