Marathi e-Batmya
Related Articles
सामाजिक कार्यकर्ते आणि शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांनी शुक्रवारी सांगितले की, ते २० जुलैपर्यंत आपले बेमुदत उपोषण सुरूच ठेवतील जेणेकरून ते ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या (CJP) प्रस्तावित संसद मोर्चाचे नेतृत्व करू शकतील. सोनम वांगचुक यांनी असेही नमूद केले की, जर ही मोहीम यशस्वी झाली नाही, तर ते “भूत बनून परत येतील”. शुक्रवारी वांगचुक यांच्या उपोषणाचा २० वा दिवस होता; बिघडत्या प्रकृतीमुळे विविध क्षेत्रांतील लोकांनी त्यांना उपोषण मागे घेण्याची विनंती केली.
नवी दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे आंदोलकांना संबोधित करताना सोनम वांगचुक समर्थकांना म्हणाले, “मी २० जुलैपर्यंत कोणत्याही परिस्थितीत जिवंत राहीन जेणेकरून मी तुम्हा सर्वांसोबत संसदेकडे कूच करू शकेन. आणि जर २० जुलै रोजी आपला मोर्चा यशस्वी झाला नाही, तर मी भूत बनून परत येईन.”
नीटसह इतर परिक्षांच्या पेपरफुटी प्रकरणी मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी कॉकरोज जनता पार्टीने आंदोलन सुरु केले. तर कार्यकर्त्ये सोनम वांगचुक यांनी उपोषणाचे आंदोलन सुरु केले. सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाचा आज २० वा दिवस आहे. आजच्या तारखेपर्यंत केंद्र सरकारकडून सोनम वांगचुक यांच्याशी चर्चेसाठी कुणी आले नाही. त्यातच एका वकीलाने सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाच्या संदर्भात दिल्ली उच्च न्यायालयात धाव घेतली होती. त्यावर न्यायालयाने सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणासंदर्भात काही निर्देश जारी केले.
जंतर-मंतरवरील सीजेपी CJP चे आंदोलन आता २८ व्या दिवसात प्रवेशले आहे आणि २० जुलै रोजी होणारा “संसद चलो” (संसद मोर्चा) हा या चळवळीचा पुढील मोठा कार्यक्रम ठरणार आहे.
२० जुलै हा संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनाचा पहिला दिवस असेल.
जंतर-मंतरवरील भाषणात सोनम वांगचुक यांनी समर्थकांना आवाहन केले की त्यांनी आपली संख्या मोठ्या संख्येने उपस्थित राहण्यासाठी वापरावी.
सोनम वांगचुक म्हणाले, “मी बाहेरून जरी कमकुवत दिसत असलो तरी आतून खूप मजबूत आहे. मला खात्री आहे की तुम्ही सर्वजण आतून आणि बाहेरूनही मजबूत आहात. आपल्याला या ऊर्जेची २० जुलै रोजी गरज आहे, जेव्हा आपण संसदेकडे शांततापूर्ण मोर्चा काढू. आपण एकत्र जाऊ आणि लोकशाहीच्या मंदिरात आपली मागणी मांडू.”
अनेक समर्थक आणि प्रतिष्ठित व्यक्तींनी त्यांना उपोषण मागे घेण्याचे आवाहन केले असले तरी, सोनम वांगचुक यांनी पुन्हा एकदा स्पष्ट केले की या चळवळीला सहानुभूतीपेक्षा सहभागाची अधिक गरज आहे.
या आठवड्याच्या सुरुवातीला एका व्हिडिओ संदेशात सोनम वांगचुक यांनी लोकांना विनंती केली होती की, त्यांनी त्यांना उपोषण सोडण्यास सांगू नये, तर त्याऐवजी संसद मोर्चात सहभागी व्हावे.
पुढे बोलताना सोनम वांगचुक म्हणाले की, म्हणाले, “मला उपोषण सोडण्यास सांगण्याऐवजी, कृपया २० जुलै रोजी माझ्यासोबत सामील व्हा… संसदेकडे काढल्या जाणाऱ्या शांततापूर्ण मोर्चात सहभागी व्हा.”
सोनम वांगचुक यांची ठाम भूमिका आहे की, नरेंद्र मोदी सरकारकडून कोणताही प्रतिसाद न मिळता उपोषण संपवल्यास चुकीचा संदेश जाईल. धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी कायम ठेवूनही, केंद्र सरकारशी संवाद साधण्याची आपली इच्छा असल्याचे वांगचुक यांनी वारंवार सांगितले.
उपोषणाचा तिसरा आठवडा सुरू असताना या कार्यकर्त्याची प्रकृती खालावत चालली आहे.
गुरुवारी जारी करण्यात आलेल्या वैद्यकीय अहवालानुसार, सोनम वांगचुक यांचे वजन ५६.६५ किलोग्रॅमपर्यंत खाली आले आहे; गेल्या २४ तासांत त्यात ५०० ग्रॅमची घट झाली असून, उपोषण सुरू केल्यापासून त्यांचे वजन ९ किलोग्रॅमपेक्षा जास्त कमी झाले आहे.
डॉक्टरांनी त्यांची रक्तदाब पातळी १०५/६१ mmHg, रक्तातील साखर ८० mg/dL आणि ऑक्सिजनची पातळी ९७% इतकी नोंदवली आहे. ते शुद्धीवर आणि मानसिकदृष्ट्या सतर्क असले, तरी त्यांच्यावर सतत वैद्यकीय देखरेख ठेवणे आवश्यक असल्याचे डॉक्टरांनी म्हटले आहे.
सोनम वांगचुक यांच्या खालावणाऱ्या प्रकृतीची दखल दिल्ली उच्च न्यायालयानेही घेतली असून, केंद्र आणि दिल्ली सरकारला त्यांच्यावर दररोज लक्ष ठेवण्याचे आणि प्रकृती अधिक बिघडल्यास वैद्यकीय मदत पुरवण्याचे निर्देश दिले आहेत. सोनम वांगचुक यांच्या प्रकृतीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जाईल, असे उत्तर केंद्र सरकारने गुरुवारी दिले.
गेल्या आठवड्यात राजकारणी, लेखक, अभिनेते आणि नागरी समाजातील मान्यवरांनी सोनम वांगचुक यांच्या समर्थनार्थ जंतरमंतरला भेट दिली असून, अनेकांनी त्यांना उपोषण मागे घेण्याचे आवाहन केले आहे.
सोनम वांगचुक यांच्या बेमुदत उपोषणामुळे ‘सीजेपी’ (CJP) आंदोलनाची दिशा पूर्णपणे बदलली आहे.
जेव्हा हे आंदोलन सुरू झाले, तेव्हा त्याकडे विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखालील एक उपरोधिक मोहीम म्हणून पाहिले जात होते. भारताचे सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी बेरोजगार तरुणांचा उल्लेख “झुरळे” आणि “परजीवी” असा केल्याने निर्माण झालेल्या संतापातून ‘सीजेपी’चा जन्म झाला; त्यानंतर बोस्टनमध्ये असलेल्या अभिजीत दिपके यांनी ही उपरोधिक राजकीय मोहीम सुरू केली होती.
परंतु, सोनम वांगचुक यांनी अन्नत्याग करण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे या आंदोलनाचे स्वरूप केवळ एका ऑनलाइन मोहिमेवरून बदलून ते नैतिक अधिष्ठान असलेल्या चळवळीत रूपांतरित झाले.
सोनम वांगचुक यांचे उपोषण दोन आठवड्यांचे टप्पे ओलांडल्यानंतरच विरोधी पक्षातील प्रमुख नेत्यांनी या आंदोलनाकडे सार्वजनिकरीत्या लक्ष देण्यास सुरुवात केली. लेखक, अभिनेते आणि नागरी समाजातील मान्यवरांनीही त्यांना उपोषण थांबवण्याचे आवाहन करण्यास सुरुवात केली, तर प्रसारमाध्यमांचे लक्ष लडाखमधील या कार्यकर्त्याकडे अधिक केंद्रित झाले.
आज जंतरमंतरवर येणारे समर्थक केवळ शिक्षण व्यवस्थेतील कथित अपयशाचा निषेध करण्यासाठी येत नाहीत. अनेकजण सोनम वांगचुक यांच्या पाठीशी उभे राहण्यासाठी येत आहेत, कारण त्यांचे उपोषणच या आंदोलनाचा मुख्य केंद्रबिंदू बनले आहे.
तरीही, केवळ सहानुभूतीमुळे हे आंदोलन टिकून राहू शकत नाही, असे सोनम वांगचुक ठामपणे सांगतात. त्यांच्यासाठी पुढील परीक्षा २० जुलै रोजी आहे.
सोनम वांगचुक यांच्या मते, त्यांच्या उपोषणाचे उद्दिष्ट साध्य झाले की नाही, हे त्यांनी किती दिवस अन्नत्याग केला आहे यावरून नाही, तर संसदेच्या दिशेने काढण्यात येणाऱ्या मोर्चाच्या यशावरून ठरेल. तसेच, त्यांनी गमतीने असा इशाराही दिला आहे की, जर या मोर्चातील सहभाग त्यांच्या अपेक्षेप्रमाणे नसेल, तर ते “भूत बनून परत येतील”.
