Marathi e-Batmya
Related Articles
हिंदी चित्रपटसृष्टीने अनेक हुशार कलाकार पाहिले आहेत, पण आज आपण अशा कलाकाराबद्दल बोलत आहोत ज्याने आपल्या अभिनयाने नायक ते खलनायक अशा पात्रांमध्ये जीव ओतला. प्राण कृष्ण सिकंद… हे चित्रपटसृष्टीतील एका अशा सीतारा आहे जो कधीही अस्त होऊ शकत नाही. ( Actor Pran )
अभिनेता प्राण यांची जयंती १२ फेब्रुवारी रोजी आहे. १९२० मध्ये जुन्या दिल्लीतील कोटगढ बल्ली मारा येथे जन्मलेले प्राण यांचे वडील कृष्ण सिकंद सिव्हिल इंजिनिअर होते आणि त्यांची आई रामेश्वरी गृहिणी होती. एक हुशार विद्यार्थी असलेल्या प्राण यांना गणिताचीही चांगली जाण होती. त्यांचे शिक्षण देहरादून, कपूरथळा, मेरठ, उन्नाव आणि रामपूर येथे झाले. शिक्षणानंतर ते दिल्लीतील एका फोटोग्राफी कंपनीत शिकाऊ झाले. ( Actor Pran )
लाहोरमध्ये प्राण यांची भेट योगायोगाने चित्रपट लेखक मोहम्मद वली यांच्याशी झाली, जो दलसुख पंचोलीसोबत काम करत होता. १९४० मध्ये, तरुण, देखणा प्राण यांना दलसुख पंचोलीच्या “यमला जट्ट” या पंजाबी चित्रपटात मुख्य भूमिका मिळाली. हा चित्रपट सुपरहिट झाला होता, ज्यामध्ये नूरजहाँ आणि दुर्गा खोटे यांनी अभिनय केला होता. मोती बी. गिडवानी यांनी दिग्दर्शित केले होते. १९४१ मध्ये प्राण यांनी “चौधरी” आणि “खजांची” मध्ये भूमिका केल्या. १९४२ मध्ये, पंचोली आर्ट्सचा हिंदी चित्रपट “खानदान” हा त्यांचा पहिला हिंदी चित्रपट बनला. ( Actor Pran )
प्राण यांनी त्यांच्या अभिनयाने चित्रपटांमध्ये जीव ओतला, परंतु त्यांचा प्रवास सोपा नव्हता. १९४७ च्या भारत-पाकिस्तान फाळणीने त्यांचे जीवन आणि कारकिर्द पूर्णपणे बदलून टाकली. लाहोरमध्ये एक यशस्वी नायक म्हणून स्थापित झालेल्या प्राण यांना फाळणीनंतर मुंबईत जावे लागले, जिथे त्यांना नवीन सुरुवात करण्यासाठी आठ महिने वाट पहावी लागली.
१९४२ ते १९४६ पर्यंत त्यांनी लाहोरमध्ये २२ चित्रपटांमध्ये काम केले, त्यापैकी १८ चित्रपट १९४७ पर्यंत प्रदर्शित झाले. ते पंजाबी चित्रपटसृष्टीतील एक लोकप्रिय नायक होते, परंतु १९४७ मध्ये फाळणी झाल्यानंतर प्राण त्यांच्या कुटुंबासह मुंबईत आले. लाहोरचे ग्लॅमर नाहीसे झाले. त्यांनी मुंबईत काम शोधण्यास सुरुवात केली, परंतु सुरुवातीला त्यांना कोणतीही भूमिका मिळाली नाही. त्यांनी मरीन ड्राइव्हवरील एका हॉटेलमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली. आर्थिक अडचणींमुळे हा काळ त्यांच्यासाठी खूप कठीण होता. शेवटी, लेखक सआदत हसन मंटो आणि अभिनेता श्याम यांच्या मदतीने त्यांना १९४८ मध्ये बॉम्बे टॉकीजच्या “जिद्दी” चित्रपटात भूमिका मिळाली.
Rolls-Royce: आता रोल्स-रॉइस भारतीय बाजारपेठेत धावेल
या चित्रपटात देव आनंद आणि कामिनी कौशल यांनी मुख्य भूमिका केल्या होत्या, तर प्राण यांनी खलनायकाची भूमिका केली होती. “जिद्दी” या चित्रपटाने मुंबईत त्यांच्या नवीन कारकिर्दीची सुरुवात केली. यानंतर, प्राण यांच्या खलनायकाच्या दमदार अभिनयाने त्यांना हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात मोठ्या खलनायकांपैकी एक बनवले. दिलीप कुमार, देव आनंद, राजेश खन्ना, अमिताभ बच्चन आणि राज कपूर सारखे तारे एका बाजूला उभे होते आणि प्राण दुसरीकडे.
प्राण यांनी १९४० ते १९९० पर्यंत ३६० हून अधिक चित्रपटांमध्ये नकारात्मक भूमिका साकारल्या. त्यांनी “मधुमती,” “जॉनी मेरा नाम,” “जंजीर,” आणि “डॉन” सारख्या क्लासिक चित्रपटांमध्ये संस्मरणीय भूमिका केल्या. प्राण यांनी “काश्मीर की कली,” “पूजा के फूल,” आणि “हाफ तिकीट” मध्ये विनोदाचा स्पर्शही जोडला.
प्राण यांनी केवळ पंजाबी आणि हिंदी चित्रपटांमध्येच नव्हे तर तेलुगू आणि बंगाली चित्रपटांमध्येही काम केले. अभिनय क्षेत्रातील त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानाबद्दल, भारत सरकारने त्यांना २००१ मध्ये पद्मभूषण आणि २०१३ मध्ये दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानित केले.
१२ जुलै २०१३ रोजी प्राण यांचे वयाच्या ९३ व्या वर्षी मुंबईत निधन झाले.
